تبليغاتX
عابس

یکشنبه بیست و هشتم آبان 1385

جایگاه گفتگو، روابط عمومی و ارتباطات در قرآن كریم

 

مروری بر جایگاه گفتگو، روابط عمومی و ارتباطات در قرآن كریم
حسن خسروی

تاكنون مقالات و كتابهای بسیاری در باب ارتباطات و گفتگو به رشته تحریر در آمده كه هر كدام در حد و اندازه خود زوایایی از دنیای پر رمز و راز این مقوله را مورد نظر و بررسی قرار داده است.
گفتگو و ارتباطات به عنوان یك ابزار استراتژیك برای نیل به اهداف سازمانی می‌تواند عامل مهمی در كاهش هزینه‌ها و مشكلات سازمانها و مؤسسات قلمداد شود.

گفتگو ، یكی از كاملترین و مؤثرترین شیوه‌های تبادل اطلاعات و برقراری ارتباط است.
فعالیتهایی نظیر بازاریابی، چانه زنی، تبلیغات، جلسات مشورتی، معاملات و … به مدد عنصر گفتگو تحقق می‌یابند.
تاكنون مقالات و كتابهای بسیاری در باب ارتباطات و گفتگو به رشته تحریر در آمده كه هر كدام در حد و اندازه خود زوایایی از دنیای پر رمز و راز این مقوله را مورد نظر و بررسی قرار داده است.
گفتگو و ارتباطات به عنوان یك ابزار استراتژیك برای نیل به اهداف سازمانی می‌تواند عامل مهمی در كاهش هزینه‌ها و مشكلات سازمانها و مؤسسات قلمداد شود.
نگارنده در این نوشتار سعی كرده تا با مرور تمام سوره‌های قرآن كریم، موضوع گفتگو، ارتباطات و روابط عمومی را از منظری جدید مورد كنكاش و توجه قرار دهد. باشد كه این امر بتواند نقطه عطفی در راه تحقیقات و مطالعات بعدی محسوب گردد. در این مقاله موضوعات و مباحث زیر مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند:
هدف از گفتگو و برقراری ارتباطات در قرآن
معرفی خداوند در قرآن
مخاطبان قرآن (خداوند) برای گفتگو و ارتباطات
انواع ارتباطات و گفتگو در قرآن
زبان و لحن گفتگو و ارتباطات در قرآن
ارتباطات و قدرت نفوذ در دیگران
ویژگیهای كاركنان و مدیران روابط عمومی و ارتباطات از دیدگاه قرآن
●●مقدمه:
تاكنون در زمینه روابط عمومی و ارتباطات مطالب بسیاری گفته و نوشته شده كه هركدام در جای خود به گوشه‌ای از دنیای گسترده و پیچیده این دانش ، فن و هنر پرراز و رمز پرداخته اند.
یك تفاوت اساسی روابط عمومی و ارتباطات با سایر علوم نظیر زمین شناسی ـ فیزیك ـ شیمی ـ زیست شناسی و…. در آن است كه مخاطب و بستر مطالعه و نگرش در حوزه روابط عمومی و ارتباطات صرفا انسانها هستند در حالیكه در رشته های مذكور در عین توجه به مسئله پیدایش هستی ، انسان، خلقت ، زیست و حیات بشر ، به گیاهان و جانوران و مسایل دیگر نیز پرداخته می شود و این خود اهمیت و جایگاه روابط عمومی و ارتباطات انسانی را بیش از پیش برای ما روشن‌ می‌سازد.
بدلیل نو پا بودن دانش روابط عمومی، لاجرم منابع مطالعاتی و تحقیقاتی ما در زمینه این مقوله پر ارزش و تاثیر گذار، عمدتا وارداتی و در حد نه چندان گسترده و قابل دسترس بوده و این در حالی است كه نوعا ما از یك دریای بیكران و یك مرجع بسیار اساسی و گرانقدر در زمینه روابط عمومی و ارتباطات كه همانا ‹‹ قرآن كریم›› این ودیعه و یادگار سعادت بخش و ارزشمند پیامبر گرامی اسلام((ص)) می باشد غافل بوده ایم.
در واقع ،آنقدر كه به منابع خارجی و حرف و حدیث دیگران در زمینه دانش روابط عمومی و ارتباطات پرداخته ایم به كتاب مقدس و حیات بخش خود توجه نكرده ایم .
آب در كوزه و ما تشنه لبان می‌گردیم یار در خانه و ما گرد جهان می گردیم.
نگارنده این نوشتار را عقیده بر آن است كه كاملترین منبع درسی و مطالعاتی در زمینه روابط عمومی و ارتباطات ((قرآن كریم)) می باشد. با نگاهی به محتوا، لطایف و ظرایف سوره ها و آیات الهی در می یابیم كه مقوله گفتگو و ارتباطات چه كاربرد و گستره وسیعی در میان مفاهیم و تعالیم قرآنی دارد.
سالها دل طلب جام جم از ما می كرد
آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می كرد.
نگارنده سعی دارد تا با تلفیق یافته های تجربی و مطالعاتی خود در زمینه روابط عمومی و ارتباطات و علوم قرآنی به صورت گذرا ، نگاهی داشته باشد بر مقوله گفتگو ، روابط عمومی و ارتباطات در قرآن كریم . امید است كه مورد توجه خوانندگان گرامی قرار گرفته و گامی باشد در جهت گسترش تحقیقات و مطالعات مشابه‌، انشاء ا….
آب دریا را اگرنتوان كشید
هم به قدر جرعه ای باید چشید.
در این نوشتار از ترجمه آیات به دلیل حجیم شدن مطالب خودداری شده و صد البته زبان نگارنده و فهم حقیر از توصیف اعماق بیكران آیات قرآن بسیار ناچیز و عاجز است.
و افوض امری الی الله ان الله بصیر بالعباد.
تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.
مباحثی كه در این مقاله به آنها پرداخته شده به قرار زیر می‌باشند.
هدف از گفتگو و برقراری ارتباطات در قرآن
معرفی خداوند در قرآن
مخاطبان قرآن(خداوند) برای گفتگو و ارتباطات
انواع ارتباطات و گفتگو در قرآن
زبان و لحن گفتگو و ارتباطات در قرآن
ارتباطات و قدرت نفوذ در دیگران
ویژگیهای كاركنان و مدیران روابط عمومی و ارتباطات از دیدگاه قرآن
۱) هدف از گفتگو و برقراری ارتباطات در قرآن :
به نظر می رسد كه خداوند متعال ، هدفش از برقراری ارتباطات و ا نجام گفتگو (به معنی عام) در قرآن، همانا ،سعادت ، كمال و رستگاری مخاطبان خود می باشد. خداوند به ابلیس امر نمود كه بر آدم سجده كند‌، اما او خودداری نموده و تكبر و كفران ورزید.یعنی شیطان نخواست و درك نكرد كه در سایه پیروی از خداوند و نوع ارتباطی كه میان او و خداوند برقرار شده بود (با بیش از ۶۰۰۰ سال سابقه عبادت) به سعادت و كمال و رستگاری برسد.
(واذ قلنا للملائكه اسجدوا لآدم فسجدوا الا ابلیس ابی و استكبر و كان من الكافرین) (سوره بقره آیه ۳۵)
برای شیطان لفظ بهشت و جهنم شاید آنقدر ها كه برای انسان مطرح و مهم است‌، با اهمیت نبوده ، چراكه او خود ، از جایگاه و مرتبه مناسبی برخودار بوده است. اما انسان مسلمان كه در روی كره زمین زندگی می كند برایش بسیار اهمیت دارد كه عاقبت بخیر شده و دست آخر با رستگاری و آمرزش الهی از دنیا برود. لذا در آیات مختلف ، برای اینكه انسان سوق داده شود به سمت وسوی آن فلاح و سعادت ، موضوع بهشت و امكانات موجود در آن مطرح را می‌نماید. مانند:
للذین احسنا الحسنی و زیاده …اولئك اصحاب الجنه (یونس آیه ۲۶)
اصحاب الحنه یومئذ خیر مستقرا (فرقان آیه ۲۴)
اما الذین آمنوا و عملو الصالحات فلهم جنات الماوی(سجده آیه ۱۹)
الا عباد الله المخلصین – اولئك لهم رزق معلوم – فواكه و هم مكرمون - فی جنات النعیم (صافات آیه های ۴۰ تا ۴۳)
لكن الذین اتقو ربهم لهم غرف من فوقها غرف مبینه تجری من تحتها الانهار (زمر آیه ‌۲۰)
در واقع به تعبیری ، خداوند متعال به انسان نوعی مشاوره دلسوزانه و از سر صدق و صمیمیت و خیر خواهی و آن هم بطور رایگان می دهد !؟! تا بلكه بشر راه را از چاه باز شناسد و این مبحث مهم و قابل تاملی در روابط عمومی و ارتباطات است.
از سوی دیگر ، برای توجه دادن و آگاه ساختن انسان از عواقب سوء رفتار و عملكرد ، خداوندآیات عذاب و جهنم و شرایط حاكم بر آنجا را متذكر شده است:
مانند:
والذین كفروا و كذبوا بایاتنا اولئك اصحاب النار هم فیها خالدون (بقره آیه ۳۹)
والذین كسبوا السیئات جزآء سیئه … اولئك اصحاب النار(یونس آیه ۲۷)
ادخلو‌ا ابواب جهنم خالدین فیها فبئس مثوی المتكبرین (مومن آیه ۷۶)
وسقوامآء حمیما فقطع امعاء هم (محمد آیه ۱۵)
الذی جعل مع الله الها آخر فالقیاه فی العذاب الشدید(ق – آیه ۲۶)
۲) معرفی خداوند در قرآن:
انسان اگر بخواهد كه كالا و متاع خود را در سطح وسیعی به فروش برساند. بایستی آنرا بخوبی معرفی نموده و مزایا و محاسن آنرا بر شمرد. هم چنین اگر فردی بخواهد كه برای نفوذ در دیگران و یا انتقال تجربیات ، نظریات و عقاید خویش بر عده ای موفق باشد، ناگزیر است كه خود و آن عقاید را از جهات مختلف و حوزه های گوناگون معرفی كند. (در دل دوست به هر حیله رهی باید جست).
خداوند متعال برای معرفی و شناساندن خود به ما از دریچه های مختلفی و از زوایا و با تعابیر گوناگونی وارد می شود و ویژگیهای خویش را بر می شمرد تا بلكه مخاطب خود (انسان و مخلوقات) توجه كرده و مقصود را دریابند. از جمله ظرافتهای این نوع معرفی آن است كه گاهی بطور مستقیم و بعضا بطور غیر مستقیم ، به صورت مفرد و جمع با تعابیری بسیار پر جاذبه و محكم خداوند خود را معرفی می نماید.
مانند:
الف ) و هو الذی (و او كسی است كه)
- و هو الذی جعل لكم (سوره فرقان آیه ۴۷)
ب) هو الذی (او كسی است كه )
- هو الذی یریكم آیاته (سوره مومن آیه ۱۳)
ج) الله( خدا)
- الله نورالسموات والارض(سوره نور آیه ۳۵)
د) الذی (كسی كه)
- الذی له ملك السموات و الارض (سوره فرقان آیه ۲)
ه) الله الذی(خداوند كسی است كه )
- الله الذی یرسل الریاح (سوره روم آیه ۴۸)
و) والله الذی (و اوست خدایی كه)
- والله الذی ارسل الریاح( سوره فاطر آیه ۹)
ز) هو (او)
- هو الحی لا اله الا هو (سوره مومن، آیه ۶۵)
ح) انا (من)
- فقال انا ربكم الاعلی (سوره نازعات آیه ۲۴)
ط ) تبارك الذی (بزرگ و خجسته است (خدایی) كسی كه)
- تبارك الذی ان شاء جعل لك خیرا من ذلك (سوره فرقان آیه ۱۰)
ی) انّا (ما)
- انّا ارسلنا نوحا الی قومه (سوره نوح آیه ۱)
ك) هو الله الذی
- هو الله الذی لا اله الا هو (سوره حشر آیه ۲۳)
ل) هو الله (او خدایی است)
- هو الله الخالق الباری (سوره حشر آیه ۲۴)
۳) مخاطبان قرآن (خداوند) برای گفتگو و ارتباطات:
آنچه كه از محتوا وسیاق آیات قرآن بر می آید این است كه گروههای زیر مخاطبین خداوند در قرآن می باشند:
انسان(به معنی عام)
پیامبران
شیطان
جن
ایمان آورندگان
اهل كتاب
بندگان
ناس (مردم)
نفس
بنی آدم
كافران
***
انسان (به معنی عام ) مانند:
یا ایها الانسان انك كادح الی ربك كدحا فملاقیه (انشقاق آیه ۶) پیامبران (نبی ) و رسول مانند:
۱-یا ایها النبی قل لازواجك (احزاب آیه ۵۹)
۲-یا ایها الرسول لا یحزنك الذین (مائده آیه‌۴۱)
۳- شیطان، مانند : - قال یا ابلیس مامنعك ان تسجد لما خلقت بیدی (ص آیه ۷۵)
۴- جن، مانند: یا معشر الجن و الانس (انعام آیه ۱۳۰)
۵- ایمان آورندگان (مومنین )مانند: یا ایها الذین آمنوا لم تقولون مالا تفعلون(صف آیه ۲)
۶- اهل كتاب، مانند: یا اهل الكتاب قد جآء كم (مائده آیه ۱۵)
۷- بندگان، مانند: - یا عبادی الذین آمنوا ان ارضی واسعه (عنكبوت آیه ۵۶ )
۸- ناس (مردم) مانند: یا ایها الناس قد جآء كم الرسول (نساء آیه ۱۷۰)
۹- نفس، مانند: یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربك (فجر آیه ۲۷)
۱۰- بنی آدم، مانند: یا بنی آدم خذوا زینتكم عند كل مسجد و كلوا واشربوا و لا تسرفوا (اعراف آبه ۳۱
۱۱- كافران مانند: یا ایها الذین كفروا لا تعتذ روا الیوم (سوره تحریم آیه ۷)
گاهی نیز خداوند ،علاوه براشاره صریح ،مخاطبین خود را با زبان تاكیدی و توجه دهنده خطاب می نماید.
مانند:
ان الذین كفروا سواء علیهم (در مورد كفار ومشركین) (سوره بقره آیه ۶)

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:44 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

محيط مجازي عليه باورهاي ديني

درعصر حاضر قدرت هاي استعمارگر و استبدادي جهان هدايت، كنترل و انسجام دروني نظام هاي اجتماعي را توسط وسايل ارتباط جمعي سنتي و مدرن و محيط هاي مجازي به كار گرفته اند و به عنوان يك نظام بين المللي اقتدارگرا و ديكتاتور و در قالب شعارهاي فريبنده اي همچون تحقق دموكراسي، دفاع از حقوق بشر، مبارزه با تروريسم و... از يك سو به انقياد ارزش هاي فرهنگي و انديشه هاي معنوي و ديني جوامع مختلف مي پردازند و از سوي ديگر به برتري و اولويت فرهنگ ابتذال و بي قيد و بند و غيرقابل دفاع غرب مهر تأئيد مي زنند و از همين طريق منافع يكسويه سياسي، فرهنگي و اقتصادي خود را در سطح بين المللي حفظ كرده و برنامه هاي بلندمدتي را در تداوم آن دارند.
در اين رابطه يكسويه، روابط متقابل مفهوم صلح جويانه را ازدست مي دهد و به همين دليل تكنيك هاي تبليغاتي توسعه پيدا مي كنند؛ تا جايي كه در روابط بين المللي يكسويه با دروغ، شايعه و حتي ايجاد خشونت و خفقان صحنه سازي و برچسب زدن به افكار عمومي را به نفع خود و برعليه اهداف طرف مقابل مي سازند.
متأسفانه اين شيوه و تكنيك هاي مختلف آن درجريان جهاني شدن مبتني بر نظريه «سلطه» مهمترين ابزار رسانه هاي غربي و خصوصاً آمريكايي بويژه در محيط هاي مجازي است؛ تاجايي كه اگر نظرات متفاوت در جوامع مختلف قدعلم كنند و يا به مبارزه با تفكرات اعلام شده غرب برخيزند، با استفاده از تكنولوژي فن آوري اطلاعات شديداً سركوب خواهند شد.
گردانندگان تكنولوژي اطلاعات غرب در عين حال كه از دموكراسي و حق انتخاب مردم و مخاطبان خود سخن به ميان مي آورند، استبداد حاكم و جاري بركاركرد اين تكنولوژي را پنهان مي سازند و درواقع مخاطبان تكنولوژي اطلاعات حق آزادي و انتخاب را دارند اما هرگونه انتخابي كه خارج از چارچوب شركت هاي فرامليتي صورت گيرد، فرد را در جهان تحت سلطه آنها مطرود خواهد كرد.
تكنولوژي و دنياي غرب
حجت الاسلام والمسلمين «محمدعلي معلي» كارشناس و صاحب نظر در امور فرهنگي، درباره تكنولوژي و دنياي غرب مي گويد: «انتساب تخريب ارزش هاي مذهبي و زوال فرهنگي به تكنولوژي، از ديرباز در غرب پيرواني داشته است، درباره چهره پنهان تكنولوژي گفته اند: «هروسيله تكنيكي و در يك كلام خودتكنيك داراي ايدئولوژي است. باران بلاهاي بي فرهنگي، لجام گسيختگي انساني، فقدان شعور اجتماعي و تخريب باورهاي انسان ساز مذهبي، همه ناشي از اين ايدئولوژي است؛ بخصوص تكنولوژي رسانه اي.»
نظريه مخالف با فن آوري جديد در ايران ازطريق شاگردان «هايدگر» همراه با نظريه غربزدگي رواج يافت، اين گروه هرچند در افشاي خيانت روشنفكران وابسته قدم هاي مثبتي برداشته اند اما در ادامه با ضديت افراطي با تكنولوژي، ناخواسته خود مروج نوعي تفكر وارداتي شده اند.»
«نيل پستمن» براي ايدئولوژي فوق واژه تكنوپولي يعني نظام انحصارگر تكنولوژي را ساخته است.اين صاحب نظر در امور فرهنگي در ادامه سخنان خود با اشاره به فن آوري رسانه اي مي گويد: «غرب كه سرزمين صدور كالاهاي مصرفي و «صنعت فرهنگ» است، هرگز نمي خواهد با آموزش مصرف كنندگان، منافع خود را به خطر اندازد. بنابراين فن آوري هاي كليدي را از اسرار خود مي شمارد و كشورهاي غيروابسته مثل ايران را در تحريم دستيابي به تكنولوژي پيشرفته قرار مي دهد، آمريكا درمورد فناوري رسانه اي حساسيت بيشتري به خرج داده وحتي از آموزش دانش نرم افزاري آن نيز در زمان حكومت وابسته پهلوي جلوگيري كرد و بالاخره درصورتي اجازه تأسيس دوره روزنامه نگاري را داد- مهرماه 1345- كه دانشجويان همگي از افراد وابسته و گزينش شده توسط سفارت آمريكا در ايران باشند. بعد از پيروزي انقلاب نيز عواملي كه قرارداد خريد سلاح هاي پيشرفته نظامي را فسخ كردند با اين توجيه كه ما با هيچ كشوري جنگ نداريم پادگان ها را از سربازان خالي كردند و هم آنان دانشكده علوم ارتباطات را نيز تعطيل كردند با اين شعار كه اين علوم آمريكايي است! در حالي كه اين اقدام دولت موقت بيشتر با منافع آمريكا سازگاري داشت. تأسف انگيزتر آن كه درسال هاي اخير بعضي از تأثيرپذيران از شاگردان هايدگر با تحميل اين نظريه ها بر آيات و روايات به ابداع نظريه اي التقاطي دست زده و كوشيدند تضاد تعاليم انبيا را با فن آوري هاي نوين ثابت كنند، معني حرف آنها اين است كه جسارتاً بگوييم از نظر پيامبران الهي، الاغ سواري بهتر از استفاده ازهواپيماست! متأسفانه اين تفكر علاوه بر محروم كردن دين باوران از فن آوري هاي جديد گناه مهاجمان فرهنگي و استعمارگران را به گردن تكنولوژي مي اندازد و شيطان جني و انسي را تبرئه مي كند درست مثل اين كه در جنگ موقع اصابت موشك به سنگرهاي خودي كساني بگويند: مرگ بر موشك!
توجه اسلام به ارتباطات
بدون شك از فن آوري اطلاعات در جهان سوءاستفاده مي شود اما اين سوء استفاده ناشي از كاربران تكنولوژي است نه اقتضاء آن.
اسلام نه تنها مخالف فن آوري اطلاعات نيست كه آن را با روح پيام هاي خود در تناسب و سازگاري بيشتري مي بيند تا پيام هاي غير اسلامي و كفرآميز و اگر مؤمنان از دانش ارتباطات برخوردار شوند سازگاري رسانه ها با پيام هاي الهي را درخواهند يافت.
«حجت الاسلام والمسلمين معلي» با اعلام مطلب فوق مي گويد: «اسلام براي ارتباطات بيش از هر مرام و مكتب و دين ديگري، اهميت قائل شده است با اين فرق كه واژه ارتباط در اسلام بدون توجه به محتوا و پيام به كار نرفته است، كلماتي مانند رسالت، تبليغ، وعظ، خطابه، ارشاد، منبر، فرمان به هنجارها و نهي از ناهنجاري ها كه به جاي واژه ارتباط به كار مي روند درعين حال نوع و جهت پيام را نيز مشخص مي كند، چنين ديني نه تنها با ابزار رسانه اي مخالف نيست بلكه به آن معنا و جهت درست مي بخشد، درعين حال درباره فرهنگسازي تكنولوژي رسانه اي چه مثبت و چه منفي نبايد بزرگ نمايي كرد. طبق آمار، بيش از هفتاد درصد ارتباطات شفاهي- ميان فردي- صورت مي گيرد كه 25 درصد آن كلامي و 45 درصد بقيه غيركلامي است.»
جنبش فكري غرب
«پست مدرنيسم» اكنون يك جنبش فكري در غرب است و همه ابعاد زندگي روزمره را از برنامه هاي تلويزيون گرفته تا طرز لباس پوشيدن، موسيقي و... دربرگرفته است كه البته پيامدها و آثار آن به ساير نقاط جهان نيز سرايت كرده است.
از آنجا كه فرهنگ رسانه اي و مصرفي غرب «پست مدرن» است و دربردارنده كالايي شدن همه جنبه هاي زندگي است و در آن مصرف، روش اصلي اظهار وجود است و اعتقادات و ارزش هاي سنتي با نوآوري هاي مداوم در توليد و بازاريابي كالاها فرو مي پاشند، صدور اين فرهنگ به بقيه جهان ازطريق گسترش ارتباطات جمعي را مي توان مدل يك فرهنگ جهاني پست مدرن قلمداد كرد.
«دكتر علي عباسپور تهراني فرد» نماينده مردم تهران و رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي درگفتگو با سرويس گزارش كيهان درباره نحوه استفاده ما از فضاهاي مجازي «ITس و دنياي اطلاعات مي گويد:«استفاده ما از فضاهاي مجازي دنياي تكنولوژي و فن آوري هاي علم اطلاعات مطلوب نيست. وعليرغم تلاش هايي كه شوراي عالي انفورماتيك داشته و كارهاي مختلفي صورت گرفته و همچنين با توجه به اعتباراتي كه تحت عنوان گسترش فن آوري درمجلس شوراي اسلامي به محيط هاي مجازي اختصاص داده مي شود متأسفانه بايد اذعان داشت كه ضريب نفوذ اينترنت دركشورمان قابل قبول نيست وهنوز در بخش هاي مختلف IT به طور مطلوب از پتانسيل هاي موجود استفاده نكرده ايم.»
رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي معتقد است كه چون درعرصه استفاده از محيط مجازي موفق عمل نكرده ايم، درحوزه مبارزه با دشمنان و ترفندهاي بيگانگان هم ضعيف هستيم.
وي درادامه مي گويد:«پيشرفت غرب درزمينه محيط هاي مجازي و تأثيرات مخرب آن برفرهنگ و اصالت هاي ما به خوبي نشان مي دهد كه متأسفانه دراين زمينه بسيار ضعيف عمل كرده ايم و لازم است براي گسترش فن آوري هاي اطلاعات و ورود به دنياي بي انتهاي تكنولوژي محتواي علمي و آموزشي را تقويت كنيم و با برنامه ريزي هاي منسجم و هماهنگ پيش برويم اگر بتوانيم دراين عرصه حرفي براي گفتن داشته باشيم، آنوقت است كه مي توانيم هم از نظام و انقلاب دفاع كنيم و هم مي توانيم ارزش ها و آرمان هاي كشورمان را به جهانيان بشناسانيم.»
«دكتر عباسپور تهراني فرد» فضاهاي مجازي را يكي ازمناسب ترين ابزارها در دفاع از نظام جمهوري اسلامي و آرمان ملي مي داند و مي گويد:«سايت هاي اينترنتي مختلفي كه از خارج از كشور هدايت مي شوند برعليه كشورمان فعاليت دارند و اين امر وظيفه ما را دربرابر رسالت انقلاب اسلامي و دفاع از آرمان هاي ارزشي آن دوچندان مي كند.»
ضعف دربينش نقادانه
«دكتر بهمن امامي» پژوهشگر علوم ارتباطات و مدرس دانشگاه درپاسخ به سؤالاتم مي گويد:«بايد ما نيز همانند غربي ها از اينترنت و تمامي امكانات موجود در فضاهاي مجازي استفاده كنيم و قدرت نقادي و تحليل درجامعه را بالا ببريم. متأسفانه بسياري از مخاطبان ما بينشي نقادانه ندارند و بايد براساس خبرهاي تشريحي، تحليلي، تفسيري بتوانيم اين بينش را تقويت كنيم و چراغ عنصر «چرايي» خبر را درمخاطب روشن كنيم. يكي از رمزهاي موفقيت غرب اين است كه از قدرت تحليل و نقادي برخوردار است و مطبوعات آن جنبه روانشناسي خبر را بيشتر رعايت مي كنند و از طرفي هم، چون ديدگاه استعماري دارند، نيازهاي جوامع مختلف از جمله جهان سوم را كاملا مي شناسند و با ذائقه آنها آشنا هستند. جامعه شناسان غربي روي فرهنگ مشرق زمين و ساير ممالك دنيا مطالعات و تحقيقات وسيعي داشته اند و از همين رو دراستفاده از محيط هاي مجازي و تأثيرگذاري برديگر فرهنگ ها موفق تر عمل مي كنند.»
امروزه واقعيت غير از اين نيست كه بازيگران اصلي رسانه هاي جمعي غرب، نه سردبيران و خبرنگاران آنها بلكه صاحبان شركت هاي بزرگ جهاني اند. اين مالكان كه گروه كوچكي از جامعه بشري را تشكيل مي دهند هر روز با ادغام هاي خود بر اكثريتي عظيم از مردم جهان سلطه يافته اند. اين سلطه و برتري امكان توليد يكنواخت پيام و برنامه هاي ارتباطي را براي آنها به وجود آورده است كه شناخت اين موضوع مي تواند ما را درارزيابي مجدد محتواي پيام ها و برنامه هاي وسايل ارتباطي جمعي غرب توانمندتر سازد.
بدون شك كشورهاي درحال توسعه به عنوان پرچمداران انتقاد از اين گونه پيام رساني، با شناخت بيشتر شيوه هاي اغواگري وفريب رسانه هاي حاكم برجهان و بازار توليد پيام؛ از اين رهگذر آمادگي بيشتري براي روشنگري مردم خود دربرابر پيام هاي فريبنده صاحبان سرمايه و سلطه مي يابند.

  
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 10:57 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

تسلط غرب بر رسانه‌ها

 

در عصر حاضر قدرت‌های استعمارگر و استبدادی جهان ، هدايت، كنترل وانسجام درونی نظام‌های اجتماعی را توسط وسايل ارتباط جمعی سنتی ومدرن و محيط‌های مجازی به كار گرفته‌اند و به عنوان يك نظام بين‌المللی اقتدارگرا و ديكتاتور و در قالب شعارهای فريبنده‌ای همچون تحقق دموكراسی، دفاع از حقوق بشر، مبارزه با تروريسم و... از يك سو به انقياد ارزش‌های فرهنگی و انديشه‌های معنوی و دينی جوامع مختلف می‌پردازند و از سوی ديگر به برتری و اولويت فرهنگ غرب مهر تأييد می‌زنند و از همين طريق منافع يكسويه سياسی، فرهنگی و اقتصادی خود را در سطح بين‌المللی حفظ كرده و برنامه‌های بلند مدتی را در تداوم آن دارند.

كارشناسان معتقدند كه در اين رابطه يكسويه، روابط متقابل مفهوم صلح جويانه را از دست می‌دهد و به همين دليل تكنيك‌های تبليغاتی توسعه پيدا می‌كنند، تا جايی كه در روابط بين‌المللی يكسويه با دروغ، شايعه و حتی ايجاد خشونت و خفقان صحنه سازی و برچسب زدن ، افكار عمومی را به نفع خود و بر عليه اهداف طرف مقابل می‌سازند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند در حالی كه بيش از 10 هزار پايگاه فعال و گسترده در اينترنت در حال حمله به ارزش‌ها، تعاليم و مقدسات اسلامی هستند، فقط چيزی در حدود 200 پايگاه در فضاهای دينی و قرآنی به دفاع از ارزش‌های اسلامی مشغولند كه اغلب آنها نيز با مشكلات مالی دست به گريبانند و حتی هيچگونه حامی مالی ندارند.

گفتگوبا مدیرمسئول"کیهان فرهنگی"

با حجت الاسلام والمسلمين «محمدعلی معلی» كارشناس و صاحب نظر در امور فرهنگی و مدير مسئول «كيهان فرهنگی» در اين مورد گفتگو می كنم.

وی درباره تكنولوژی در دنيای غرب می‌گويد: «انتساب تخريب ارزش‌های مذهبی و زوال فرهنگی به تكنولوژی، از ديرباز در غرب پيروانی داشته است. درباره چهره پنهان تكنولوژی گفته‌اند: «هر وسيله تكنيكی و در يك كلام خود تكنيك دارای ايدئولوژِی است. باران بلاهای بی‌فرهنگی، لجام گسيختگی انسانی، فقدان شعور اجتماعی و تخريب باورهای انسان ساز مذهبی، همه ناشی از اين ايدئولوژ ی است؛ به خصوص تكنولوژی رسانه‌ای»صاحبان فن آوری جديدرسانه‌ای،كشورهای غيروابسته مثل ايران را در تحريم دستيابی به تكنولوژی پيشرفته قرار می‌دهند.آمريكا در مورد فناوری رسانه‌ای حساسيت بيشتری به خرج داده و حتی از آموزش دانش نرم افزاری آن نيز در زمان حكومت پهلوی جلوگيری كرد و بالاخره در صورتی اجازه تأسيس دوره روزنامه نگاری را داد ـ مهرماه 1345 – كه دانشجويان، همگی از افراد وابسته و گزينش شده توسط سفارت آمريكا در ايران باشند.»

مدير مسئول "كيهان فرهنگی" درباره دانشكده علوم ارتباطات در بعد از انقلاب می‌گويد: «در بعد از پيروزی انقلاب اسلامی عواملی كه قرار داد خريد سلاح‌های پيشرفته نظامی را فسخ كردند با اين توجيه كه ما با هيچ كشوری جنگ نداريم پادگان‌ها را از سربازان خالی كردند و هم آنان دانشكده علوم ارتباطات را نيز تعطيل كردند با اين شعار كه اين علوم آمريكايی است! در حالی كه اين اقدام دولت موقت بيشتر با منافع آمريكاسازگاری داشت.

تأسف انگيزتر آنكه در سال‌های اخير بعضی از تأثيرپذيران از شاگردان «هايدگر» با تحميل اين نظريه‌ها بر آيات و روايات به ابداع نظريه‌ای التقاطی دست زده و كوشيدند تضاد تعاليم انبيا با فن‌آوری نوين را ثابت كنند، معنی حرف آنها اين است كه جسارتاً بگوييم از نظر پيامبران الهی، الاغ سواری بهتر از استفاده هواپيماست! متاسفانه اين تفكرعلاوه بر محروم كردن دين باوران از فن‌آوری‌های جديد گناه مهاجمان فرهنگی و استعمارگران را به گردن تكنولوژی می‌اندازد و شيطان جنی و انسی را تبرئه می‌كند؛ درست مثل اين كه در جنگ موقع اصابت موشك به سنگرهای خودی كسانی بگويند: مرگ بر موشك! »

اظهارات یک پژوهشگر علوم ارتباطات

از آنجا كه فرهنگ رسانه‌ای و مصرفی غرب «پست مدرن» است و در بردارنده كالايی شدن همه جنبه‌های زندگی است و در آن مصرف، روش اصلی اظهار وجود است و اعتقادات و ارزش‌های سنتی با نوآوری‌های مداوم در توليد و بازاريابی كالاها فرو می‌پاشدَ، صدور اين فرهنگ به بقيه جهان از طريق گسترش ارتباطات جمعی را می‌توان مدل يك فرهنگ جهانی پست مدرن قلمداد كرد.

«دكتر بهمن امامی» پژوهشگر علوم ارتباطات و مدرس دانشگاه در پاسخ به سوالم می‌گويد: «بايد ما نيز همانند غربی‌ها از اينترنت و تمامی امكانات موجود در فضاهای مجازی استفاده كنيم و قدرت نقادی و تحليل در جامعه را بالا ببريم. متأسفانه بسياری از مخاطبان ما بينشی نقادانه ندارند و بايد بر اساس خبرهای تشريحی، تحليلی و تفسيری بتوانيم اين بينش را تقويت كنيم و چراغ عنصر «چرايی» خبر را در مخاطب روشن كنيم.»

دكتر امامی درباره رمز موفقيت غرب در دنيای ارتباطات می‌گويد: «يكی از رمزهای موفقيت غرب اين است كه از قدرت تحليل و نقادی برخوردار است و مطبوعات آن جنبه روانشناسی خبر را بيشتر رعايت می‌كنند و از طرفی هم چون ديدگاه استعماری دارند نيازهای جوامع مختلف از جمله جهان سوم را كاملاً می‌شناسند و با ذائقه آنها آشنا هستند. جامعه شناسان غربی روی فرهنگ مشرق زمين و ساير ممالك دنيا مطالعات و تحقيقات وسيعی داشته‌اند و از همين رو در استفاده از محيط‌های مجازی و تاثيرگذاری بر ديگر فرهنگ‌ها موفق‌تر عمل می‌كنند.»

گفتگوبایک عضوکمیسیون امنیت ملی وسیاست خارجی مجلس

دكتر «حشمت الله فلاحت پيشه» عضو كميسيون امنيت ملی و سياسيت خارجی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سوالم درباره دنيای ارتباطی غرب می‌گويد: «امروزه بازيگران اصلی رسانه‌های جمعی غرب، نه سردبيران و خبرنگاران آنها بلكه صاحبان شركت‌های بزرگ جهانی‌اند. اين مالكان كه گروه كوچكی از جامعه بشری را تشكيل می‌دهند هر روز با ادغام‌های خود بر اكثريتی عظيم از مردم جهان سلطه يافته‌اند. اين سلطه و بررسی امكان توليد يكنواخت پيام و برنامه‌های ارتباطی را برای آنها به وجود آورده است كه شناخت اين موضوع می‌تواند ما را در ارزيابی مجدد محتوای پيام‌ها و برنامه‌های وسايل ارتباط جمعی غرب توانمندتر سازد.»

اين عضو كميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس درباره آمادگی كشورهای در حال توسعه در برابر هجوم فرهنگ غرب می‌گويد: «بدون شك كشورهای در حال توسعه به عنوان پرچمداران انتقاد از اين گونه پيام رسانی با شناخت بيشتر شيوه‌های اغواگری و فريب رسانه‌های حاكم بر جهان و بازار توليد پيام، از اين رهگذر آمادگی بيشتری برای روشنگری مردم خود در برابر پيام‌های فريبنده صاحبان سرمايه و سلطه می‌يابند.»

دنیای ارتباطات از منظراسلام

اما حجت‌الاسلام والمسلمين "معلی" درباره اهميتی كه اسلام به ارتباطات می‌دهد تعابير زيبايی را به كار می‌برد و می‌گويد: «اسلام برای ارتباطات بيش از هر مرام و مكتب و دين ديگری اهميت قائل است، با اين فرق كه واژه ارتباط در اسلام بدون توجه به محتوا و پيام به كار نرفته است، كلماتی مانند رسالت، تبليغ، وعظ، خطابه، ارشاد، منبر، فرمان به هنجارها و نهی از ناهنجاری‌ها كه به جای واژه ارتباط به كار می‌روند در عين حال نوع و جهت پيام را نيز مشخص می‌كند؛ چنين دينی نه تنها با ابزار رسانه‌ای مخالف نيست بلكه به آن معنا و جهت درست می‌بخشد، در عين حال درباره فرهنگسازی تكنولوژی رسانه‌ای چه مثبت و چه منفی نبايد بزرگ نمايی كرد طبق آمار، بيش از هفتاد درصد ارتباطات شفاهی ـ ميان فردی ـ صورت می‌گيرد كه 25 درصد آن كلامی و 45 درصد بقيه غيركلامی است.»

مدير مسئول "كيهان فرهنگی" معتقد است كه فضاهای مجازی يكی از مناسب‌ترين ابزارها در دفاع از نظام جمهوری اسلامی و آرمان‌های دينی و قرآنی است.

اظهارات پروفسور «حميد مولانا» روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه

پروفسور «حميد مولانا» روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه درباره جهان اسلام و رسانه‌های جهان اظهارات جالبی دارد. وی در همين رابطه می گويد: «آشفتگی اخير در برخی كشورهای اسلامی ـ از تركيه تا الجزاير و بوسنی ـ نه تنها مسئله مشاركت سياسی و بحث اشاعه ارزش‌ها را پيش می‌كشد، بلكه تا حدود زيادی موضوعات مربوط به دسترسی به اطلاعات و حق ايجاد ارتباط را نيز در برمی‌گيرد، ابهامات موجود در نحوه برخورد با مسائلی نظير سكولاريسم، قوميت، ثبات منطقه‌ای و مشاركت دمكراتيك در كشورهای اسلامی همگی ريشه‌ در ماهيت ارتباط اجتماعی دارند كه واجد ابعاد داخلی و خارجی است. واكنش نخبگان نظامی و غيرنظامی تركيه در ممنوع كردن فعاليت احزاب سياسی اسلام گرا درپی استفاده آنها از تلويزيون و رسانه‌های الكترونيكی در جهت نشر انديشه‌های اسلامی و كار غيرممكن احياء هزاران نسخ تاريخی آسيب ديده در بوسنی، دو گواه روشن بر نقش محوری اطلاعات در سياست‌های بين‌المللی و رشد بحث‌های ناظر به ارتباطات و فرهنگ‌اند.»

پروفسور "مولانا" درباره يكی از شبكه‌های آمريكايی می افزايد: «در يكی از شبكه‌های تلويزيونی آمريكا برنامه‌ای از شخصی به نام «كاپلن» ديدم. وی يكی از دبيران مجله «آتلانتيك» است. اين آقای كاپلن در يك برنامه تلويزيونی به نام «چارلی روز» كه برنامه مورد علاقه تحصيلكرده‌های آمريكاست صراحتاً می‌گفت: «ما بايد نظام ايران را براندازيم و اين كار را بايد از طريق مجلات و روزنامه‌ها و كامپيوتر و اينترنت انجام بدهيم.» كاپلن می‌گفت: «بايد تا می‌توانيم پول بدهيم تا نفوذ پيدا كنيم.» و به همين صراحت می‌گفت كه ما همين كار را جاهای ديگری مثل شوروی سابق و آلمان شرقی كرده‌ايم و شد! اينها در سطح ديپلماسی پنهان نيست و در سطح خيلی آشكاری است!»
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 10:53 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

مجموعه سايتهاي مفيد

پايگاه اطلاع رساني دفتر حفظ و نشر آثار آيت الله سيدعلي خامنه اي
همانطور كه از عنوان سايت پيداست، سايت متعلق به دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله خامنه‌اي مي‌باشد كه مشتمل بر لينكهايي با عنوان؛ اخبار، بيانات، پيام‌ها و نامه‌ها، احكام، و استفتائات (رساله اجوبه)، جملات قصار، آثار و كتابها (از ژرفاي نماز، آينده در قلمرو اسلام، روح التوحيد، چهار كتاب اصلي علم رجال، درست فهميدن اسلام، طرح كلي انديشه اسلامي در قرآن، انوار ولايت، حكومت در اسلام، گفتاري در وحدت و تخرب، بازگشت به نهج‌البلاغه، شهيدي آغازگر، درس اخلاق، كوثر ولايت، سخن آفتاب، فرياد مظلوميت، سخن آفتاب، فرياد مظلوميت، منشور تداوم انقلاب، ضرورت تحول حوزه‌هاي علميه، گزارشي از سابقه تاريخي و اوضاع كنوني حوزه علميه مشهد)، اقتباس ديگران، خاطرات و حكايات، صوت و تصوير، زندگينامه و امام خميني(ره) است.
آيت الله سيد محمدتقي مدرسي
سايت فوق مربوط به يكي از علماي اعلم شيعه، آيت‌الله سيد محمدتقي مدرسي است كه داراي بخشهايي با نام زندگينامه، آثار، سخنراني، اخبار درسهاي حوزه، تفسير هدايت، احكام شرعي، در انديشه يار است. علاوه بر اين، امكان ارسال نامه، ارسال پيشنهاد و ارسال سوال شرعي به صورت الكترونيك وجود دارد. در بخش آثار، فهرست كتابهاي كه توسط آيت‌الله مدرسي به رشته تحرير درآمده‌اند، با ذكر فهرست عناوين مطالب كتاب و توضيح مختصري از آن آمده است كه امكان بارگذاري آن در كامپيوتر نيز وجود دارد.
استاد شهيد مرتضي مطهري
سايت فوق متعلق به استاد شهيد مرتضي مطهري است كه در چهار بخش درباره استاد (زندگينامه‌، از نگاه ديگران و شهادت)، آثار (كتابها، سخنرانيها و دست‌نوشته‌ها)، آرشيو (صدا، فيلم، عكس) به ارائه آثار و تاليفات استاد پرداخته است. تقريبا تمامي كتابهاي استاد شهيد به صورت آنلاين و همچنين قابل بارگذاري در كامپيوتر در سايت قرار دارد.
موسسه تحقيقاتي اسرا: سايت آيت الله جوادي آملي
پايگاه اطلاع‌رساني اسراء ارائه كننده آثار و افكار حكيم مثاله آيت‌الله جوادي آملي مي‌باشد كه از بخشهايي با نام معرفي (استاد و موسسه تحقيق و نشر اسراء)، تفسير ترتيبي و موضوعي قرآن، عترت، فلسفه، كلام جديد و قديم، عرفان، اخلاق، فقه، تقرير است و درس خارج، حقوق اجتماعي و معارف، استفتائات، پيام استاد، آثار منتشره و پرسش و پاسخ تشكيل شده است.
سايت آيت الله جناتي
پايگاه اطلاع‌رساني مرجع عاليقدر حضرت آيت‌الله جناتي به زبانهاي فارسي، عربي، اردو، فرانسوي و انگليسي مشتمل است بر زندگينامه، اجازه اجتهاد، شيوه اجتهادي، شيوه تدريس، آثار و تاليفات، فتاوي منتخب، استفتاء، استفتائات هفته، موسسه اجتهاد، و آلبوم عكس.
سايت محمدصادق حسيني روحاني
نشاني فوق متعلق به مرجع مجاهد آيت‌الله سيدمحمدصادق حسيني روحاني از علماي اعظم شيعه است كه سايت آن مشتمل است بر زندگينامه، ميعاد با خورشيد، تاليفات (مناسك حج، استقنائات قضائيه)، توضيح المسائل، نظام حكومت در اسلام) دروس فقه و اصول، استفتائات، ارسال استفتاء و بيانيه‌ها است. لازم به ذكر است سايت فوق به زبان عربي نيز ارائه شده و امكان عضويت در ليست پستي آن نيز وجود دارد.
سايت استاد حسين انصاريان
پايگاه اطلاع استاد حسين انصاريان به چهارزبان فارسي، انگليسي، عربي وارد و مشتمل است بر زندگينامه و تصاوير استاد و مجموعه‌اي از آثار صوتي و كتابهاي ايشان به علاوه اخبار مربوط به استاد و سخنرانيهاي ايشان و پاسخ به سوالات و شبهات كاربران. قرآن كريم، معصومين، معرفي استاد، نصايح، آثار، پرسش و پاسخ، بايگاني، مناسبات، تاليفات، سخنراني، عضويت در تالار گفتگو، سايتهاي مرتبط، پرسمان مذهبي، مسابقه، پرسشهاي خانواده، تصاوير و دارالعرفان و اخبار فرهنگي ايران و جهان.
پايگاه اطلاع رساني آيت الله صافي گلپايگاني
نشاني فوق نيز متعلق به پايگاه اطلاع رساني دفتر حضرت آيت الله عظمي صافي گلپايگاني است كه معارف دين مهمترين بخش آن را تشكيل مي دهد و اسلام و پيامبر ( ص) ، قرآن ، عقايد ، نهج البلاغه ، شيعه ، اهل بيت ، تاريخ اسلام و امامت و مهدويت را شامل مي شود. علاوه براين ، بخشهاي ديگري با عنوان زندگينامه ، آثارعلمي ، دروس ، ديدگاهها، در كلام ديگران ،‌رساله عمليه ،‌ليست پستي ، پرسشهاي اعتقادي ، پرسش هاي فقهي ، نامه هاي جوانان در سايت وجود دارد.
آيت الله سيد محسن حجت
سايت فوق متعلق به آيت الله سيد محسن حجت مي باشد و مشتمل است بر لينكهايي با عنوان ; قرآن كريم ، اهل بيت (ع) ، حديث ، نهج البلاغه ، دعا و زيارات ، سخنرانيها ، گالري ، خدمات ، دفتر ميهمان ، تاليفات ، آلبوم ، اشعار و تماس با ما. علاوه براين ، سايت داراي بخشهاي ديگري با نام زندگينامه ايشان ، معرفي پايگاههاي اطلاع رساني شيعه، تازه هاي سايت ( دفاع از مذهب اهل الببت (ع) ، رساله حقوق امام زين العابدين (ع) و ...) ، تاليفات ايشان ( تشيع چيست و شيعه كيست؟، ترجمه و شرح رساله حقوق ) و سايتهاي مراجع و علما است.
khutbah bank
در اين سايت نيز خطبه‌هاي ايراد شده در نماز جمعه به صورت متني و فايل صوتي در دسترس عموم مسلمانان قرار دارد. فهرست الفبايي خطبات نماز جمعه، آخرين خطبه‌ها، خطبه‌هاي ايراد شده در انگلستان، كانادا و آمريكا و ساير خطبه‌ها و همچنين مقالاتي درباره اسلام و لينكهاي اسلامي عنوان لينكهاي موجود در سايت مي‌باشد.
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 10:46 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

ارتباطات در عصر ظهور

.
در عصر ظهور، به جهت جهش علمى و پيشرفت فن آورى و صنعت، وسايل ارتباطات و اطلاعات آن قدر پيشرفته خواهد بود كه دنيا را همچون كف دست نشان مى‏دهد و براى آگاهى به اقصى نقاط كشور، نيازى به وسايل و ابزار ارتباطى امروزى نيست. از اين رو حكومت مركزى، نسبت‏به كل عالم - كه تحت‏حكومت واحد او هستند - تسلط كامل دارد و به موقع و بدون فوت وقت، وارد عمل شده، مشكل را حل مى‏كند و هرگونه توطئه و فساد را در نطفه خفه مى‏سازد. بين امام مهدى (عج) و مردم، نامه رسانى وجود ندارد و مردم در هر نقطه‏اى از كره زمين، امام را مشاهده مى‏كنند و امام با آنان سخن مى‏گويد. اين مساله، اختصاص به امام و رعيت ندارد; بلكه مردم عادى نيز با همديگر سخن مى‏گويند و همديگر را مشاهده مى‏كنند، در حالى كه يكى در مشرق عالم و ديگرى در مغرب آن است.

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد:

«ان قائمنا اذا قام مد الله لشيعتنا فى اسماعهم و ابصارهم حتى لا يكون بينهم و بين القائم عليه السلام بريد، يكلمهم فيسمعون، و ينظرون اليه و هو فى مكانه; (28)

هنگامى كه قائم ما قيام كند، خداوند آن چنان گوش و چشم شيعيان ما را تقويت مى‏كند كه ميان آنان و آن حضرت (رهبر و پيشوايان) نامه رسان نخواهد بود، با آنها سخن مى‏گويد و آنان سخنش را مى‏شنوند و او را مى‏بينند; در حالى كه او در مكان خويش است [و مردم در نقاط ديگر جهان]» .


وسايل انتقال صدا و تصوير، به طور همگانى، ساده و آسان در اختيار همه پيروان او قرار مى‏گيرد; آن چنان كه چيزى به نام اداره پست در آن عصر، چيز زايدى به حساب مى‏آيد و مسائل جارى آن حكومت، بدون نياز به كاغذ بازى، حل و فصل مى‏شود; زيرا همه دستورها و برنامه‏ها با سيستم «شهود و حضور» ابلاغ و اجرا مى‏شود.


امام صادق عليه السلام، در گفتار ديگرى اين حقيقت را به طور بارزى تكميل فرموده است:


«ان المؤمن فى زمان القائم و هو بالمشرق ليرى اخاه الذى فى المغرب وكذا الذى فى المغرب يرى اخاه الذى بالمشرق; (29)

مؤمن در زمان حضرت مهدى (عج) در حالى كه در مشرق است‏برادر خود را در مغرب مى‏بيند و همچنين كسى كه در مغرب است، برادرش را در مشرق مشاهده مى‏كند» .

بنابراين ارتباط مستقيم نه تنها در سطح حكومت; بلكه در ميان عموم نيز عملى مى‏شود. در اين زمان پيوندهاى ظاهرى، جسمانى و معنوى دل‏ها را استحكام مى‏بخشد، به گونه‏اى كه جهان به راستى به شكل يك خانه و مردمش همچون اهل يك خانواده در مى‏آيند.

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد:

«اذا تناهت الامور الى صاحب هذا الامر رفع الله تبارك وتعالى له كل منخفض من الارض وخفض له كل مرتفع حتى تكون الدنيا عنده بمنزلة راحته فايكم لو كانت فى راحته شعرة لم يبصرها; (30)

وقتى كارها به صاحب اصلى ولايت [حضرت مهدى عليه السلام] برسد، خداوند هر نقطه فرورفته‏اى از زمين را براى او مرتفع و هر نقطه مرتفعى را پايين مى‏برد. آن چنان كه تمام دنيا نزد او به منزله كف دستش خواهد بود. كدام يك از شماها اگر در كف دستش مويى باشد، آن را نمى‏بيند؟»

طبق اين حديث در عصر ظهور، يك سيستم نيرومند و مجهز، براى انتقال تصويرها به وجود خواهد آمد كه شايد تصور آن امروزه براى ما مشكل باشد. تمام جهان به منزله كف دست‏خواهد شد و پستى و بلندى‏هاى زمين، مانع از رؤيت موجودات روى زمين نخواهد بود. البته بدون يك چنين سلطه اطلاعاتى و ارتباطى بر تمام كره زمين، حكومت واحد جهانى و صلح، امنيت و عدالت‏به طور همه جانبه، امكان‏پذير نخواهد بود. براى اداره چنان حكومتى، امكانات زيادى لازم است كه خداوند آنها را در اختيار او و تشكيلاتش قرار مى‏دهد.

امام باقر عليه السلام نيز فرموده است:

«انما سمى المهدى لانه يهدى الى امر خفى حتى انه يبعث الى رجل لا يعلم الناس له ذنب فيقتله حتى ان احدكم يتكلم فى بيته فيخاف ان يشهد عليه الجدار; (31)

حضرت مهدى (عج) از اين جهت مهدى ناميده شده است كه به امور مخفى و پنهان هدايت مى‏شود، تا آن جا كه گاه او به سراغ كسى مى‏فرستد كه مردم او را بى‏گناه دانسته و به قتل مى‏رساند [زيرا از گناه نهانى او همانند قتل نفس كه موجب قصاص است آگاه است] و تا آن جا كه برخى از مردم هنگامى كه درون خانه خود سخن مى‏گويند، مى‏ترسند ديوار بر ضد آنها شهادت دهد» .

اين حديث نيز گواه آن است كه در آن عصر، نيكان و پاكان در نهايت آزادى به سر مى‏برند; خلافكاران چنان تحت كنترل‏اند كه ممكن است امواج صوتى آنان، با وسايل پيشرفته‏اى از ديوار خانه‏هايشان باز گرفته شود و به هنگام لزوم، مى‏توان فهميد كه آنها در درون خانه چه گفته‏اند؟ !

گفتنى است كه اين پيشرفت‏هاى عظيم، محصول تكامل علمى عصر بعد از ظهور است، نه اعجاز; زيرا زندگى بشر در اين عالم، بايد مطابق سنت‏هاى طبيعى باشد; نه اعجازى كه امرى استثنايى و براى موارد ضرورى و فوق العاده است، آن هم در مسير اثبات حقانيت دعوت نبوت يا امامت.
25) بحارالانوار، ج 52، ص 362.
26) همان، ص 336.
27) همان، ص 328.
28) منتخب الاثر، ص 483.
29) بحارالانوار، ح 52، ص 391.
30) همان، ص 328.
31) همان، ص 390.
32) منتخب الاثر، ص 482.
33) بحارالانوار، ج 52، ص 338.
34) عقد الدرر، فصل 7، ص 211.
35) منتخب الاثر، ص 168.
36) معجم‏الاحاديث الامام‏المهدى، ج 1، ص 95.
37) بحارالانوار، ج 52، ص 321.
38) نور، آيه 55.
39) مجمع البيان، ذيل آيه شريفه.
40) تفسير برهان ذيل آيه 55; نور و كتاب الغيبة، ص 240.
41) مجله حوزه شماره 70 و 71، ص 7- 176، مقاله مهدويت و مدينه فاضله.

.........................................................................................................................................

ارتباطات و شناخت دوست:
خوشنود کردن غیر واقعی و صحیح به مطالب باطل، گول زدن افراد با پنهان نگه داشتن آنها از حقایق به معنای خیانت است و در ارتباطات و دوستیها باید بدین رفتارها توجه کافی به عمل آید.در این باره حضرت علي ( ع ) می فرماید :
كسي كه تورا به مطالب باطل خشنود سازد و به بازي وسخنان غيرواقعي گول بزنداوحقايق را از توپنهان داشته ودرباره ات خيانت كرده است.
غرر الحكم ، ص 508
از جمله نشانه های بدترین مردم و ویژگیهای شاخص بد بودن افراد این است که دیگر افراد از ترس شر آنها از معاشرت با آنها دوری ورزند. به همین دلیل تربیّت نفس و زدودن رذائل اخلاقی از منش و خوی و رفتار و آراسته بودن خود به فضائل اخلاقی ضرورتی انکار ناپذیر برای فرد و جامعه انسانی پیدا می نماید، زیرا این مشخصه هر چه مسئولیت و امکان حضور در بعد بزرگتری پیدا نماید خطرناکتر و مردم بیشتری از شر و خطرات آن فرد در عذاب خواهند بود. به طور مثال اگر یم فرد در یک خانواده شر داشته باشد، شرش به اعضای یک خانواده می شرسد، امّا اگر شرارت فری به اندازه مردم یک کشور و یا دنیا باشد، گستره افرادی که در وحشت و ضرر و زیان خواهند بود بیشتر خواهد بود. مانند افرادی که در اشغال کشورها و یا ایجاد فساد اخلاقی و مالی و فکری و یا اعتیاد و یا و یا تهدید و کشتار و صدمه زدن به دیگران نقش کشوری و یا جهانی ایفا می نمایند. به همین دلیل مردم جهان باید کاری کنند که بهترین افراد به لحاظ شایستگیهای لازم انسانی در کنار خصوصیات لازم دیگر مدیریت و مسئولیتهای مختلف را در مراتب مختلف به عهده بگیرند، تا دنیا مردم دنیا دچار ضرر و ترس و وحشت نگردند و شاهد ظلم و ستم نباشند.
حضرت علي ( ع ) در رابطه با چنین افرادی می فرمایند:
بدترين مردم كساني هستند كه دگران از ترس شرشان از آنان پرهيز مي كنند.
مستدرك ، جلد 2 ، ص 339

مبانی و اصول ارتباطی از دیدگاه اسلام6

ارتباطات و نشانه ها ی ایمان و معیارهای سنجش حد کمال:
ازجمله اصول و مبانی دیگر ارتباطات در اسلام ترک نزاع و لجاجت لفظی می باشد که از نشانه های ایمان و به کنال رسیدن انسان نیز می باشد.
حضرت محمّد( ص) در این باره می فرماید: " بنده به حقيقت ايمان به حد كمال نمی رسد تا آنكه نزاع و لجاجت لفظی را حتّی در جائی كه حق با وی است رها سازد."
محجه البيضاء، ج5، ص208
از اصول و مبانی دیگر ارتباطی عبارت است شتاب ننمودن در مجازات و مهلت دادن به عذرخواهی نمودن، قبل از مجازات نمودن می باشد. این اصول و مبانی که جنبه و ابعاد مختلف روانشناسی و تربیتی نیز دارد، بر اساس دیدگاههای مشرف به مسائل نیازهای روانشناسانه و تربیتی می باشد.
امام حسن (ع) پرهیز از شتاب در مجازات خطا کار می فرماید:
" در مجازات خطا کار شتاب مکن و میان خطا و مجازات راهی برای عذر خواهی قرار بده. "
بحارالانوار،ج78،ص113
ارتباطات و مبانی و اصول ارتباطی:
از جمله اصول ارتباطی دیگر عبارت است از : نیکی رفتار نمودن با برادران و گذشت و پوشاندن گناه برادران.
امام علی (ع) در این باره می فرماید:
با برادران به نیکی رفتار کن و گناهانشان را با گذشت بپوشان."
میزان الحکمه، ح12976
البته این بدان معنا نیست که اگر فردی خطا نمود از خطای او با روشها و راههای مناسب و سنجیده پیشگیری نشود. بخصوص که به دیگران و یا خود او آسیب و لطمه وصدمه های مختلف وارد نماید و موجب تضرر خود او و دیگران گردد، زیرا اینگونه حدیث ها از یک جنبه رفتاری سخن به میان آورده است و در احادیث دیگر به جنبه های دیگر رفتاری پرداخته است و پیشگیری از لطمه زدن به خود فرد و دیگران وپیروی ننمودن از خوشامدهای نفسانی که موجب آسیب و لطمه می گردد، در احادیث دیگر اشاره شده است.
از جمله اصول و مبانی ارتباطات شاد نشدن از خطای دیگران است.
امام علی (ع) ضمن نهی از شاد شدن دیگران می فرماید: " به خطای دیگران شاد مشو که همیشه از تو درستکاری سر نزند .
ارتباطات و رضایت شرط استفاده از مال برادر:
بعضی عادت دارند از مال برادر خود بر می دارند بدون رضایت او، این کار در اسلام مورد تأئید نمی باشد زیرا در اسلام بسیار توجّه به رعایت حقوق افراد لحاظ شده است، از جمله این موارد عبارت است از استفاده از مال برادر، در این باره حضرت محمّد (ع) می فرماید:" برای هیچ کس چیزی از مال برادرش روا نیست مگر با رضایت خود او."
کنزّالعمال، ح30345.
ارتباطات و مردم داری و خردمندی:
امروزه علوم مردم داری برای ارتباطات قوی و همچمین مسئولین مصادر مختلف و حاکمین از اهمیّت ویژه ای برخوردار است، هرچه ارتباطات گسترش بیشتررشد می نماید و همچنین هر چه مظام ها به سمت پاسخگوئی موفق تر پیش می روند و سلطه نظام ظالمانه بیشترضعیف می شود و پرداختن به مسائل و نیازهای مردم و اهمیّت دادن به حفظ کرامت و حرمت از ارزشمندی بیشتری برخوردار می شود و تأثیرات آن بیشتر بر دوام حکومتها و دوام ارتباطات روشن می شود، اهمیت نیک مردم داری بیشتر مشخص می شود، این در حالیست که دیدگاه دین اسلام در چند صد قرن گذشته به اهمیّت این مسئله مهم تأکید می نماید.
امام جعفر صادق(ع) در این رابطه می فرماید:
" نیک مردم داری یک سوم خردمندی است."
العقل والجهل فی الکتابه والسنه، ح257
در واقع میزان خردمندی افراد را می توان در مردم داری نیکوی آنها مشاهده نمود. و نیکو مردم داری نمودن جایگاه ویژه ای در خردورزی به خود اختصاص داده استبه یطوریکه از تظر امام جعفر صادق(ع) نیک مردم داری یک سوم خردمندی محسوب می شود.
مبانی و اصول ارتباطی از دیدگاه اسلام5
مبانی انسانی اسلام در ارتباطات با افراد تنگدست:

برای همه امکان دارد پیش بیاید که روزها و یا قسمتی از عمر خود را تنگدست شوند، اسلام با توجه به حفظ کرامت انسانی شفقت را اساس برخورد در ارتباطات با افراد تنگدست دانسته است،
حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
همچنان که بدهکار تو، اگر توانگر باشد روانیست در پرداخت بدهیش به تو تعلّل ورزد، بر تو نیز روا نیست که، اگر بدانی تنگدست است او را تحت فشار قرار دهی.
ثواب الاعمال، ص167، ح5


پاداش مهلت دادن به افراد تنگدست:
دیدگاههای اسلامی بر اساس شفقت و مهرورزیست، وام دادن به افراد تنگدست و صبر نمودن برای فرج و گشایش تنگدست دارای آثار معنوی و مادی خاص خود می باشد.
حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:"هر کس به مؤمنی وامی بدهد و ( برای پس گرفتن آن ) صبر کند تا دستش باز شود، مال او زکات محسوب می شود و در نماز ، با فرشتگان باشد تا این که وامش به او برگردانده شود."
ثواب الأعمال، ص166، ح1.
" کسی که به تنگدستی مهلت دهد، خداوند در روزی که هیچ سایه ای جز او نیست، وی را در پناه سایه خود درآورد."
الکافی، ج8، ص9، ح1.
"هر که می خواهد دعایش مستجاب و اندوهش بر طرف شود، به تنگدست مهلت دهد."
کنزالعمّال، ح15398.
محسوب حساب شدن مال وام دهنده به جای زکات بواسطه مهلت برای گشایش برای فرد دستنگ، همراهی فرشتگان در نمار زمان مهلت دادن به فرد تنگدست، در سایه حمایت خداوند، برطرف شدن اندوه و برآورده شدن حاجت از جمله ثمرات مهلت دادن به افراد تنگدست به جهت پرداخت وامشان می باشد.
کیفربی توجّهی به افراد تنگدست:
امّا افسوس که افرادی به جمع اموال بسیار پرداخته و در راه خدا خرج نمی نمایند و به تنگدستان کمک نمی نمایند. امام علی (ع) در این رابطه می فرمایند:
" بزرگترین افسوس در روز قیامت، افسوس مردی است که مالی را به ناروا گرد آورده و آن را برای کسی بر جای گذاشته و او آن را در راه طاعت خدای سبحان خرج کرده باشد و بدان سبب به بهشت رود و تو به دوزخ."
نهج البلاغه، حکمت 429.
و حضرت محمّد (ع) در رابطه با تأثیرات ناراحتی افراد تنگدست می فرمایند:
"بترسید، از نفرین تنگدست".
کنزالعمّال، ح15424.
مبانی و اصول ارتباطی از دیدگاه اسلام4

ارتباطات و خصوصیّات نادان:
عدم اندیشه صحیح و سنجش در سخن و روحیه ستمگری از جمله خصوصیّات فرد نادان است. اینگونه فرد در ارتباط با دیگران نیز نمی تواند رفتار شایسته ای داشته باشد. حضرت محمّد در رابطه با آثار وعلل رفتار فرد نادان در ارتباط با دیگران چنین می فرماید: " خصوصیّت نادان این است که درباره هر کس که با او در ارتباط است ستم روا دارد، به فرو دستش دراز دستی کند، بر بالا دستش گردنفرازی نماید و بدون آن که در سخن بیندیشد زبان به گفتار گشاید."
تحف العقول، ص29.
مبانی و اصول ارتباطی از دیدگاه اسلام3
يکی از راههای جلب رضايت خداوند اين است که انسان در ضمیر خود خيرخواه مردم جهان باشد، و ذهنیات و افکار انسان باید برای همه مردم جهان باید به نیکی بیندیشد و انسان در ضمیرش خیرخواه مردم جهان باشد.
حضرت علي ( ع ) در این باره می فرماید :
بهترين و رساترين وسيله جلب رحمت الهي آن است كه آدمی در ضمير خويش خيرخواه تمام مردم جهان باشد.
غرر الحكم، ص 271 و 212
ارتباطات و خیرخواهی و خوش گمانی مردم نسبت به هم:
بر عکس آنچه که منحرفین فکری و دشمنان اسلام ترویج نموده اند و اسلام را دین خشونت تبلیغ نموده اند، در جای جای دیدگاههای اسلامی جوانمردی، در ستکار و خیرخواهی و صلح و آرامش در مرام اسلامی بسیار دیده می شود، به جز مواردی که به آنها برای حفظ جان و میهنشان و دینشان دستور جهاد داده شده است، در موارد دیگر ضمن حفظ حقوق افراد ، خداوند جامعه و مردم را به خیرخواه بودن و خوب فکر نمودن در رابطه با همدیگر توصیه می نمابد.
حضرت علی ( ع ) در این باره می فرماید:
خداوند دوست دارد كه مردم درباره هم خوب فكر كنند و خير خواه يكديگر باشند.
غرر الحكم، ص 212 و 271
البته توجّه به این نکته ضروریست که اسلام به مسائل دیگری نیز توجّه لازم داشته است، مسائلی که در رابطه با شناخت مردم و ملاحظاتی که باید در ارتباطات مورد توجّه افراد قرار گیرد، نیز مورد توجّه مبانی و اصول ارتباطات در اسلام می باشد. امام خیرخواهی و تفکر مثبت به مردم یک اصل انکار ناپذیر در مرام ومنش اسلامیست، گرچه مسائل دیگر هم در ارتباطات از نظر اسلام باید بدان توجه لازم صورت پذیرد، که در مباحث دیگر مبانی و اصول ارتباطات در اسلام در باره آن سخن می گوئیم.
مبانی و اصول ارتباطی از دیدگاه اسلام2:
یقین به امید به خداوند و ترس از انجام گناه عامل حفظ و کنترل انسان از انجام بدیها:
در مراتب کمال مرتبه ایست که انسان به یقین می رسد و یکی از مهمترین علم یقین علم بر این است که سبب ساز کارها خداوند است و همه واسطه هستند از طرف خداوند، البته فهم این مطلب که برخورداری از نعمتها با ناسپاسی آن و رفتن به راه غیر خداوند و آزمایشات خداوند و وجود افراد و جامعه صالح در رسیدن انسان به حقوقش از دیگر مسائلی هست که با وجود به آنها انسان به این مرتبه برسد که همه چیز را از آن خداوند بداند و او را دستگیرنده و بالابرنده خود به یقین بداند، که این مرتبه هم به لحاظ تأثیرات شخصیتی آن و هم به لحاظ مرتبه معرفتی و عرفانی آن مرتبه بالائی محسوب می گردد و به آسانی انسان به دست نمی آورد، حسن ظن انسان به خداوند به همین معنیست که انسان به جز خداوند به کس دیگری امید نداشته باشد، و جز از انجام گناه از چیز کس و چیز دیگری نترسد.
امام جعفرصادق ( ع ) می فرماید:حسن ظن به خداوند آن است كه جز به خدا، به كس ديگري اميد نداشته باشي و جز از گناهانت از كس ديگری نترسي. كافی، ج2، ص72
شاید بعضی فکر کنند این مرتبه می تواند موجب تکبر شود ولی اینگونه نیست، وقتی انسان متواضع و فروتن به اندازه باشد و خود را در برابر خداوند ناچیز ببیند وآگاهانه و با اخلاص او را قادر بر مسائل زندگی خویش ببیند،و مستمر از او طلب کمک بخواهد، محال است که متکبر شود.
یقین به امید به خداوند و ترس از انجام گناه عامل حفظ و کنترل انسان از انجام بدیها می شود.
در اينجا معناي خدا ترس بودن بيشتر روشن مي گردد، منظور از خداترس بودن ترسيدن از انجام گناه در محضر خداوند است، و ترس از نتيجه اعمال گناه می باشد، نه اينکه خداوند ترسناک است، يا خداوند نياز داشته باشد که انسانها از او بترسند، وقتي که انسان ازانجام گناه مي ترسد، اين ترس عاملی مي شود تا انسان خود صحّت کارهايش را نظارت و کنترل نمايد، و خويشتن را از انجام کارهای نتدرست محافظت نمايد و شخصيتی خطاکار نداشته باشد و اين موضوع حتّی در پيري بر رفتار و کارهای انسان مؤثر مي باشد، در اين باره
حضرت علي ( ع ) نیزمي فرمايد: شايسته انسان است كه در پنهان، خدا ترس باشد، خويشتن را از عيوب ونقايص محافظت نمايد، و در ايام پيري بر اعمال خير خود بيفزايد. شرح ابن ابي الحديد ، جلد 20 كلمه 205 ، ص 278

مبانی و اصول ارتباطی از دیدگاه اسلام1:
اسلام تأکید بسیاری به برقرار ارتباط دارد، از جمله مبانی و اصول ارتباطی عبارت است از:
1- برقراری ارتباط. 2- بخشش یکدیگر در ارتباط. 3- دوری گزیدن از جدائی و پشت کردن به یکدیگر.
امام علی (ع) در این باره می فرماید: " بر شما باد به ارتباط و بخشش به یکدیگر و دوری گزیدن از جدائی و پشت کردن به یکدیگر."
نهج البلاغه، نامه47

ترک نزاع بر وفق حق و عدالت:
ديد ه ايد که بعضی اوقات بعضی آتش آور معرکه می شوند، و تحريک می کنند و اصرار می کنند تا کسی را با فرد ی درگير نمايند، با اينکه دانسته يا ندانسته موجب ظلم می کنند و به جفا کسی را وارد ستمی می نمايند
و موجب تضييع حقی می شوند. رفتار بزرگان ديني مي تواند معيار مناسبي
الگوي رفتاري مي باشد. در روايات آمده است: مردي به امام صادق (ع) عرض كرد: بين من وكساني در پاره اي از امور، كشمكش و نزاع در گرفته است، من مي خواهم از آن منازعه دست بردارم ولي اشخاصي از اين كار مَنعم مي كنند و مي گويند ترك منازعه براي تو باعث خواري و ذلّت خواهد شد. حضرت فرمود:" ذليل آن كسي است كه ستم مي كند، يعني اگر ترك نزاع بر وفق حق و عدالت است اقدام كن و به گفته آنان كه مانع اين كارند ترتيب اثر مده."
بحار، جلد 17، ص 173

ارتباطات و قدرشناسی و سپاسگزاری از کار نیکو
چگونگی رسیدن به خواستگتها راه و روش مختلفی دارد، که بعضی سالم هستند، یکی از راههای رسیدن به خواسته انسان که موجب استمرار انجام کار نیکو توسط افراد نیکوکار می شود، تشکر از کار نیک می باشد، قدردانی از افراد نیکوکار و کارهای شایسته می تواند موجب استمرار کار نیک شود، امّا بر عکس ناسپاسی و عدم قدرشناسی از نیکوکاران و کار نیک افراد زمینه دلسردی و ترک کار نیک را فراه می نماید. این قدردانی می تواند شامل زحمات افراد مانند پدر و مادر، همسر و فرزند و مسئولین و کارگزاران و خیرین و نیکوکاران را شامل شود، به هر حال تشکر از کار نیک موجب مسرّت و رضایتمندی فرد نیکوکار و ادامه انجام کار نیکو می گردد و ناسپاسی از فرد نیکوکار موجب ترک عمل نیکو می گردد، که این کار مورد نکوهش بزرگان دین قرار گرفته است.
امام جعفرصادق(ع) می فرمايد: "خدا لعنت كند راه زنانِ نيكي را، يعني كسي كه به وي نيكي مي شود، اما او ناسپاسي مي كند و در نتيجه نيكوكار را از نيكي كردن به ديگران باز مي دارد."
الاختصاص، ص241

یکی از روشهای موفق در ارتباطات این است که از مردم شناسی برخوردار باشی به طور مثال اگر مایلید با شما خوب رفتار شود ببینید چگونه رفتاری درشأن شماست و چگونه رفتار کنند رضایتمندی شما را فراهم می نماید همانطور با دیگران رفتار نما، البته در این روش چند مسئله قابل توجه است ، یکی اینکه اگر طرف مقابل شماجنبه نداشته باشد و ارزش کار شما را نداند و فکر کند که شما به خاطر صفات پسندیده آن فرد و یا دليل دیگری این کار را انجام می دهید و این رفتار مشکلزا می شود و یا اینکه بعضی که متکبر هستند، با چشم تحقیر نگاه می کنند و رفتار شما را وظیفه ای در برابر خود بدانند و اینگونه برداشتها می تواند زمینه به خطر انداختن سلامت ارتباطی را فراهم می نماید. دیدگاه اسلام بر اساس انسانی بودن رفتار هست، حال رفتار متقابل هم گاهی می تواند این رفتار را تحت شعاع قرار دهد، ولی با توجه به مبانی اسلام و عقلانیت باید در حد توان رفتار از ارزشهای انسانی برخوردار باشد و چون طبیعت و سرشت افراد احترام و رفتار انسانی را بیشتر می پسندد، این رفتار می تواند به آسایش ارتباطی منجر شود و زمینه روابطی سالم و مطوئن فراهم نماید.

حضرت علي ( ع ) فرمودند :
براي مردم آن را بخواه كه براي خود مي خواهي و با دگران طوري رفتار كن كه مايلي در برابرت آن چنان كنند .
مستدرك 2 ، ص 309

ارتباطات دارای فنون رفتاری متعدد متناسب با رفتار های مرتبط می باشد، مدیریت رفتار در ارتباطات تآثیر بسزائی دارد، از جمله رفتارهائی که موجب حفظ ارتباطات می شود، سازش و مدارا نمودن در ارتباطات می باشد، که ترک این رفتار موجب لطمه های ارتباطی می شود. امام جواد (ع) می فرماید: " آنکه سازش و مدارا را ترک کند، ناگواری به او روی آورد."
بحارالانوار، ج68،ص341
ویژگیهای بدتربن مردم، یا بد ترین افراد:
بر قراری ارتباطات افراد بستگی به تآثیرات رفتارها و گفتاررهای یکی از خصوصیّات بدترین مردم این است که از افراد ترس شرشان از آنان پرهیز می کنند.
حضرت علي ( ع ) در این رابطه چنين فرمودند :
بدترين مردم كساني هستند كه دگران از ترس شرشان از آنان پرهيز مي كنند.
مستدرك ، جلد 2 ، ص 339
توجه به رضایتمندی در ارتباطات:
اسلام مسائل ارتباطاتی افراد را با توجه به حفظ سلامت ارتباطات و رضایتمندی طرح نموده است و این موضوع در رابطه با بهره مندی از مال یکدیگر هم صادق است. حضرت محمّد (ع) می فرماید:" برای هیچ کس چیزی از مال برادرش روا نیست مگر با رضایت خود او."

خودپسندی و غرور و مطمئن شدن به خود از موانع ارتباطات
بعضی وقتی در ارتباط با افراد دیگر روبرو می شوند خود را برتر از آنان می بینند ولی این برداشت از خود نه بر اثر رفتار ضعیف افراد مرتبط با آنان است، و یا به دلیل برتری فضیلتی و علمی فرد است، بلکه به دلیل عدم تربیّت نفس و خودپسندی و خود بزرگ بینی و غرور کاذبیست که موجب شناخت اشتباه فرد از خودش می شود.
در این باره نیز آمده است:
امام هادی (ع):
آن که از خودش راضی شود، ناراضیان از او فراوان شوند.
بحارالانوار،ج72،ص316

ارتباطات و تآثیر حفظ کرامت پدر و مادر احترام به پدر و مادر :
رعایت کرامت پدر و مادر بر فرزندام واجب و لازم است، اما رعایت این اصل نه تنها باعث بزرگی شخصیّت فرزندان می گردد و هم موجب حفظ کرامت پدر و مادر می شود که موجب رحکت خداوند و افزایش روزی و طولانی شدن عمر هم می گردد.
حضرت محمّد (ص) در این باره می فرمایند:
هر که خوش دارد عمرش دراز و روزی اش بسیار شود، به پدر و مادرش نیکی کند.
میزان الحکمه، ح22671

ارتباطات و شخصیّت اندیشه برتر در پرهیز از فکر ظلم وستم به دیگران:
اسلام فقط به عمل انسان کار ندارد مراحل بالاتر رشد و ترقی را در نظر دارد ، به طور مثال اسلام به نیت، فکر و آنچه در دل می گذرد نیز توجّه داشته است و این مراحلی از رشد دوره تطور انسانی می باشد. در اینجا به سخن حضرت محمد(ع) اشاره داریم که به جزء ستم نمودن به اندیشه ستم ننمودن هم تأکید دارد و عما نیندیشیدن به ظلم نمودن از ارزشهای بالادانسته است. حضرت چنین می فرمایند:
" برترین اندیشه این است که آدمی صبح کند و به فکر اندیشه ستم به کسی نباشد."
من لایحضره الفقیه، ج4،ص353

ارتباطات و حفظ کرامت انسانی افراد:
اسلام توجه زیادی به حفظ کرامت افراد دارد و برای تحقیر افراد مجازات سختی بر شمرده ایت. حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
هر کس مرد یا زن مؤمنی را به سبب تهیدستی یا کم بضاعتی خوار و حقیر شمارد، خداوند متعال در روز رستاخیز او را انگشت نما و سپس رسوایش کند.
بحارالانوار،ج72، ح52.

حفظ کرامت انسانی در ارتباطات:
دیدگاه اسلامی توجه خاصی به حفظ کرامت انسانی و قدر و منزلت انسان دارد،
حضرت محمّد (ع) در رابطه با ضرورت توجه به مبانی اخلاقی ارتباطات
می فرمایند:
" هیچ یک از شما نباید احدی از بندگان خدا را خوار و بی مقدار شمرد؛ زیرا نمی داند که کدامیک از آنها دوست و ولی خداست."
بحارالانوار،ج75، ص147،ح21
"هر کس مرد یا زن مؤمنی را به سبب تهیدستی یا کم بضاعتی خوار و حقیر شمارد، خداوند متعال در روز رستاخیز او را انگشت نما و سپس رسوایش کند."
بحارالانوار،ج72، ح52.

ارتباطات و روش نیکو تبلیغ و امر به معروف:
خیلی از روشها امر امر به معروف را کاری زشت و غیر قابل پذیرش نشان داده است، یکی از دلائل این مسئله می تواند نحوه روش تبلیغ باشد. دیدگاه اسلامی به نیکو بودن روش دعوت تأکید دارد. حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
هر که مردم را به نیکی ها دعوت می کند، باید روش دعوتش نیکو باشد.
مسند الشهاب، ج1،ص258


ارتباطات و آئینه بودن برادر مؤمن:

در ارتباطات برادران دینی آئینه بودن برادر مؤمن موجب می شود که ناراحتی از برادر خود کم شود نه اینکه آئینه بودن موجب افزایش ناراحتیهای او شود،
حضرت محمّد (ص) در این باره می فرماید:
مؤمن آئینه برادرش است، ناراحتی ها را از او دور می سازد.
وسائل الشیعه، ج12،ص210

ارتباطات و همکاری و تعاون:

بعضی در ارتباطات خود فکر می کنند که مثلا چون دوست و رفیق هستند و یا اینکه همکار هستند پس باید در هر موردی که پیش آمد با هم همکاری نمایند و همدیگر را تنها نگذاشته و یاری دهند، حتی در بعضی اتفاقات ناگوار شاهد چنین نگرشها وبرداشتهای اشتباه هستیم.
امّا نگاه عدل گستر اسلام با تأکید همکاری در نیکوکاری و پرهیزکاری، کیفر سختی را برای
همکاری در گناه و تجاوز بر شمرده است. در قرآن سوره مائده ، آیه دو چنین آمده است:
در نیکوکاری و پرهیزکاری همکاری کنید نه در گناه و تجاوز و از خدای بترسید که او به سختی کیفر می دهد."
قرآن، سوره مائده، آیه2.

ارتباطات و توجه به امانت سپاری به فرد امین:
بعضی هر کاری انجام می دهند و بعد از خداوند حمایت می خواهند، اسلام با اینگونه حمایت مخالف است، به طور مثال اگر شما مالت را به دست فرد عیر امینی سپردی و بعد انتظار حفظ آنرا داشتی، اینکار غیر معقول و نتیجه ای نامعلوم دارد.
حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
کسی که به فردی غیر امین امانت سپارد، خداوند ضامن او نیست؛ زیرا او را به امانت سپاری به غیر امین باز داشته است.
بحارالانوار،ج103،ص179، ح3.

ارتباطات و خصوصیات و ویژگیهای بهترین فرد یا افراد امّت:
ویژگیها و خصوصیّات فردی که بهترین پیروان دیدگاه اسلامی را به خود اختصاص می دهد، عبارت است با بردباری در برابر بی خردی دیگران، گذشت در برابر جرم و ستم دیگران و شکیبائی در برابر آزار و اذیّت دیگران. امّا این خصوصیّات به این معنی نیست که راه برای سبک مغزی و ظلم و اجحاف و آزار و اذیّت باز گذاشته شود و باید برای جلوگیری از برخوردهای بی خرد و ظلم و اجحاف و آزار و اذیّت
قوانین و برنامه ها و آموزشها برقرار شود تا وضعیتی ایجاد نشود، که بعضی بدین سبب از آن جامعه گریزان شوند، ولی اگر فردی با وجود توانائی هائی که دارد، اینگونه برخورد نماید که در برابر بی ادبی و جهل و سبک مغزی و جرم و ستم و آزار و ستم دیگران بردباری و شکیبائی و گذشت نماید، این فرد از بزرگواری و شخصیّت برجسته ای برخوردار است. حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
" بهترین امّت من آنان هستند که هر گاه نسبت به آنان بی خردی شود، تحمّل کنند و چون در حق آنان جرم و ستمی شود گذشت کنند و هر گاه آزار و اذیّت شوند شکیبائی ورزند."
تنبیه الخواطر، ج2، ص123.

ارتباطات و خصوصیّات نادان:
عدم اندیشه صحیح و سنجش در سخن و روحیه ستمگری از جمله خصوصیّات فرد نادان است. اینگونه فرد در ارتباط با دیگران نیز نمی تواند رفتار شایسته ای داشته باشد. حضرت محمّد در رابطه با آثار وعلل رفتار فرد نادان در ارتباط با دیگران چنین می فرماید: " خصوصیّت نادان این است که درباره هر کس که با او در ارتباط است ستم روا دارد، به فرو دستش دراز دستی کند، بر بالا دستش گردنفرازی نماید و بدون آن که در سخن بیندیشد زبان به گفتار گشاید."
تحف العقول، ص29
دانستنیهای ارتباطات7
توجه به رضایتمندی در ارتباطات:
اسلام مسائل ارتباطاتی افراد را با توجه به حفظ سلامت ارتباطات و رضایتمندی طرح نموده است و این موضوع در رابطه با بهره مندی از مال یکدیگر هم صادق است. حضرت محمّد (ع) می فرماید:" برای هیچ کس چیزی از مال برادرش روا نیست مگر با رضایت خود او."
خودپسندی و غرور و مطمئن شدن به خود از موانع ارتباطات
بعضی وقتی در ارتباط با افراد دیگر روبرو می شوند خود را برتر از آنان می بینند ولی این برداشت از خود نه بر اثر رفتار ضعیف افراد مرتبط با آنان است، و یا به دلیل برتری فضیلتی و علمی فرد است، بلکه به دلیل عدم تربیّت نفس و خودپسندی و خود بزرگ بینی و غرور کاذبیست که موجب شناخت اشتباه فرد از خودش می شود.
در این باره نیز آمده است:
امام هادی (ع):
آن که از خودش راضی شود، ناراضیان از او فراوان شوند.
بحارالانوار،ج72،ص316

ارتباطات و شخصیّت اندیشه برتر در پرهیز از فکر ظلم وستم به دیگران:
اسلام فقط به عمل انسان کار ندارد مراحل بالاتر رشد و ترقی را در نظر دارد ، به طور مثال اسلام به نیت، فکر و آنچه در دل می گذرد نیز توجّه داشته است و این مراحلی از رشد دوره تطور انسانی می باشد. در اینجا به سخن حضرت محمد(ع) اشاره داریم که به جزء ستم نمودن به اندیشه ستم ننمودن هم تأکید دارد و عما نیندیشیدن به ظلم نمودن از ارزشهای بالادانسته است. حضرت چنین می فرمایند:
" برترین اندیشه این است که آدمی صبح کند و به فکر اندیشه ستم به کسی نباشد."
من لایحضره الفقیه، ج4،ص353

ارتباطات و حفظ کرامت انسانی افراد:
اسلام توجه زیادی به حفظ کرامت افراد دارد و برای تحقیر افراد مجازات سختی بر شمرده ایت. حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
هر کس مرد یا زن مؤمنی را به سبب تهیدستی یا کم بضاعتی خوار و حقیر شمارد، خداوند متعال در روز رستاخیز او را انگشت نما و سپس رسوایش کند.
بحارالانوار،ج72، ح52.
حفظ کرامت انسانی در ارتباطات:
دیدگاه اسلامی توجه خاصی به حفظ کرامت انسانی و قدر و منزلت انسان دارد،
حضرت محمّد (ع) در رابطه با ضرورت توجه به مبانی اخلاقی ارتباطات
می فرمایند:
" هیچ یک از شما نباید احدی از بندگان خدا را خوار و بی مقدار شمرد؛ زیرا نمی داند که کدامیک از آنها دوست و ولی خداست."
بحارالانوار،ج75، ص147،ح21
هر کس مرد یا زن مؤمنی را به سبب تهیدستی یا کم بضاعتی خوار و حقیر شمارد، خداوند متعال در روز رستاخیز او را انگشت نما و سپس رسوایش کند."
بحارالانوار،ج72، ح52.
ارتباطات و روش نیکو تبلیغ و امر به معروف:
خیلی از روشها امر امر به معروف را کاری زشت و غیر قابل پذیرش نشان داده است، یکی از دلائل این مسئله می تواند نحوه روش تبلیغ باشد. دیدگاه اسلامی به نیکو بودن روش دعوت تأکید دارد. حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:هر که مردم را به نیکی ها دعوت می کند، باید روش دعوتش نیکو باشد.
مسند الشهاب، ج1،ص258
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 10:42 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

بخش اول: تعاريف
ماده1- در اين قانون اصطلاحات در معاني ذيل بكار رفته‌اند:
الف- سيستم رايانه اي (Computer System)
هر نوع دستگاه يا مجموعه اي از دستگاههاي متصل سخت‌افزاري ـ نرم‌افزاري است كه از طريق اجراي برنامه‎هاي پردازش خودكار داده عمل مي‎كند.
ب- سيستم مخابراتي (Comunication System)
هر گونه انتقال الكترونيكي اطلاعات بين يك منبع (فرستنده, منبع نوري) و يك گيرنده يا آشكارساز نوري از طريق يك يا چند مسير ارتباطي بوسيله پروتكل‌هايي كه براي گيرنده قابل فهم و تفسير باشد .
ج- داده رايانه‌اي(Computer Data)
هر نمادي از وقايع، اطلاعات يا مفاهيم به شكلي مطلوب براي پردازش در يك سيستم رايانه‌اي كه شامل برنامه‌اي مناسب است و باعث مي‌شود كه سيستم رايانه‌اي عملكرد خود را به مرحله اجرا گذارد. داده داراي ارزش مالي است.
د- داده محتوا(Content Data)
هر نمادي از موضوعات، مفاهيم يا دستورالعمل‌ها نظير متن، صوت يا تصوير، چه به صورت در جريان يا ذخيره شده كه جهت برقراري ارتباط ميان سيستم‎هاي رايانه‌اي يا پردازش توسط شخص يا سيستم رايانه‌اي بكار گرفته شده و بوسيلة سيستم رايانه‌اي ايجاد شود.
هـ - داده‌ حاصل از تبادل داده محتوا(traffic data)
هرگونه داده‌اي كه توسط رايانه ها در زنجيره ارتباطات توليد مي‌شود تا ارتباطي را از مبدأ تا مقصد مسيريابي كند و شامل مبدأ ارتباط، مقصد ، مسير، زمان، تاريخ، اندازه، مدت زمان و نوع خدمات اصلي و غيره خواهد بود.
و- اطلاعات(information)
داده‌، متن، تصوير، صدا، كد، برنامه‌ رايانه‌اي، نرم‌افزار و پايگاه داده‌ يا مايكروفيلم يا مايكروفيش ايجاد شده رايانه اي مي‌باشد.
ز- اطلاعات مشترك(Subscrible information)
هر گونه اطلاعاتي كه در دست تأمين كننده خدمات وجود داشته و مربوط به مشترك آن خدمات بوده و شامل نوع خدمات ارتباطي و پيش‌نيازهاي فني و دوره استفاده از آن خدمات، هويت مشترك، آدرس IP يا پستي يا جغرافيايي، شماره تلفن و ساير مشخصات شخصي وي مي شود.
ح- تأمين كننده خدمات(Service Provider)
هر شخص حقيقي يا حقوقي است كه براي كاربر خدماتش امكان برقراري ارتباط با سيستم كامپيوتري را فراهم ‌آورده يا داده رايانه ا ي را به جاي ارائه دهنده خدمات ارتباطي يا كاربران آن پردازش يا ذخيره مي‌كند.

بخش دوم : جرايم ومجازاتها
فصل اول- جرايم عليه محرمانگي داده‎ها و سيستم‎هاي رايانه‎اي و مخابراتي
مبحث اول - دسترسي غيرمجاز
ماده2- هر كس عمداً و بدون مجوز، با نقض تدابير حفاظتي داده ها يا سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي، به آنها دسترسي يابد به جزاي نقدي از يك ميليون ريال تا شش ميليون ريال يا به حبس از نود و يك روز تا يك سال محكوم مي‌گردد.
مبحث دوم- شنود و دريافت غيرمجاز
ماده3- هر كس عمداً و بدون مجوز داده‌‌هاي در حال انتقال غير عمومي در يك ارتباط خصوصي به، يا از يك يا چند سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي يا امواج الكترومغناطيسي شنود يا دريافت نمايد به حبس از نود و يكروز تا يكسال يا پرداخت جزاي نقدي از يك ميليون ريال تا شش ميليون ريال محكوم خواهد شد.
مبحث سوم: جرايم عليه امنيت
ماده 4- هركس عمداً و بدون مجوز نسبت به داده‌هاي سري در حال انتقال يا موجود در سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي يا حامل داده كه واجد ارزش براي امنيت داخلي يا خارجي كشور باشد، مرتكب اعمال زير شود به مجازات‌هاي زير محكوم مي‌گردد:
الف ـ دسترسي به داده‌هاي موضوع اين ماده يا تحصيل آنها به حبس از يك تا سه سال و جزاي نقدي از ده ميليون ريال تا صد ميليون ريال
ب ـ قرار دادن داده‌هاي مذكور در دسترس اشخاص فاقد صلاحيت دسترسي به حبس از دو تا ده سال
ج ـ افشا و يا قرار دادن داده‌هاي مذكور در دسترس دولت، سازمان، شركت، قدرت و يا گروه بيگانه يا عاملين آنها به حبس از پنج تا پانزده سال
تبصره1 ـ داده‌هاي سري، داده‌هايي هستند كه افشاء آنها به امنيت كشور و يا منافع ملي صدمه وارد سازد.
تبصره 2 ـ آيين نامه طرز تعيين و تشخيص داده‌هاي سري و نحوه طبقه‌بندي و حفاظت آنها ظرف سه ماه از تاريخ تصويب اين قانون توسط وزارت دادگستري و با همكاري وزارتخانه‌هاي كشور، اطلاعات، ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات و دفاع وپشتيباني نيروهاي مسلح تهيه و به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.
ماده 5 ـ هر كس به قصد دسترسي به داده‌هاي سري موضوع ماده 4 با نقض تدابير امنيتي، به سيستم‎هاي رايانه‌اي و مخابراتي مربوط دست يابد به حبس از شش ماه تا دو سال يا جزاي نقدي از پنج ميليون ريال تا سي ميليون ريال محكوم خواهد شد.
ماده 6 ـ هر يك از مأمورين دولتي كه به‌نحوي امين، مسئول حفظ، امنيت و يا حفاظت فني داده‌هاي موضوع ماده 4 اين قانون و يا سيستم‌هاي مربوط باشد، در اثر بي‌احتياطي، بي‌مبالاتي و يا عدم رعايت اصول حفاظتي سبب دسترسي اشخاص فاقد صلاحيت دسترسي به داده‌ها حامل داده‌ها و يا سيستم‌هاي مذكور در ماده فوق گردند، به حبس از شش ماه تا دو سال و محروميت از خدمات دولتي تا پنج سال و يا پرداخت جزاي نقدي از پنج. ميليون ريال تا سي ميليون ريال محكوم مي‌گردد.

فصل دوم: جرايم عليه صحت و تماميت داده‌ها و سيستم‎هاي رايانه‌اي و مخابراتي
مبحث اول: جعل
ماده7- هر كس به قصد تقلب، داده هاي رايانه اي و مخابراتي داراي ارزش اثباتي را تغيير داده يا ايجاد ، محو يا متوقف نمايد، مرتكب جعل رايانه اي بوده و علاوه بر جبران خسارت وارده، به حبس از يك سال تا هفت سال يا به پرداخت جزاي نقدي از ده ميليون تا پنجاه ميليون ريال محكوم خواهد شد.
ماده8- هركس داده‌هاي مذكور در ماده 7 را با علم به مجعول بودن آنها، مورد استفاده قرار دهد، علاوه بر جبران خسارات وارده به حبس از يك‌سال تا پنج سال و يا به پرداخت جزاي نقدي از ده ميليون ريال تا پنجاه ميليون ريال محكوم خواهد شد.
مبحث دوم: تخريب وايجاد اختلال در داده‌ها
ماده9- هر كس به قصد اضرار، داده‌هاي ديگري را از سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي يا ازحامل‌هاي داده پاك نمايد يا صدمه بزند يا دستكاري كند يا غير قابل استفاده نمايدو يا به هر نحو تخريب يا مختل نمايد به طوريكه منتهي به ضرر غير شود به حبس از شش ماه تا دو سال و يا به پرداخت جزاي نقدي از دو ميليون ريال تا بيست ميليون ريال محكوم مي‌گردد
مبحث سوم: اختلال در سيستم
ماده10- هر كس عمدا با انجام اعمالي از قبيل وارد كردن، انتقال دادن، ارسال، پخش، صدمه زدن، پاك كردن، ايجاد وقفه، دستكاري يا تخريب داده‌ها يا امواج الكترومغناطيسي، سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي ديگري را غير قابل استفاده كرده يا عملكرد آنها را مختل نمايد به حبس از شش ماه تا دو سال و يا به پرداخت جزاي نقدي از دو ميليون ريال تا بيست ميليون ريال محكوم مي‌گردد.
مبحث چهارم: ممانعت از دستيابي
ماده11- هر كس عمدا از طريق سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي يا بوسيله امواج الكترومغناطيسي و با انجام اعمالي از قبيل مخفي كردن داده‌ها، تغيير رمز ورود ويا رمزنگاري داده‌‌ها، مانع دستيابي اشخاص مجاز به داده‌ها يا سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي گردد به حبس از نود و يك روز تا يك سال و يا به پرداخت جزاي نقدي از يك ميليون ريال تا ده ميليون ريال محكوم مي‌گردد.

فصل سوم:كلاهبرداري
ماده12- هر كس با انجام اعمالي نظير وارد كردن ، تغيير ، محو ،ايجاد، توقف داده‌ها يا مداخله در عملكرد سيستم و نظاير آن، از سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي سوء استفاده نمايد و از اين طريق وجه يا مال يا منفعت يا خدمات مالي يا امتيازات مالي براي خود يا ديگري تصاحب يا تحصيل كند در حكم كلاهبردار محسوب و به حبس از يك سال تا هفت سال و پرداخت جزاي نقدي معادل وجه يا مال يا قيمت منفعت يا خدمات مالي يا امتيازات مالي كه تحصيل كرده است، محكوم مي‌شود.
تبصره: مجازت شروع به اين جرم ، حداقل مجازات حبس مقرر خواهد بود


فصل چهارم: جرايم مرتبط با محتوا
ماده13- هر كس از طريق سيستم رايانه اي يا مخابراتي محتويات مستهجن از قبيل نمايش اندام جنسي زن و مرد يا نمايش آميزش يا عمل جنسي صريح انسان يا انسان با حيوان را توليد كند يا منتشر سازد يا مورد هر قسم معامله قرار دهد، به حبس از نودو يك روز تا يك سال يا پرداخت جزاي نقدي از يك ميليون ريال تا ده ميليون ريال و يا به هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
تبصره 1: چنانچه محتويات موضوع اين ماده در دسترس اشخاص زير 18 سال تمام قرار داده شود يا براي آنها منتشر يا ارائه گردد مرتكبين به حداكثر يك يا هر دو مجازات مقرر محكوم خواهند شد.
تبصره 2: توليد محتويات غير واقعي با قصد انتشار يا معامله مشمول مقررات اين ماده است.
ماده14- هر كس از طريق سيستم رايانه اي يا مخابراتي مرتكب اعمال زير شود، در مورد جرايم موضوع بند الف به حبس از يك سال تا سه سال يا جزاي نقدي از سه ميليون تا پانزده ميليون ريال يا به هر دو مجازات و در مورد جرايم موضوع بند ب و ج به حبس از سه ماه و يك روز تا يك سال يا جزاي نقدي از يك ميليون تا ده ميليون ريال يا به هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
الف) محتويات مستهجن از قبيل نمايش اندام جنسي يا نمايش آميزش يا عمل جنسي اشخاص زير 18 سال يا ظاهراً زير 18 سال تمام توليد يا ارايه يا منتشر يا ذخيره سازي يا تهيه نمايد يا در دسترس ديگران قرار دهد.
ب ) به منظور دستيابي اشخاص زير 18 سال تمام به محتويات موضوع بند الف اين ماده يا ماده قبل، مبادرت به تبليغ يا تحريك يا تشويق يا دعوت يا فريب يا تهديد آنها نموده يا طريق دستيابي به محتويات مذكور را تسهيل نموده يا آموزش دهد.
ج) به منظور ارتكاب جرايم و انحرافات جنسي يا ساير جرايم يا خودكشي يا استمال مواد روانگردان اشخاص زير 18 سال تمام را آموزش داده يا تبليغ يا تحريك يا تهديد تشويق يا دعوت نموده يا فريب دهد يا طريق ارتكاب يا استعمال آنها را تسهيل نمايد.
تبصره 1: توليد يا ذخيره سازي يا تهيه محتويات غير واقعي چنانچه به قصد ارايه يا انتشار يا قرار دادن در دسترس ديگران نباشد از شمول اين ماده مستثني است.
تبصره2: مفاد دو ماده فوق شامل آن دسته از محتوياتي كه براي استفاده متعارف علمي يا هر مصلحت عقلايي ديگر ارايه مي گردد، نخواهد بود.
ماده15- هر كس از طريق سيستم رايانه اي يا مخابراتي فيلم يا تصوير يا صوت ديگري را تغيير دهد يا تحريف نمايد و منتشر سازد يا با علم به تحريف يا تغيير، انتشار دهد، به نحوي كه منجر به هتك حرمت يا ضرر غير گردد به حبس از سه ماه ويك روز تا شش ماه يا جزاي نقدي از يك ميليون تا ده ميليون ريال محكوم خواهد شد.
تبصره: ارتكاب جرم موضوع اين ماده نسبت به مقام رهبري يا روساي قواي سه گانه مستوجب حداكثر حبس يا جزاي نقدي مقرر در اين ماده خواهد بود.
ماده16- هر كس از طريق سيستم رايانه ‌اي يا مخابراتي فيلم يا تصوير يا صوت يا اسرار خصوصي يا خانوادگي ديگري را بدون رضايت وي منتشر نمايد يا در دسترس ديگران قرار دهد، به نحويكه منجر به ضرر غير گردد يا عرفاً موجب هتك حيثيت وي شود به حبس از سه ماه و يك روز تا شش ماه يا جزاي نقدي از يك ميليون تا ده ميليون ريال محكوم خواهد شد.
ماده17- هر كس از طريق سيستم رايانه اي يا مخابراتي اكاذيبي را منتشر نمايد يا در دسترس ديگران قرار دهد يا اعمالي را بر خلاف حقيقت راساً يا به عنوان نقل قول به شخص حقيقي يا حقوقي يا مقامات رسمي نسبت دهد به نحويكه موجب تشويش اذهان عمومي يا مقامات رسمي يا ضرر غير شود، علاوه بر اعاده حيثيت به حبس از سه ماه و يك روز تا شش ماه يا جزاي نقدي از يك ميليون تا ده ميليون ريال محكوم خواهد شد.
تبصره: جرايم موضوع مواد15 (به اسثتثناي تبصره اين ماده) 16 و 17 (به استثناي نشر يا در دسترس قرار دادن اكاذيب يا نسبت دادن اعمال خلاف حقيقت كه موجب تشويق اذهان عمومي يا مقامات رسمي گردد) جز با شكايت شاكي خصوصي تعقيب نمي‌شود و با گذشت وي تعقيب موقوف خواهد شد.
ماده 18- ايجاد كنندگان نقطه تماس بينالمللي موظفند امكان دستيابي به محتويات موضوع ماده 13 وبند الف ماده 14 را متوقف سازند، در غير اينصورت به مجازات مقرر در ماده 22 همين قانون محكوم خواهند شد، ساير ارائه كنندگان خدمات اينترنتي كه با علم به تخلف اشخاص فوق، خدماتي را دريافت و امكان دستيابي به اين محتويات را فراهم نمايند نيز به مجازات فوق محكوم خواهند شد.
ماده19- به منظور جلوگيري از ادامة ارائه يا انتشار محتويات موضوع ماده 13و بند الف ماده 14 ارائه كنندگان خدمات ميزباني موظفند:
الف ـ بر محتواي داده ها، اطلاعات يا خدماتي كه از طريق سيستم‎هاي رايانه اي آنان ارائه مي شود مطابق قوانين ومقررات نظارت نمايند، چنانچه عدم نظارت يا بي مبالاتي آنان منجر به ادامة ارائه يا انتشار محتويات و خدمات ممنوعه گردد به مجازات مقرر در ماده 22 همين قانون محكوم خواهند شد.
ب ـ به محض اطلاع از وجود محتويات وخدمات ممنوعه در هر يك از سيستم هاي تحت تملك يا كنترل خود مراجع انتظامي را مطلع نموده و اقدامات لازم را در جهت توقف و در صورت امكان حفاظت از دادههاي مربوطه به عمل آورند.
تبصره) مراجع انتظامي ذيربط موظفند امكان برقراري ارتباط الكترونيكي اشخاص حقيقي وحقوقي با آن مرجع رافراهم نمايند.


فصل پنجم : ساير جرايم
ماده20- هر كس مرتكب اعمال ذيل گردد، به حبس از سه ماه ويك روز تا يك سال يا جزاي نقدي از يك ميليون ريال تا ده ميليون ريال محكوم مي‎گردد.
الف ـ انتشار، توزيع، يا مورد معامله قرار دادن داده‎ها يا نرم‎افزارها يا هر نوع وسايل الكترونيكي كه صرفا به منظور ارتكاب جرايم رايانه‎اي مورد استفاده قرار مي‎گيرند.
ب ـ فروش، انتشار و در دسترس قرار دادن رمز عبور، كد دستيابي يا داده‎هاي رايانه‎اي يا هر نوع اطلاعات مشابه به طور غيرمجاز به نحوي كه به وسيلة آن سيستم رايانه‎اي يا مخابراتي يا داده‎هاي مربوطه قابل دستيابي باشد.
تبصره- چنانچه مرتكب اعمال فوق را حرفة خود قرار داده باشد، به هر دو مجازات محكوم خواهد شد.

فصل ششم: مقررات متفرقه
مبحث اول : مسئوليت كيفري اشخاص حقوقي
ماده 21- در موارد زير، چنانچه جرايم رايانه‎اي مندرج در اين قانون، تحت نام شخص حقوقي و در راستاي منافع آن ارتكاب يابد، شخص حقوقي داراي مسؤوليت كيفري خواهد بود:
الف ـ هرگاه مدير شخص حقوقي مرتكب يكي از جرايم مندرج در اين قانون شود.
ب ـ هرگاه مدير شخص حقوقي دستور ارتكاب يكي از جرايم مندرج در اين قانون را صادر نمايد و جرم بوقوع پيوندد.
ج ـ هرگاه يكي از كارمندان شخص حقوقي، با اطلاع مدير يا در اثر عدم نظارت وي، مرتكب يكي از جرايم مندرج در اين قانون شود.
د ـ هرگاه مدير، در ارتكاب يكي از جرايم مندرج در اين قانون معاونت نمايد.
هـ ـ هرگاه تمام يا قسمتي از موضوع فعاليت عملي شخص حقوقي، به ارتكاب يكي از جرايم موضوع اين قانون اختصاص يافته باشد.
تبصره 1- منظور از مدير در اين ماده هر شخصي است كه اختيار نمايندگي يا تصميم‎گيري يا نظارت بر شخص حقوقي را دارا مي‎باشد.
تبصره 2- مسؤوليت كيفري شخص حقوقي مانع مجازات مرتكب نخواهد بود.
تبصره 3- كلية فعاليت‎هاي نهادهاي دولتي كه در راستاي اعمال حاكميت مي‎باشد، از شمول اين ماده مستثني خواهد بود.
ماده 22- اشخاص حقوقي موضوع مادة فوق، با توجه به شرايط و اوضاع و احوال جرم ارتكابي، ميزان درآمد و نتايج حاصله از ارتكاب جرم، به ترتيب ذيل محكوم خواهند شد:
الف ـ سه تا شش برابر حداكثر جزاي نقدي جرم ارتكابي؛
ب ـ چنانچه حداكثر مجازات حبس آن جرم تا پنج سال باشد، تعطيلي موقت شخص حقوقي از يك تا پنج سال؛
ج ـ چنانچه حداكثر مجازات حبس آن جرم بيش از پنج سال باشد منحل خواهد شد.
تبصره1ـ مدير شخص حقوقي كه مطابق بند 3 اين ماده منحل مي‎شود تا پنج سال حق تأسيس يا نمايندگي يا تصميم‎گيري يا نظارت بر شخص حقوقي ديگر را نخواهد داشت.
تبصره 2ـ خسارات شاكي خصوصي از اموال شخص حقوقي جبران خواهد شد. در صورتي كه اموال شخص حقوقي به تنهايي تكافو نكند، مابه‎التفاوت از اموال مرتكب جبران خواهد شد.
ماده23: متخلفين از بند ب ماده 19 و مواد 30 ، 31، 32، 34، 35، تبصرة يك ماده 42،‌ 45، 47 و 53 اين قانون به حبس از سه ماه و يك روز تا يك سال يا جزاي نقدي از ده ميليون ريال تا صد ميليون ريال محكوم خواهند شد.
مبحث دوم : تخفيف و معافيت از مجازات
ماده 24-‌ هر گاه مرتكبين جرايم موضوع اين قانون قبل از كشف جرم يا دستگيري، مامورين تعقيب را از وقوع جرم مطلع نمايند يا به نحو موثري در كشف جرم كمك و راهنمايي كنند يا موجبات تعقيب سايرين را فراهم آورند و يا در جبران خسارت وارده مساعدت كنند در مجازات آنان تخفيف مناسب داده خواهد شد يا مجازات حبس حسب مورد معلق خواهد شد و در جرايم موضوع دسترسي غيرمجاز ـ شنود غيرمجاز ـ تخريب داده‌ها يا اختلال در سيستم و جعل كامپيوتري دادگاه مي‌تواند مرتكب را از مجازات مقرر معاف نمايد.
مبحث سوم : تشديد مجازات
ماده 25-‌ در موارد زير مجازات مرتكب جرايم موضوع اين قانون بيش از دو سوم حداكثر مجازات حبس يا جزاي نقدي مقرر قانون خواهد بود.
الف) چنانچه مرتكب از كارمندان يا كاركنان ادارات ، سازمانها يا شوراها يا شهرداري‌ها يا مؤسسات و شركتهاي دولتي ويا وابسته به دولت يا بانكها يا نهادهاي انقلابي و بنيادها و موسساتي كه زير نظر ولي فقيه اداره مي‌شوند يا ديوان محاسبات يا مؤسساتي كه به كمك مستمر دولت اداره ميشوند و يا دارندگان پايه قضايي و به طور كلي از اعضا و كاركنان قواي سه گانه و همچنين نيروهاي مسلح و مامورين به خدمات عمومي اعم از رسمي ويا غير رسمي باشد كه به اعتبار يا حسب وظيفه يا شغل خود مرتكب يكي از جرايم موضوع اين قانون شود.
ب) چنانچه جرم بر اثر تباني بيش از دو نفر واقع شود.
تبصره- چنانچه عمل مرتكب معاونت باشد به نصف حداكثر مجازات مقرر قانوني محكوم خواهد شد.


بخش سوم: آيين دادرسي
فصل اول: صلاحيت
ماده 26- به منظور پيشگيري و مبارزه با جرايم رايانه‎اي در هر دادسرا كه ضروري باشد، معاونتي تحت عنوان « معاونت دادستان در امور مبارزه با جرايم رايانه‎اي» تشكيل مي‎شود كه به تعداد لازم بازپرس، داديار و تشكيلات اداري خواهد داشت.
ماده 27- در مركز هر استان و مناطقي كه ضرورت آن را رئيس حوزه قضايي تشخيص مي‎دهد به تعداد مورد نياز ، شعبي از دادگاههاي كيفري عمومي وانقلاب ونظامي‎براي رسيدگي به جرايم رايانه‎اي اختصاص مي‎يابد.
تبصره 1ـ شعبه يا شعبي از دادگاه‌هاي تجديدنظر هر استان و نيز شعبه يا شعبي از ديوان عالي كشور براي رسيدگي به جرايم مزبور اختصاص خواهد يافت. نظر به حجم پرونده‎هاي مربوطه، ارجاع ساير پرونده‌ها به شعب مذكور بلامانع مي‎باشد.
تبصره 2 ـ كليه كاركنان اعم از قضائي، اداري و انتظامي‎مرتبط با جرايم موضوع اين قانون مي‎بايست داراي صلاحيت فني و تخصصي لازم باشند.
تبصره 3- دستورالعمل نحوه احراز صلاحيت فني وتخصصي كاركنان قضايي واداري ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجراشدن اين قانون توسط وزارت دادگستري تدوين وبه تصويب رئيس قوه قضاييه خواهد رسيد.
ماده28- علاوه بر موارد پيش‌بيني شده در قوانين مختلف، در تمامي‎حالات ذيل نيز مراجع قضائي جمهوري اسلامي‎ ايران برابر شرايط آتي صالح به رسيدگي به جرايم موضوع اين قانون خواهند بود:
الف ـ جرم بر روي داده‌ها و يا اطلاعات و يا سيستم‎هاي رايانه‌اي و يا مخابراتي تحت اختيار و يا كنترل و يا متعلق به هر يك از اتباع كشور ايران ارتكاب يافته باشد.
ب ـ در ارتكاب جرم سيستم‎هاي رايانه اي يامخابراتي ايران از قبيل سيستم‎هاي ديجيتالي و الكترونيكي به هر نحو مورد استفاده قرار گرفته باشد.
ج ـ جرم بر روي سيستم‎هاي رايانه‌اي و يا مخابراتي مورد استفاده و يا تحت كنترل و يا نظارت كليه زير مجموعه‌هاي قواي سه‌گانه و نهاد رهبري و نمايندگي‌هاي رسمي‎ دولت جمهوري اسلامي‎ايران در خارج از كشور از قبيل سفارتخانه‌ها، شعب بانكها، شركت‌ها و مؤسسات انتفاعي و غير انتفاعي و نمايندگي‌هاي ولي فقيه ارتكاب يافته باشد.
دـ جرم بر روي سيستم‎هاي رايانه‌اي و يا مخابراتي مورد استفاده و يا تحت كنترل شعب و نمايندگي‌هاي اشخاص حقوقي حقوق خصوصي ايراني در خارج از كشور ارتكاب يافته باشد. مشروط بر اينكه شخص حقوقي اولاً در ايران به ثبت رسيده و ثانياً مداركي مبني بر انتقال سالانة سود حاصله به داخل كشور ارايه نمايد.
ماده 29- چنانچه نتيجه جرم در ايران حاصل گردد، مرجع قضائي محل حصول نتيجه جرم و چنانچه در خارج از ايران حاصل گردد، اولين مرجع قضائي داخلي كه شروع به تعقيب نموده، صالح به رسيدگي خواهد بود.
تبصره: چنانچه محل حصول نتيجه جرم در ايران متعدد بوده و برابر شرايط مقرر در ماده 55 آ. د. ك نيز نتوان مرجع قضائي صالح را تعيين نمود، مرجع قضائي مركز استاني كه ابتدائاً شروع به رسيدگي نموده است صالح برسيدگي خواهد بود..


فصل دوم: جمع آوري ادله الكترونيك
مبحث اول: نگهداري داده ها
ماده30- كليه ايجاد كنندگان نقاط تماس بين المللي و ارائه كنندگان خدمات اطلاع رساني واينترنتي موظفند داده هاي حاصل از تبادل داده محتوا را حداقل تا سه ماه پس ازايجاد و داده هاي مشترك را حداقل تا سه ماه پس از خاتمه اشتراك نگهداري نمايند.
تبصره: مراجع مذكور موظفند آدرسهاي Ip خود را به اداره كل مبارزه با جرايم رايانه اي نيروي انتظامي اعلام نمايند.
ماده31 ـ اداره كل جرائم رايانه اي ناجا مي تواند در راستاي وظايف پيشگيري ازجرم بطور مداوم به داده‌هاي حاصل از تبادل داده محتوا و مشترك دسترسي داشته وكليه ارائه‌كنندگان خدمات موظف به همكاري در اين خصوص مي باشند.
تبصره ـ مرجع مذكور ،در صورت درخواست كتبي ساير ضابطين ، موظف به تفكيك وارائه داده هاي معين به آنان مي باشد.
مبحث دوم : حفظ فوري داده ها
ماده 32- هرگاه بنا به دلايلي حفظ داده ها ي ذخيره شده ضروري بوده ويا اينكه داده ها و يا اطلاعات مورد نظر در معرض صدمه ،تغيير و يا امحاء باشند، ضابطين مي توانند دستور حفاظت فوري از داده هاي ذخيره شده را به اشخاصي كه داده هاي مذكور به نحوي تحت كنترل آنها قرار دارد ، صادر نمايند.
تبصره1ـ هزينه هاي حفاظت بر عهدهء ذينفع خواهد بود .
تبصره 2ـ مدت زمان حفاظت حداكثر سه ماه مي باشد.
ماده33- حفظ داده هاي محتوا بمنزله افشاي آنها نبوده واين امرمستلزم رعايت مقررات ماده35 مي باشد.
ماده 34 ـ در صورتي كه چند شخص در انتقال داده ها نقش داشته باشند دستور خطاب به يكي از آنها كه نقش بيشتري نسبت به سايرين دارد صادر ومخاطب دستور موظف است مفاد آنرا به اطلاع ديگران برساند . در اينصورت كليه اشخاص مذكور ملزم به اجراي آن بوده واين امر مانع صدور دستور مستقيم به هريك از آنان نمي باشد.
مبحث سوم :افشاي داده ها
ماده35 ـ مقامات قضايي مي توانند دستور ا فشاي داده هاي حفاظت شده مذكور درماده 32 اعم از ترافيك، محتوا و مشترك را به اشخاصي كه داده هاي مذكور را در تصرف ويا كنترل دارند صادر تا در اختيار ضابطين قرار گيرد .
مبحث چهارم: تفتيش و توقيف داده هاو سيستم‎ها
ماده 36- هرگونه تفتيش و توقيف داده ها ويا سيستم‎هاي رايانه‌اي نيازمند دستور قضايي مي‌باشد، ليكن در صورت وجود ظن قوي و منطقي مبني بروجود ادله و فوريت امر ضابطين مي‌توانند بدون دستور قضايي اقدام به تفتيش ويا توقيف نمايند.
تبصره – رضايت كتبي يا ضمني كسي كه داده هاويا سيستم مذكور را در كنترل ويا تصرف دارد مجوز قانوني تفتيش و توقيف محسوب مي‌گردد.
ماده 37ـ صدور دستور قضايي بايد مستند به دلايل منطقي و قوي مبني بر وجود ادله و امكان كشف آن در محل ويا سيستم مورد نظر باشد.
ماده38- درخواست تفتيش و توقيف بايد شامل اطلاعاتي نظير مكان و محدوده تفتيش و توقيف، نوع داده‌هاي مورد نظر، مشخصات احتمالي فايلها و سخت افزارها ونرم‌افزارها، تعداد آنها ، مدت زمان مورد نياز ، نحوه دستيابي به فايلهاي رمز گذاري شده، اجراي دستور در داخل يا خارج از محل بوده و دستور قضايي نيز بر همين مبنا صادر مي گردد.
ماده39- اجراي عمليات جمع آوري ادله در ادارات ، سازمانها ، شوراها ، شهرداري‌ها ،مؤسسات و شركتهاي دولتي و يا وابسته به دولت ، بانكها ، نهادهاي انقلابي و بنيادها و موسساتي كه زير نظر ولي فقيه اداره مي‌شوند و مؤسساتي كه به كمك مستمر دولت اداره مي شوند، وبه طور كلي كليه دستگاههايي كه به نحوي از بودجه دولتي استفاده مي نمايتد با همكاري مسئول واحد مربوط صورت مي‌پذيرد.
ماده40- تفتيش مشتمل بر موارد ذيل خواهد بود:
-‌ تفتيش از تمام يا بخشي از سيستم‌ رايانه اي
-‌ تفتيش داده‌هاي رايانه اي ذخيره شده
-‌ تفتيش حاملهاي داده‌ از قبيل: ديسكت و سي‌دي
-‌ دستيابي به فايلهاي حذف شده يا رمزنگاري شده
ماده41- در موارد ذيل داده‌ها ويا سيستم‎ها توقيف مي‌گردند:
الف ـ حجيم بودن داده ها واطلاعات ويا طولاني شدن زمان اجراي تفتيش.
ب ـ در هم آميختگي ويا پراكندگي داده ها و يا اطلاعات مورد نظر.
ج ـ ميسر نبودن انجام تفتيش به لحاظ كمبود امكانات فني در محل
د ـ سيستم طوري برنامه‌ريزي شده باشد كه در صورت عدم رعايت نكات امنيتي ويا فني اطلاعات خود بخود پاك شوند.
هـ ـ براي دسترسي به داده ها ويا اطلاعات مورد نياز ، توقيف تجهيزات سخت‌افزاري ويانرم افزاري ضروري باشد.
وـ سخت‌افزار و يا نرم افزار و يا داده‌ها ابزار يا مدرك جرم يا نتيجه آن يا غير قانوني باشد.
زـ غير قابل دسترس نمودن داده ها با استفاده از روشهاي مناسب ضروري باشد.
ح ـ ساير مواردي كه مقام قضايي ضروري بداند.
ماده 42ـ چنانچه در حين اجراي دستور ، تفتيش داده هاي مرتبط با جرم تحت پيگرد در ساير سيستم هاي رايانه اي كه تحت كنترل و يا تصرف فرد مربوط قرار دارند ضروري باشد ، ضابطين مي‌توانند بدون نياز به دستور قضايي جديد دامنه تفتيش و توقيف را به سيستم ثانوي گسترش داده و داده‌هاي مورد نظر را تفتيش ويا توقيف نمايند.
تبصره 1– متصرف يا مسؤل مربوطه موظف به همكاري با ضابطين در دسترسي به اطلاعات مورد نياز مي‌باشد در غيراينصورت به مجازات مقرر محكوم خواهند شد.
تبصره 2- درصورتي كه اجراي دستورمستلزم حضور فيزيكي ضابطين در مكان خصوصي ديگري باشد، بايد مجوز ورود به آن محل نيز اخذ گردد.
ماده43ـ در موارد توقيف داده ها ويا اطلاعات ،چنانچه به روند تحقيقات لطمه‌اي وارد نيايد به هزينه و تقاضاي مالك يا دارنده يا مسئول سيستم يا وكيل يا نماينده قانوني آنان ، يك كپي از اطلاعات توقيف شده به ايشان ارائه مي‌شود، در غير اينصورت كپي مذكور پس از خاتمه تحقيقات مقدماتي به ذينفع يا وكيل وي داده خواهد شد. مگرآنكه:
الف) داده‌ها غير قانوني باشد.
ب) دسترسي صاحب داده‌ها به آنها موجب افساد شود .
ج) از لحاظ فني امكان تهيه كپي وجود نداشته باشد.
تبصره – تشخيص موارد بالا با مقام صادر كننده دستور است.
ماده44ـ درمواردي كه با تشخيص مقام قضايي توقيف سيستم يا داده ها سبب ايراد لطمات جاني به افراد يا ا خلال در برنامه‌هاي خدمات عمومي گشته ويامخل امنيت كشور باشد از روشهاي مناسبتري به جاي توقيف استفاده خواهد شد.
مبحث پنجم: شنود داده ها
ماده 45 ـ مقامات قضايي مي توانند دستور شنود داده محتوا را در خصوص جرايم عليه امنيت ملي و يا ساير موارد ضروري كه براي حفظ حقوق اشخاص لازم باشد وشنود داده هاي حاصل از تبادل داده محتوا را در هر حال صادر نمايند واشخاص ذيربط موظف به همكاري لازم و موثر در اين زمينه مي باشند.
تبصره1 ـ مدت زمان شنود توسط مقام قضايي تعين مي شود.
تبصره2ـ دستور شنود وقتي صادر مي شود كه راه ديگري بجز آن براي جمع آوري ادله وجود نداشته باشد.
مبحث ششم : ساير موارد
ماده46- جمع آوري ادلة ديجيتال توسط ضابطي كه حائز صلاحيت لازم باشد، انجام مي شود.
تبصره: آئين نامه نحوه احراز صلاحيت ضابطين توسط وزارتين دادگستري و كشور ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون تهيه و به تصويب هيات دولت خواهد رسيد.
ماده47- اشخاصي كه هريك از دستور ات قضايي نگهداري ، حفظ فوري ، افشا و يا شنود به آنان صادر مي شود حق افشاي مفاد دستور و يا داده ها واطلاعات مذكور را بغير نخواهند داشت.
ماده48 - هر گونه تغيير ، ايراد صدمه ويا امحاء عمدي داده هاي در حال نگهداري حفاظت،افشا،وياشنود ممنوع است. مرتكب حسب مورد به مجازاتهاي مقرر در اين قانون محكوم خواهد شد.
ماده 49 ـ تشخيص تناسب يا عدم تناسب اقدام ضابطين با شرايط هر پرونده با مقام قضايي رسيدگي كننده مي‌باشد.
ماده 50ـ چنانچه ضابطين در حين جمع آوري ادله به مورد مجرمانه ديگري (اعم از رايانه اي ويا غير آن ) برخورد نمايند، ضمن ادامه عمليات، تحقيقات مقدماتي را نسبت به جرم اخيرالكشف انجام وموضوع را به اطلاع مقام قضايي مي رسانند.
ماده51ـ ذينفع مي‌تواند در خصوص جمع آوري ادله و يا نحوه اجراي آن ظرف سه روز پس از اجرا و يا اطلاع از آن، اعتراض كتبي خود را به همراه دلايل و مستندات به مرجع قضايي رسيدگي كننده اعلام نمايد، به درخواست مذكور خارج از نوبت در همان شعبه رسيدگي خواهد شد.
تبصره1- اعتراض مانع اجراي تحقيقات نمي باشد.
تبصره2- تصميم اتخاذ شده قطعي خواهد بود.
ماده 52 ـ مقامات قضايي ويا ضابطين مسئول جبران كليه خساراتي هستند كه در اثر تقصير آنها متوجه ذينفع مي‌شود.
ماده 53 ـ چنانچه هريك از اشخاص حقيقي يا حقوقي در اجراي دستور قضايي ممانعتي بعمل آورده و يا همكاري ننمايند و يا از تحويل ادله و اسناد در اختياري كه براي كشف حقيقت ضروري است به مقامات قضايي ياضابطين خودداري نمايند به مجازاتهاي مقرر در قوانين محكوم خواهند شد.
ماده54- چنانچه محل جمع آوري ادله اماكن خصوصي باشد بايد مجوز ورود به آن محل نيز اخذ گردد.

فصل سوم: مستندسازي ، مراقبت و استناد پذيري ادله ديجيتال
مبحث اول : مستندسازي
ماده55- ضابط موظف است در حين يا پس از جمع‎آوري ادلة ديجيتال به گونه‎اي اقدام به مستندسازي نمايد كه به موجب آن دلايل مزبور از قابليت استناد برخوردار باشند.
مبحث دوم : نگهداري و مراقبت
ماده56- به منظور جلوگيري از بروز هرگونه تغيير، تحريف يا آسيب و حفظ وضعيت اصلي ادلة ديجيتال، لازم است تا زماني كه مرجع قضايي مربوطه ضروري مي‎داند، از آن نگهداري و مراقبت به عمل آيد.
ماده57- ضابط موظف است جهت مستندسازي و نگهداري و مراقبت از ادلة ديجيتال، بر اساس دستورالعمل اجرايي ادارة كل مبارزه با جرايم رايانه‎اي نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران عمل نمايد.
تبصره- اين نهاد موظف است ظرف سه ماه از تاريخ لازم‎الاجرا شدن اين قانون، دستورالعمل اجرايي را تهيه و به تمامي ضابطين ابلاغ نموده و هر ساله آن را بر اساس آخرين دستاوردهاي علمي روزآمد كند.
مبحث سوم: استنادپذيري
ماده 58- در صورتي ادلة ديجيتال ارائه شده از سوي ضابطين و مقامات تعقيب قابل استناد است كه علاوه بر مقررات مندرج در اين قانون، زنجيرة حفاظتي نيز در مورد آن رعايت شده باشد.
تبصره- منظور از زنجيرة حفاظتي ثبت كلية اقداماتي است كه ضابطين دادگستري و ساير اشخاص دست‎اندركار، به موجب قانون و با بكارگيري ابزارها و روشهاي استاندارد در مراحل شناسايي، كشف، جمع‎آوري، مستندسازي، تجزيه و تحليل، حفظ و مراقبت از ادلة ديجيتال و ارائة آنها به دادگاه به اجرا درمي‎آورند.
ماده 59- به جز موارد مندرج در مادة فوق، چنانچه هر يك از طرفين دعوا قصد استناد به ادلة ديجيتال را داشته باشند در صورت اثبات شرايط ذيل، ادلة مزبور قابل استناد خواهد بود:
الف ـ ادلة مذكور توسط مدعي‎عليه يا شخصي كه با طرفين دعوا تباني نكرده، ايجاد، ذخيره يا انتقال داده شده است؛
ب ـ سيستم كامپيوتري مربوطه بطور صحيح عمل مي‎كرده يا در صورت وجود نقص، هيچ تاثيري در صحت دلايل ارائه شده نداشته است.
ج- در غير موارد فوق، استنادپذيري ادلة ديجيتال ارائه شده توسط طرفين دعوا تابع قواعد كلي راجع به ادله خواهد بود .


بخش چهارم: معاضدت بين ‎المللي
فصل اول: كليات
ماده 60- معاضدت بين‌المللي، هرگونه تبادل اطلاعات و انجام امور اداري و پليسي و قضايي كه دولت ايران و ساير دول را قادر به كشف، پيگيري، تعقيب،رسيدگي و اجراي حكم نمايد،را در بر خواهد گرفت.
ماده61- بمنظور پيگيري و انجام امور معاضدت بين‌المللي در زمينه جرايم موضوع اين قانون، هيأتي به نام هيأت مركزي در دادستاني تهران با تركيب ذيل تشكيل خواهد شد:
ـ معاون دادستان تهران در امور مبارزه با جرايم رايانه‌اي به عنوان رئيس هيأت
ـ يك نفر افسر پليس از اداره كل مبارزه با جرايم رايانه‌اي ناجا
ـ يك نفر نماينده وزارت اطلاعات
ـ يك نفر نمايندة وزارت امور خارجه
ـ يك نفر نماينده وزارت پست ، تلگراف و تلفن
تبصره ـ آئين‌نامه شرح وظايف هيأت مركزي معاضدت بين‌المللي طي مدت 3 ماه پس از لازم الاجراشدن اين قانون از سوي وزير دادگستري تهيه و به تصويب رئيس قوه قضاييه خواهد رسيد.
ماده62- هيات مركزي با لحاظ مقررات داخلي و قانون حاضر و عهدنامه‎هاي ايران با ساير كشورها تا سر حد امكان براي انجام همكاري‎هاي بين‌المللي در زمينه مبارزه با جرايم رايانه‌اي خواهد كوشيد.
تبصره- در صورت نبود عهدنامه مقررات اين قانون با رعايت شرط معاملة متقابل اجرا خواهد شد.
ماده 63 ـ هيات مركزي در راستاي اعمال معاضدت بين‌المللي از تمامي‎ ابزارهاي ارتباط سريع مانند نمابر و پست الكترونيكي استفاده خواهد نمود.
ماده 64- قبول همكاري بين‌المللي در موارد ذيل ممنوع مي‌باشد:
الف ـ انجام درخواست با شرع و قوانين داخلي مغايرت داشته باشد.
ب ـ انجام درخواست مستلزم اقدام عليه حاكميت، امنيت و يا ديگر منافع اساسي كشور ايران يا كشورهاي ديگر باشد.
ماده 65- چنانچه درخواست رسيده ترتيب خاصي را براي انجام آن مقرر نموده باشد تا آنجا كه با شرع و قوانين داخلي مغايرت نداشته باشد، برابر همان ترتيبات، معاضدت انجام خواهد گرفت.
ماده 66- هيات مركزي مي‌تواند حسب مورد از كشور متقاضي بخواهد از معاضدت‎هاي ارائه شده از سوي ايران تنها در مورد خواسته شده استفاده نموده و از تعميم آن به موارد مشابه خودداري نمايد.
تبصره ـ چنانچه به تشخيص هيات مركزي ارائة معاضدت مورد درخواست منوط به رعايت شرط مذكور از سوي كشور متقاضي باشد، رسماً از متقاضي تعهد اخذ نموده و ضمانت اجراي عدم رعايت شرط را تعيين و به متقاضي اعلام خواهد داشت.
ماده67- چنانچه هيات مركزي اطلاعاتي را به دست آورد كه مي‎تواند به هر يك از دولت‌هاي درگير در رسيدگي قضايي ياري رساند، بدون دريافت درخواست همكاري مي‌تواند بطور يكجانبه اقدام به ارائه آن اطلاعات نمايد.
تبصره ـ اطلاعات داراي طبقه‌بندي محرمانه و بالاتر مشمول مقررات خاص خود در قوانين و مقررات جاري كشور خواهد بود.
ماده68- هيات مركزي به محض دريافت درخواست همكاري، ابتدا نفياً و يا اثباتاً در خصوص پذيرش آن اتخاذ تصميم نموده و كشور متقاضي را در جريان قرار خواهد داد.
تبصره ـ در صورت عدم قبولي ، علل رد درخواست به متقاضي اعلام خواهد شد.
ماده 69- چنانچه درخواست معاضدت براي هر مرجعي غير از شعبه مركزي ارسال گرديده باشد، مرجع دريافت كننده مكلف است حداكثر ظرف 24 ساعت، درخواست را به هيات مركزي ارسال دارد.
در هر حال پاسخگويي به درخواست‌هاي ذيربط، با هيات مركزي خواهد بود.
ماده 70- درخواست‌هاي معاضدت بين‌المللي صادره از سوي هيات مركزي بايستي به زبان‌ انگليسي، ترجمه شده و حاوي نكات ذيل باشد:
- عنوان مرجع تقاضا كننده
- عنوان مرجع طرف تقاضا
- تصريح موضوع پرونده‎اي كه معاضدت بموجب آن تقاضا گرديده.
- مستند قانوني، دلايل وقوع جرم و حتي الامكان مشخصات مظنونين، متهمين يا مجرمين احتمالي


فصل دوم: حفاظت فوري داده هاي حاصل از تبادل داده محتوا
ماده 71- بمنظور حفاظت فوري و جلوگيري از تغيير و يا حذف دادهها و اطلاعات مورد نظر، هيات مركزي ميتواند درخواستي را مبتني بر حفاظت فوري از دادهها و اطلاعات و ثبت آمد وشد دادهها به دارنده آن ارسال نموده و در شرايط مشابه نيز چنين درخواستي را قبول و بدان عمل نمايد.

فصل سوم: كسب اطلاعات و تحقيقات
ماده 72 - هيات مركزي ميتواند در موارد مشخص از مقامات ذيصلاح محل وقوع دلايل، شهود و مطلعين در خارج از كشور، درخواست كسب وارسال اطلاعات لازم را از دارندگان احتمالي آنها بنمايد.
تبصره ـ تشخيص ارزش دلايل موضوع اين قانون با قاضي رسيدگي كننده خواهد بود.
ماده 73- در خصوص درخواستهاي رسيده رعايت نكات ذيل الزاميست:
الف ـ بمنظور حفظ امنيت منابع، مخبرين، شهود و مطلعين امر، هويت آنان صرفاً در اختيار هيات مركزي قرار گرفته و از افشاي آن براي متقاضي، خودداري گرديده و تنها دلايل و اطلاعات بدست آمده ارسال خواهد شد.
ب- چنانچه شاهد و يا مطلع خارجي به ميل خود و جهت اداي توضيحات وارد ايران و نزد دادگاه حاضر گردد، به اتهام ارتكاب جرايم تا پيش از حضور در ايران تحت تعقيب قرارنخواهد گرفت.
تبصره- چنانچه شخص مزبور حداكثر 15 روز بعد از اعلام عدم نياز به حضور وي و فراهم بودن امكانات عزيمت، از ترك ايران خودداري نمايد، مصونيت وي زائل ميگردد.
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:49 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

دبير همايش مبارزه با جرايم رایانه ای گفت: پيش نويس قانون جرايم رایانه ای اولين قانوني است در کشور که از لحاظ بين المللي در آن آينده نگري شده است.

به گزارش بخش خبر سايت اخبار فن آوري اطلاعات ايران، از خبرگزاري سينا، "رضاپرويزي" گفت: در کنفرانس بوداپس بيش از 34 کشور حضور داشتند و مفاد کنوانسيون بوداپس را امضاء کردند و ملاک ما هم براي نوشتن اين قانون، مفاد اين کنوانسيون و حتي قانون کشورهايي که خود پديد آورنده اين تکنولوژي هستند، بوده است.
به گفته وی اگر کشور ما بخواهد در آينده به اين کنوانسيون بپيوندد پیشنویس قانون طوری تنظیم شده است که با قوانين اين کنوانسيون هماهنگ باشد و ما فکر نمي کنيم تا کنون قانوني در کشور ما تصويب يا نوشته شده باشد که از بعد بين المللي آينده نگري و پايه ريزي شده باشد.

وي افزود: مطالعات و تحقيقات براي نوشتن پیشنویس قانون جرايم رایانه ای از بهمن ماه سال 81 آغاز شده و تا کنون ادامه داشته است، و در اين راه ما از 50 نفر که همگي مدارکي بالاتر از فوق ليسانس و دکتري داشته اند که از اين تعداد 20 نفر به طور مستمر درگير کار بوده اند و بقيه در مقاطع زماني مختلف در اين راه ما را ياري کردند.
وي در مورد اينکه آيا از بخش خصوصي هم در زمينه نوشتن اين قانون کمک گرفته شده افزود: ما از تمام ارگانها بخصوص کساني که در زمينه حقوق تخصص داشتند، مانند معاونين دادستاني تهران و همچنين از بخش خصوصي آقاي محمدي رييس انجمن صنفي کارفرمايان شبکه هاي اينترنتي و بسياري ديگر از دوستان کمک گرفتيم .
وي در خصوص روند تدوین این پیشنوس گفت: ماحصل تحقيقات و پژوهشهايي که ما از کشورهاي اروپايي و آسيايي و حتي کشورهايي که مبتکر اين تکنولوژي بودند را مورد مطالعه قرار داديم حدود 70 تا 80 جزوه بوده که در آينده نزديک به صورت کتاب به بازار عرضه مي گردد و هم اکنون ما به کساني که علاقه مندند در اين زمينه تحقيق کنند، حاضر به ارايه مطالب به دست آمده به علاقمندان هستيم.

وي خاطر نشان کرد: در نوشتن قانون جرايم رايانه اي علاوه بر استفاده از نظرات سازمانهایي همچون شوراي عالي امنيت، مخابرات، بيش از 20 جلسه با قضات ديوان عالي کشور، وکلا و شوراي عالي اطلاع رساني برگزار شد تا پيش نويس اين قانون ايرادات فاحشي نداشته باشد.
وي در ادامه افزود: البته ما مدعي اين نيستيم که اين قانون خالي از ايراد است ولي تا جايي که توانستيم از بين "بد" و "بدتر" ما" بد" رو انتخاب کرديم و تا جايي که شده سعي کرديم که پيش نويس اين قانون با همه مسايل شريعت، دين اسلام و قانون اساسي قانون اساسي مطابقت داشته باشد.
وي گفت: در مورد مجازاتهايي که براي هکينگها در اين قانون در نظر گرفته شده ما بيش از 50 کشور دنيا را که در اين زمينه فعاليت مستمر داشتند را مورد مطالعه قرار داديم و حتي از هکرها و صاحبان "اي اس پي ها " نیز نظر خواستيم و سعي کرديم با در نظر گرفتن قوانين بين المللي حداکثر تا جايي که ممکن است قانوني را بنويسيم که از نظر عملي در کشور ما قابل اجرا باشد.

وی در خصوص نوع مجازاتهاي در نظر گرفته شده افزود: ما در اين زمينه مجبور هستيم، مجازاتهايي را لحاظ قرار دهيم که در عمل بتوانيم آنها را اجرا کنيم به عنوان مثال يکي از مجازاتهايي که در آمريکا در مورد افراد متخلف اجرا مي شود اين است که فرد در يک پروسه زماني مشخص حق استفاده از اينترنت را ندارد که اين از لحاظ عملي در کشور ما غير قابل اجراست.
وي در زمينه حقوق و مجازاتهايي که در اين قانون براي مردم و کاربران خانگي پيش بيني شده افزود: قانوني که پيش روي ماست بيش از 95 درصد آن مربوط به رعایت حقوق مردم عادي و کاربران و 5دصد آن به حمايت از بخش دولت و حکومت اختصاص یافته است.
وي در زمينه سوء استفاده جنسی از کودکان توسط اينترنت که در برخي از کشورهاي اروپايي نيز حد و مرزي مشخص شده و آيا اينکه در اين قانون اين مسئله هم لحاظ شده يا خير افزود: ما طبق قانون اساسي و قوانين شرعي پورنوگرافي اطفال را لحاظ کرديم اما با توجه به مسایل شرعی برای همه انواع جرائم دیگر نیز متناسب با احکام شرعی مجازات تعیین خواهد شد.
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:42 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

مساله فیلترینگ را می توان به آتش زیر خاکستر تشبیه کرد که نسیمی ملایم کافی است تا خاکستر را کنار زند و شعله های آتش را در بستر آن نمایان کند . گه گداری حرکت هایی اعتراض آمیز توسط وب مسترها و وبلاگ نویس ها آغاز می شود و چون تکلیفشان از قبل معلوم است آتش خشمشان یا فرو می نشیند یا آن را فرو می نشانند .
پیرامون این مساله حرف و حدیث های زیادی مطرح شده ؛ صاحب نظران مواضع و دیدگاه های مشترکی را اتخاذ کرده اند و متفق القول به فیلترینگ بدون ضابطه معترض بوده اند .
فیلترینگ مخصوص ایران نیست و در تمام دنیا اعمال می شود ، اما شیوه اعمال آن هوشمندانه تر و دقیق تر بوده و تنها حوزه هایی مانند :مسائل اخلاقی ، جرائم رایانه ای ، مسائل امنیت ملی و تروریسم را در بر می گیرد . این در حالی است که فیلترینگ بی قاعده در ایران سایت ها را از دور هدف می گیرد و مورد اصابت قرار می دهد . برای مثال وبلاگی که با نگاهی نقادانه به اوضاع اجتماعی می پردازد محکوم به توقیف است چرا که ممکن است در ماه ها و شاید سال های آینده مطالب تند تری بنویسد و موجب تحریک اذهان عمومی شود و این مساله ممکن است امنیت ملی را به خطر بیندازد . منطق مضحکی بر فیلترینگ ما حاکم شده که با هیچ یک از سیاست های اصولی جمهوری اسلامی همخوانی ندارد .
بی شک اگر چنین محدودیتی ، با این شدت و منطق مضحک بر مطبوعات کشور اعمال میشد گرد و خاک زیادی میکرد و اوضاع متشنجی در کشور حاکم میشد . کشور را به نقض حقوق بشر و آزادی بیان محکوم می کردند و صدها رسانه ی خارجی مدعی حقوق مردم ایران می شدند ؛ اما تیغ تیز فیلترینگ نه تنها گرد و خاک بپا نکرده حتی به اندازه نسیمی ملایم خاکستر را از روی آتش اعتراض کنار نزده .
اینترنت و محتوای موجود در آن را می توان به سه بخش تقسیم کرد :
1- محتوای فارسی موجود در وب سایت های فارسی زبان ( 20% )
2- محتوای فارسی موجود در وبلاگ های فارسی زبان ( 80% )
3-محتوای موجود در منابع خارجی که اکثرا در وب سایت های انگلیسی زبان هستند.
وبلاگ نویس ها با توجه به سهم عمده ای که در تولید محتوای فارسی در محیط سایبر دارند ، متقابلا طیف کثیری از مخالفان فیلترینگ را تشکیل می دهند و از چند جهت منطق فیلترینگ را نمی پذیرند :
اولا معتقدند که فیلترینگ مغایر با آزادی بیان است
ثانیا نوشته های خود را عاری از هرگونه تحریک و توهین می دانند
ثالثا فیلترینگ بدون دلیل مشخص ، بدون تذکر و ارائه دلیل قابل استناد را توهین به خود و مخاطبانشان می دانند .
در بین وبلاگ نویس ها این مثل رایج شده که " فیلترینگ شتری است که عاقبت در خانه ی هر وبلاگی خواهد خوابید "
اوضاع وب مسترها کمی متفاوت است ، آنها با توجه به صرف هزینه ، زمان و انرژی برای طراحی و راه اندازی وب سایت هایشان معمولا کمی محتاط تر عمل می کنند و همین احتیاط سبب شده است که موجبات نارضایتی مخاطبانشان را فراهم کنند . مخصوصا در فروم ها (forum) که اماکنی عمومی برای بحث و تبادل نظر هستند . در چنین شرایط پیچیده ای که " کمیته تعیین مصادیق فیلترینگ " مسبب اصلی آن است کار برای سایت هایی که بازدید کنندگان زیادی دارند بشدت سخت و نفس گیر شده . به این دلیل که اینگونه پورتال ها زیر نظر مستقیم کمیته فیلترینگ هستند و در صورت تخطی از مرزهای نا مشخص این کمیته مسدود خواهند شد .از اینرو مدیران اینگونه سایت ها معمولا قوانین و مقرراتی را وضع و اعضای خود را موظف به رعایت آنها می کنند .
در جریان بحث ها آن دسته از اعضا که از این قوانین تخطی کنند توسط مدیران فیلتر می شوند ( نوعی خود سانسوری ) و اجازه دسترسی آنها به فروم تا اطلاع ثانوی محدود می گردد .
این قوانین به صورت فشرده شامل موارد ذیل هستند :
هیچ یک از اعضا حق بحث در مورد مقدسات ، دین ، مذهب و سیاست را ندارند ، حتی در قالب مدافع .

 

منطق و نوع فیلترینگ در ایران
فیلترینگی که در ابتدا با هدف مسدود کردن سایت های مستهجن و غیر اخلاقی ایجاد شده بود ، کم کم بر روی سایت ها و وبلاگ های سیاسی دست گذاشت و امروز شاهد شکل جدید و نا متعارفی از فیلترینگ هستیم .
در این شیوه صفحات اینترنتی با توجه به کلمات موجود در آنها فیلتر می شوند . برای مثال کلماتی مثل : تالاسمی که کلمه " لاس " در آن مستطر است فیلتر شده و چنانچه شما در جست و جو گر گوگل این کلمه را جست و جو کنید صفحه ی اخطار فیلترینگ در مقابل شما ظاهر خواهد شد . همچنین : کلماتی مانند : لاستیک باز هم بدلیل " لاس مستطر " فیلتر شده اند . وقتی تالاسمی و لاستیک فیلتر میشوند خوب تکلیف عسل و جیگر و . . . هم معلوم است حتی برخی سرویس دهندگان در مقاطعی کلمات تاکسی و لینوکس را فیلتر کرده بودند .
علاوه بر موارد بالا امروز شاهد تضییع حقوق زنان توسط فیلترینگ هستیم ، کلماتی مانند woman نیز فیلتر شده اند و سیستم فیلترینگ دسترسی زنان را به کلیه منابع در مورد زنان ، خانواده ، بهداشت و ... را غیر ممکن کرده و حتی در اقدامی ناباورانه تعداد کثیری از وبلاگ هایی که زنان نویسنده آنها بودند تنها به دلیل بیان مسائل متداول میان زنان ازجمله حقوق زنان مسدود شدند .
فیلترینگ در شرایط فعلی ، تر و خشک را یکجا می سوازند و تعیین مصادیق فیلترینگ با دو منطق مضحک فعالیت می کند . منطق اول : هرکه با ما نیست برماست ( منطق دولت آمریکا ) ؛ این کمیته تصور می کند که هر کسی انتقاد می کند و حرف از مخالفت میزند یا ضد انقلاب است و یا خرابکار و چشم خود را بر این واقعیت می بندد که هر نقدی مخرب نیست بلکه می تواند سازنده باشد .
منطق دوم : همانطوری که در بالا اشاره کردم ، کمیته فیلترینگ سایت ها را از دور هدف گرفته و مورد اصابت قرار می دهد ، بی آنکه نظارتی واقع بینانه بر محتوای صفحات داشته باشد ؛ تنها با این تفکر که ممکن است این سایت ها بعدها مطالب تند تری بنویسند و موجبات انحراف افکار عمومی را فراهم آورند . ( پیشگیری یا محاکمه پیش از ارتکاب به جرم .... )

فیلترینگ و ابهامات مردم
از آغاز فعالیت فیلترینگ در ایران هیچ کسی نتوانسته است دقیقا به این سوال پاسخ دهد که فیلترینگ را چه کسی هدایت می کند و تعیین مصادیق واقعا برعهده کدام سازمان یا وزارت خانه است .اگر از مردم بپرسید که چه کسی اینترنت را فیلتر می کند معمولا شانه بالا می اندازند ؛ شاید هم از مخابرات یا از isp ها اسم ببرند .
به شخصه اعتراف می کنم که من هم مثل اکثریت مردم و کابران اینترنت جواب این سوال را به طور کامل پیدا نکرده ام .حتی اگر این سوال را از مسولین وزارت ارتباطات هم بپرسید آنها هم جواب مشخصی به شما نمی دهند و در حرف هایشان به قوه ی قضائیه ، دادگستری و .... اشاره خواهند کرد .
شایسته است که هرچه سریع تر در مورد اعلام موجودیت " کمیته مصادیق فیلترینگ " اقدامات مقتضی صورت گیرد ؛ و شفاف سازی و پاسخگویی به ابهامات و شکایات واصله در دستور کار این کمیته قرار گیرد .

 

فیلترینگ و پیامدهای آن
تنگ تر کردن حلقه فیلترینگ مرحله به مرحله نیازمند صرف هزینه های کلانی است که دولت و در نهایت مردم آن را پرداخت می کنند .هزینه ای که با نام حفاظت از کودکان ، نوجوانان و امنیت ملی در جیب افراد خاصی وارد میشود .پیمانکاران و دست های پشت پرده که از قِبَل واگذاری این پروژه ها سود هنگفتی به جیب می زنند و در نهایت این دولت جمهوری اسلامی و مردم هستند که متضرر می شوند .
باید پذیرفت که ستیز با تکنولوژِی و در راس آن غول رسانه ای یعنی اینترنت کار عبث و غیر ممکنی است .فیلترشکن ها عملا نشان داده اند که هیچ راهی برای مقابله باقی نمانده است . هر روز صدها و بلکه هزاران فیلترشکن به سادگی ایجاد می شوند و انبوهی از کاربران به سوی آنها هجوم می آورند ، آدرس آنها دست به دست منتقل میشود و بر شمار کاربران آنها افزوده می شود تا آنجا که این فیلترشکن هم مسدود شود و دوباره روز از نو ، روزی از نو . !
متاسفانه در اینترنت کسانی هم پیدا شده اند که از طریق فیلترشکن ها کاسبی می کنند ، برای مثال مدت کوتاهی امکان عبور شمارا از فیلترینگ فراهم می آورند و سپس فهرست بهای عضویت را تقدیم شما می کنند .
در شرایط فعلی فیلترینگ سد بلندی در برابر جریان آزاد اطلاعات قرار داده و به تدریج تحقیق و پژوهش را برای پژوهشگران و دانشگاهیان با مشکلات اساسی مواجه خواهد ساخت ؛ از اینرو ضرورت پیگیری دقیق و ارائه راهکارهای اصولی در قبال این موضوع بیش از پیش احساس می شود .

 

کلام آخر
این مساله که آیاکنترل محتوای اینترنت و اعمال محدودیت در آن تجاوز به حقوق فردی مردم به حساب می آید یا خیر و تعیین دامنه اختیارات دولت و در نهایت ارائه طرح جامع مصادیق فیلترینگ مسائل پیچیده و مهمی هستند که مسولین ذیربط باید هرچه زودتر درصدد تدوین آنها اقدامات مقتضی را صورت دهند .

نوشته شده توسط محمد جواد تنها در سه شنبه ۱۲ ارديبهشت ۱۳۸۵

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:40 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

آفتاب - 2 سال قبل بود که دکتر غلامحسين الهام (رئیس دفتر کنونی رئیس جمهور) كه پس از استعفاي دكتر مير محمد صادقي به عنوان سخنگوي قوه قضائيه منصوب شده بود ، در گفت و گويي با خبرگزاري فارس ، ضوابط فيلترينگ سايتهاي اينترنتي را اعلام كرد. اکنون که مدتی از ان اعلام نظر می گذرد ، کمیته تعیین مصادیق فیلترینگ و مرکز اجرای مصادیق فیلترینگ روی محتوای سایت های اینترنت قابل دریافت در کشور ، صدها هزار سایت مخرب را فیلتر کرده اند .

 
 

خارج از همه انتقاداتی که مثبت یا منفی به این طرح داده شد ،
فعالان فناوري اطلاعات كشور پيش از اين انتظار داشتند تا نهادي به بيان نتايج تحقيقات به عمل امده در مورد وضعيت فيلترينگ سايتهاي اينترنتي توسط اي اس پي ها ، بپردازد.
اين موضع گيري که توسط سخنگوي سابق قوه قضائيه صورت گرفت ، تا حدودي در القاي فكر قانون گذاري سايتهاي اينترنتي بر تك محوري مقام قضائي كشور اثر گذار بوده كه اميدواريم حضور پر رنگ تر و مسئولانه تر مجلس شوراي اسلامي در تعيين دكترين نهايي و تعيين تكليف براي بيان شفاف افعال مجرمانه فعاليت سايتهاي اينترنتي مثمر ثمر باشد.
سخنگوي اسبق قوه قضائيه در بخشي از سخنان خود با خبرنگار خبرگزاري فارس به اين مسئله اشاره كرده بود كه عدم پالايش شايسته و لازم ، محيط را به قدري آلوده خواهد كرد كه عموم افرادي كه با اهداف دسترسي به اطلاعات و دانش لازم از اين وسيله استفاده ميكنند ، به تدريج عطايش را به لقايش خواهد بخشيد . ايشان در ادامه نتيجه گيري نهايي كه از اين اظهارات

” کمیته تعیین مصادیق فیلترینگ و مرکز اجرای مصادیق فیلترینگ روی محتوای سایت های اینترنت قابل دریافت در کشور ، صدها هزار سایت مخرب را فیلتر کرده اند... “

 
استنتاج ميكنند ، سلب شدن حق طبيعي مردم به دسترسي سالم به اطلاعات در صورت عدم وجود پالايش در سايتهاي اينترنتي است .
با توجه به اينكه نوع فيلترينگي كه در هفته هاي اخير توسط برخي از اي اس پي ها صورت گرفته است روي پايگاه خاصي اشاره داشته است كه افعال مجرمانه انان ، مشمول ذكر نام يا روند عملكرد بوده است ، مشخص است كه دامنه اين پالايش نميتواند كل اينترنت را در گير كند. در حقيقت در شاهراه جهاني وب ، كنترل با ابزار فني ، از حيث مطلوبيت و بهره وري و امكان پذيري، محكوم به شكست است.
چرا كه كنترل ، جز با اگاهي بهينه به كاربر و مشخص كردن فاكتورهاي ضربه پذيري كاربران و شبكه هاي اطلاع رساني جهت دوري از نقاط ضعف ، مثمر ثمر نخواهد بود.
پس نميتوان با اين فكر كه ما ميخواهيم اينترنت را برای كاربران ايراني داخل كشور ، ان گونه كه ما ميخواهيم و قانون حكم ميكند ، مشاهده كنند. چرا كه اين مسئله ، مصداق اين مثال است كه به تصور وجود يك دره عميق خطرناك در مسير ميان بر ، از گذشتن از ان مسير خودداري كرد .
يكي از مهمترين علل گرايش بالاي كاربران اينترنت در ايران به سمت پايگاه هاي فرهنگي جهت دار در جوان بودن ، كمبود اوقات فراغت و ابزارهايي جهت گذران اين فرصت خالي و ضعف اطلاع رساني و يا نبود پايگاه هاي مناسب در جايگزين شدن بهتر نسبت به اين پايگاه هاي فيلتر شده محدود است .
توجه به اين مهم ، نبايد در دستور كار برنامه نويسان تحت وب قرار بگيرد.
بلكه در ايتدا بايد صورت مسئله و روش حل را از روان شناسان خبره ، اساتيد ارتباطات و فعالان فناوري اطلاعات جويا شد و جهت اجرايي كردن مسائل ، بين يكي از دهها راه حل از فيلترينگ استفاده كرد.
پس اين تفكر كه فيلترينگ زمينه را براي باز شدن حق طبيعي مردم به استفاده سالم از وب ، فراهم ميكند ، با توجه به 2 اصل اشاره شده فوق يعني

” اخیرا هم سایت فارسی بی بی سی به جمع این لیست سیاه پیوسته است.... “

 
گستردگي وب و نياز به كنترل بر اساس فاكتورهاي تربيتي و نه ابزاري ، ذهنيتي كاربردي قلمداد نمي شود.
چرا كه هنوز مرجعي رسمي با تحقيقات كاربردي و ميداني به اين نتيجه نرسيده است كه درصد بالايي از جمعيت 6 ميليون كاربر اينترنت ايران ، از سايتهاي غير اخلاقي يا سياسي ضد نظام و ... در هنگام ورود به شبكه ، استفاده مي كنند و اين راه را براي فعاليتهاي علمي و تحقيقاتي ديگران كه ميخواهند از وب به عنوان ابزاري تجاري و علمي بهره گيرند ، بسته است .
به هر حال راه حلی که برای جامعه اطلاعاتی شش میلیون نفری ایران در هزاره سوم می توان ارائه داد ، باید منطقی تر و واقع بیننانه تر از رفتارهای گذشته باشد.
ارائه راهكارهايي براي فيلترينگ توسط كاربران و خانواده ها و مراكز آموزشي ، كافي نت ها و ...، با تعيين و تبيين قانوني منسجم و فراگير قبل از هر برخورد غير اصولي ، ابتدايي ترين روشهاي اجرايي براي مواجهه بهينه با اين پديده هاي نوين هستند كه اثرات بهتر و ماندگار تري را به ارمغان مي اورد.
انتظار ميرود سخنگوي حال قوه قضائيه پس از بررسي هاي اجمالي و پيش نويس قانون مذكور ، با درك شرايط روز ، با شفافيت كامل به ارائه و تفسير كاربردي مبتني بر نيازها و اولويتهاي كشور در بخش فناوري اطلاعات بپردازد تا فضاي رو به رشد اين صنعت در كشور ، با برخوردهاي مقطعي و غير اصولي متوقف نشده و تاثير نامطلوبي بر روي ديد بين المللي نسبت به ازادي اطلاعات و بيان در كشور نگذارد.

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:20 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هفتم آبان 1385

لایحه جرایم کامپیوتری

شورای عالی قضايی برای مبارزه با جرائم کامپيوتری و اينترنتی پيش نويس لايحه ای را تهيه کرده که به موجب آن مجرمان کامپيوتری و اينترنتی به مجازات زندان و جزای نقدی محکوم خواهند شد.

به گزارش بخش خبر سايت اخبار فن آوري اطلاعات ايران، از BBC، اين اولين لايحه برای قانونی کردن مبارزه با جرائم کامپيوتری و اينترنتی در ايران است که در مدت دو سال با همکاری قوه قضائيه، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و نيروی انتظامی تهيه شده است.

بر اساس اين لايحه ۵۱ ماده ای که برای تصويب و قانونی شدن به مجلس ارائه خواهد شد متخلفان به مجازات هايی نقدی تا ۱۰ ميليون تومان و پانزده سال زندان محکوم خواهند شد.

کمترين مجازات در اين پيش نويس، ۹۱ روز زندان و پرداخت ۲۵۰ هزار تومان جزای نقدی و بيشترين مجازات ۱۵ سال زندان و ده ميليون تومان جزای نقدی است.

دسترسی بدون مجوز به داده های کامپيوتری و مخابراتی خصوصی و دولتی ساده ترين جرمی است که برای آن کمترين مجازات پيش بينی شده است.

مجازات سنگين

در اين لايحه، افرادی که به داده های سری در حال انتقال يا موجود در سيستم ها کامپيوتری يا مخابراتی - که دارای ارزش امنيتی بوده و به منافع ملی صدمه وارد سازد - دسترسی پيدا کنند به مجازات های سنگينی محکوم خواهند شد.

مهمترين بخش اين پيش نويس، به کاربران اختصاص دارد که بر اساس آن تمامی داده های مبادله شده آنها به وسيله ايجاد کنندگان نقاط تماس بين المللی و ارائه کنندگان خدمات اطلاع رسانی و اينترنتی حداقل تا سه ماه نگهداری خواهد شد

مجازات متخلفينی که تنها به داده های سری دست پيدا کنند حبس از يک تا سه سال و پرداخت جزای نقدی يک ميليون تا سه ميليون تومان خواهد بود اما اگر آنها داده ها را در دسترس اشخاص فاقد صلاحيت قرار دهند به حبس از دو تا ده سال محکوم خواهند شد.

سنگين ترين مجازات برای افرادی در نظر گرفته شده که اطلاعات سری را افشا يا در اختيار بيگانگان قرار دهند. مجازات اين افراد پنج تا ۱۵ سال زندان خواهد بود.

بر اساس اين لايحه علاوه بر کاربران، ماموران دولتی که بی احتياطی و عدم رعايت اصول حفاظتی آنها باعث دسترسی افراد فاقد صلاحيت به اطلاعات شود نيز مجازات خواهند شد.

مجازات اين افراد حبس از شش ماه تا دو سال و پرداخت جزای نقدی از ۵۰۰هزار تومان تا دو ميليون تومان و محروميت از خدمان دولتی تا پنج سال است.

برای سارقان اينترنتی از ۹۱ روز تا هفت سال زندان و پرداخت جزای نقدی۲۵۰ هزار تا هفت ميليون تومان در نظر گرفته شده است.

تصاوير غيراخلاقی

توليد و انتشار تصاوير مستهجن و غيراخلاقی از طريق سيستم های کامپيوتری جرم است و مجازات آن ۹۱ روز تا سه سال زندان يا جزای نقدی ۲۵۰ هزار تا يک ميليون و ۵۰۰ هزار تومان است.

تدوين کنندگان در اين بخش توليد و انتشار تصاوير مستهجن را يکسان فرض کرده و در مجازات آن تفاوتی قائل نشده اند.

ايجاد کنندگان نقطه تماس بين المللی موظف شده اند وجود سايت های غيراخلاقی را به مراجع قضايی و انتظامی اطلاع داده و نسبت به فيلتر آن اقدام کنند اگر نه مجازات خواهند شد.

در اين پيش نويس برای کسانی که از طريق سيستم کامپيوتری يا مخابراتی به تغيير يا تحريف فيلم، تصوير يا صوت ديگران بپردازند حبس از ۹۱ روز تا شش ماه و جريمه نقدی از ۲۰۰ تا ۵۰۰هزار تومان در نظر گرفته شده است.

نگهداری داده ها

مهمترين بخش اين پيش نويس، به کاربران اختصاص دارد که بر اساس آن تمامی داده های مبادله شده آنها به وسيله ايجاد کنندگان نقاط تماس بين المللی و ارائه کنندگان خدمات اطلاع رسانی و اينترنتی حداقل تا سه ماه نگهداری خواهد شد.

تمامی ايجاد کنندگان نقطه تماس بين المللی موظف شده اند آدرس های IP خود را به اداره کل مبارزه با جرائم کامپيوتری نيروی انتظامی اعلام کنند

هدف از ذخيره اطلاعات مبادله شده به وسيله کاربران، استفاده از آن برای تحقيق و دادرسی قضايی عنوان شده است و مقامات قضايی می توانند دستور افشای آن را نيز صادر کنند.

تمامی ايجاد کنندگان نقطه تماس بين المللی موظف شده اند آدرس های IP خود را به اداره کل مبارزه با جرائم کامپيوتری نيروی انتظامی اعلام کنند.

با تصويب اين لايحه، تمامی کاربران برای استفاده از اينترنت و دريافت account بايد با مراجعه به سرويس دهندگان، آدرس و شماره تلفن خود را در اختيار آنها قرار دهند.

به نظر می رسد به اين ترتيب کارت های اينترنتی که عمده ارتباطات اينترنتی در ايران از طريق آنها صورت می گيرد، جمع آوری خواهد شد.

اين بخش با مخالفت گسترده روبه رو شده و کارشناسان معتقدند ارائه account در قبال ثبت مشخصات افراد از نظر علمی امکان پذير نيست و نوعی ورود به حريم خصوصی تلقی می شود.

کارشناسان می گويند نگاه حاکم بر اين پيش نويس سنتی است و جرائم و مجازات ها بر اساس آئين دادرسی کيفری تعيين شده است.

تاکيد تدوين کنندگان به محل ارتکاب جرم، مرتکب جرم، آثار، شواهد و ابزار آلات جرم، نشانه های اين نگاه سنتی است و تناسبی با جرم اينترنتی و کامپيوتری ندارد.

وسعت جرائم

هنوز وسعت جرايم کامپيوتری در ايران چندان گسترده نيست و نمی توان به درستی گفت که اولين جرم کامپيوتری در ايران چه وقت اتفاق افتاده است.

اما اولين جرم کامپيوتری ايران در روز ۲۶ خرداد ۷۸ به ثبت رسيده است که در آن يک دانشجوی کامپيوتر و يک کارگر چاپخانه در کرمان چک های تضمينی را جعل می کردند.

بعد از آن موارد ديگری نيز در اين رابطه به عنوان جرم کامپيوتری به ثبت رسيده که مهمترين آنها اختلاس بوده است.

جعل اسکناس، اسناد و بليط های شرکت های اتوبوس رانی، جعل اسناد دولتی از قبيل گواهينامه، کارت پايان خدمت، مدارک تحصيلی، اوراق خريد و فروش خودرو و موتور سيکلت، جعل چک های مسافرتی و عادی نمونه هايی از جرائم کامپيوتری است.
شانزدهم خرداد ماه يک سارق اينترنتی که موفق شده بود با هک کردن مرکز اطلاعات و انفورماتيک بانک ملی ۵۶ ميليون تومان سرقت کند، در تهران محاکمه شد.

اما گاه موضوع فراتر از اختلاس و جعل اسناد معتبر دولتی است و سارقان اينترنتی با حمله به سايت های اينترنتی، اطلاعات موجود در آن را از بين می برند.

مرداد ماه گذشته يک "هکر" به وسيله نيروهای امنيتی شناسايی شد که ۳۵۰ سايت ايرانی را هک کرده بود.

برخی کارشناسان عقيده دارند حمله به سايت های اينترنتی بيشتر به قصد نشان دادن ضعف امنيتی سرورها و سايتهای ايرانی است اما لايحه پيشنهادی مجازات هايی را برای اين گروه در نظر گرفته است.

نيروی انتظامی و قوه قضائيه با آموزش نيروهای خود، در تدارک برنامه ای را برای مبارزه با جرائم کامپيوتری و اينترنتی هستند و به نظر می رسد با تصويب اين لايحه در مجلس، مشکل اصلی اين نهادها برطرف شود.
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:12 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیستم آبان 1385

هدف، وسيله را توجيه نمى كند

براى تماشاى برنامه مورد علاقه تان كه تنها ۴۰ دقيقه زمان دارد، پاى تلويزيون مى نشينيد. تبليغات طولانى قبل از شروع برنامه پشت سر هم صف مى بندند. سرانجام برنامه شروع مى شود، اما ده دقيقه بعد دوباره آرم تبليغات خودنمايى مى كند و ده دقيقه بعد از آن نيز باز همين آرم به شما چشمك مى زند. حال بگذريم از نوار آگهى هاى بازرگانى كه در پايين صفحه به نمايش در مى آيد و گاهى هم تماشاى آرم يك شركت در تمام مدت پخش يك فيلم در سمت چپ بالاى تصوير، حتى در هنگام پخش برنامه هاى زنده چند دقيقه اى آگهى بازرگانى پخش مى شود.
در اين هياهوى تبليغات اين سؤال براى بينندگان و مخاطبان رسانه ها پيش مى آيد كه آيا حق ندارند يك برنامه را بدون انواع شيوه هاى تبليغاتى مرسوم و البته طويل المدت تماشا كنند. البته مى توانند از سى دى و يا نوارهاى ويديويى استفاده كنند، ولى آنجا نيز در امان نيستند. پاى تبليغات به آنجا هم كشيده شده است. در مترو مسافران براى عدم تلاقى نگاههايشان به سقف مترو نگاه مى كنند و آنجا نيز تبليغات بازرگانى. در ايستگاههاى مترو، روى بدنه اتوبوسها، در و ديوار شهر، حياط خانه و آپارتمانها كه مملو از كارتهاى تبليغاتى است كه بدون اجازه ساكنان آن به داخل منازل آمده و حتى ديوارهاى منازل. صدها كارت پخش كن كه هر روز از كنارشان مى گذريم و به افزودن زباله هاى شهر و گرفتگى جويها كمك مى كنند. آيا پناهگاهى براى مخاطبان مانده است؟ ايميل هايتان آكنده از آگهى هاى تبليغاتى است كه نمى دانيد چگونه برايتان ارسال شده، اكثر سايتها با صفحه آگهى همراه است، بالاى عنوان وبلاگتان و يا سايتهايى كه به آن مراجعه مى كنيد. همه و همه جا آگهى. صفحات آگهى روزنامه ها فراموش نشود. براى فرار از اين همه تبليغ چه بايد كرد؟ ارتباط مان را با تمام رسانه ها قطع كنيم و يا از خانه خارج نشويم؟
در برخى رسانه ها مخاطب مى تواند از دريافت پيامها خوددارى كند، زيرا بر آن رسانه تسلط دارد. مى توان پنجره هاى آگهى هاى اينترنتى را بست، ايميلهاى تبليغاتى را باز نكرد، در نوارهاى ويديويى و يا سى دى ها با يك كليد، به سرعت از قسمت تبليغات عبور كرد. از كنار كارت پخش كنها به سهولت رد شد و با سرعت صفحات آگهى ها را ورق زد و يا كمى ديرتر وارد سالن سينما شد تا شاهد پخش فيلمى باشيد كه براى آن بليت تهيه كرده ايد.
ولى در هنگام تماشاى يك برنامه از تلويزيون كه مدتى است رسانه ملى ناميده شده، مخاطب چه مى تواند بكند. آيا پخش آگهى در ميان يك برنامه باعث نمى شود تمركز مخاطب و ارتباط او با پيامى كه در حال انتقال است، قطع شود و اين مسأله نشان نمى دهد هدف و ارزش پيام آن برنامه به مراتب كمتر از اهميت آگهى هاى بازرگانى است؟ هزينه هاى آگهى هاى بازرگانى و درآمدهايى كه از اين طريق نصيب صدا و سيما مى شود، گوياى همين مطلب است.
ولى اثرات اجتماعى و فرهنگى تبليغ آن هم از طريق رسانه اى كه اكنون در تمام كشور دسترسى به آن امكانپذير است، چيست؟ آيا به گفته دكتر معتمدنژاد، استاد علوم ارتباطات، مخاطبان آگهى هاى بازرگانى، براى تهيه و داشتن آنچه از طريق رسانه ها تبليغ مى شود، مجبور نمى شوند بيشتر و سخت تر كار كنند و اين مسأله آنها را از لحاظ روحى خسته و افسرده و شور و نشاط زندگى شان را از بين نمى برد؟
الف: مصرف - سلامت
دكتر عليرضا حسينى پاكدهى، استاديار دانشگاه علامه طباطبايى معتقد است: «جنبه هاى منفى آگهى هاى بازرگانى كه در مقياس بسيار وسيع توسط صدا و سيما پخش مى شود، از جنبه هاى مثبت آن بسيار كمتر است. زيرا اين نوع آگهى ها در وهله اول موجب مصرف گرايى به شكل كاملاً غير منطقى آن هم در مورد كالاهايى كه فاقد جايگاه واقعى در بين نيازهاى اساسى افراد جامعه هستند، مى شوند و در ثانى مردم را به سمت مصرف كالاهايى كه براى سلامتى شان مضر است و از نظر مالى نيز برايشان هزينه بر است، سوق مى دهند.»
وى با اشاره به اينكه غالب آگهى هاى بازرگانى در مورد مصرف پفك، چيپس و مانند آن است، اين نوع آگهى ها را باعث به خطر افتادن سلامتى كودكان و جوانان جامعه مى داند.
هرچند ۱۶ اصل از مجموع اصول ۶۹ گانه ضوابط توليد آگهى هاى تلويزيونى كه توسط اداره كل بازرگانى صدا و سيما تهيه شده، مربوط به كودكان است، ولى اين استاد دانشگاه معتقد است «در آگهى هاى بازرگانى به هيچ وجه حقوق كودكان در نظر گرفته نشده است، آنها بى پناه هستند و از آنجا كه نسبت به والدينشان آمادگى جسمانى و روحى بيشترى براى پذيرش هر نوع پيامى را كه در معرض آن قرار مى گيرند، دارند و از آنجا كه از سطح شناخت و آگاهى كافى برخوردار نيستند، قدرت تفكيك نداشته و آگهى ها را مى بلعند.» آنها اعتماد بيشترى به اين رسانه دارند و اندك اندك مصرف گرايى آن هم از نوع تغذيه نامناسب و ناسالم در آنها نهادينه شده، به تدريج به آن عادت مى كنند و در آينده نيز نمى توانند آن عادات غذايى را ترك كنند.
بر اساس آمار رسمى، ميزان مصرف نوشابه در داخل كشور ۶ برابر مصرف شير است كه اين آمار نشان مى دهد ايران از اين حيث در سطح جهان رتبه اول را دارد، همچنين بر طبق آمار سال ،۱۳۸۳ حدود ۵۰ درصد كودكان
۱۲-۶ ماهه و ۹۰ درصد كودكان ۲-۱ ساله كشور هر روز پفك مصرف مى كرده اند. بى توجهى مردم به اطلاعيه هاى وزارت بهداشت مبنى بر فاقد ارزش غذايى بودن محصولاتى چون پفك، چيپس و يا زيان بار بودن مصرف روغن جامد، حاكى از آن است كه تبليغات اثرات منفى خود را بر روى بزرگسالان نيز نهاده است. ولى شايد براى جلوگيرى از تبليغ محصولات غذايى بى ارزش كمى دير شده باشد. دكتر حسينى پاكدهى مى گويد: «ما در گذشته مصرف كالاهاى خاصى مانند انواع نوشابه را در كودكانمان نهادينه كرده ايم، درحالى كه اكنون آنها تقريباً نمى توانند بدون نوشابه غذا بخورند و اين مسأله براى سلامت جامعه زيانبار است و مخاطراتى چون رواج انواع بيماريهاى گوارشى، چاقى و مانند آن را در پى داشته است.»البته وزارت بهداشت براى هشدار و آگاهى دادن به عموم با استفاده از رسانه ملى، آگهى هاى عمومى را در مورد زيانبار بودن برخى مواد غذايى پخش كرده، ولى تعداد و دفعات پخش آن ناچيز بوده كه دليل آن كمبود بودجه چنين وزارتخانه عريض و طويلى است كه دچار مشكلات متعدد و متنوعى است، ولى به قول دكتر حسينى پاكدهى «اگر تبليغ براى مصرف برخى كالاها صورت نگيرد، آيا مشكل خاصى براى جامعه ايجاد مى شود؟ مسلماً خير ولى نمى توان نسبت به شيوع يك نوع بيمارى و يا سلامت كلى جامعه بى اعتنا بود. پس رسانه ملى نمى تواند به بهانه هاى مالى پخش آگهى هاى عمومى را متوقف و يا كم كند.»
ولى نكته جالب آن است كه صدا و سيما به تازگى پوشش خبرى نسبتاً زيادى در مورد اخبار سلامت ايجاد كرده، ولى از سويى ديگر تبليغ آگهى هاى مربوط به مواد غذايى بى ارزش همچنان ادامه دارد.
استاديار دانشگاه علامه طباطبايى معتقد است «صدا و سيما با پخش آگهى هاى بازرگانى به راه خطا رفته است. هرچند توجيه آنها براى پخش پيامهاى بازرگانى، توليد برنامه هاى تلويزيونى باشد، ولى با اين بهانه نمى توان سلامت جامعه را در اختيار منافع خصوصى قرار داد، زيرا اين بودجه از طرق ديگر قابل تأمين است. مانند ايجاد شبكه هاى خصوصى و مهمتر از آن، اينكه ۶ شبكه كه كپى همديگرند، چه دردى از جامعه را دوا مى كند. صدا و سيما از لحاظ كمى گسترش يافته، ولى از لحاظ كيفى خير. ما نبايد به صرف اينكه به درآمد نياز داريم، هر نوع آگهى را پخش كنيم. اين كار با هدف رسانه ملى كه بايد تأمين كننده هدفهاى ملى كشور باشد، در تضاد است. پخش آگهى به بهانه افزايش توليدات صدا و سيما غير منطقى است و حداقل در آيين ما هدف، وسيله را توجيه نمى كند.
ب: حقوق مخاطبان
متأسفانه مسأله حقوق مصرف كنندگان در مجموعه مقررات و ضوابط توليد آگهى هاى تلويزيونى به صورت شفاف و روشن مورد اشاره قرار نگرفته است و مهم تر از همه اينكه هيچ كدام از اصول ۶۹  گانه اين مجموعه قوانين به مدت آگهى ها اشاره اى ندارد.
دكتر حسينى پاكدهى در مورد حقوق مصرف كنندگان مى گويد: «متأسفانه حق و حقوق مخاطبان به هيچ وجه در صدا و سيما رعايت نمى شود. در حالى آرم پيام هاى بازرگانى پخش مى شود كه قبل از آن چند دقيقه آگهى پخش شده و پس از آن نيز چند دقيقه آگهى پخش خواهد شد. متأسفانه حداقل احترام براى مخاطبان رسانه ملى در نظر گرفته نمى شود و حتى صدا و سيما از شبكه هاى خصوصى ديگر كشورها سبقت گرفته و برنامه هايى را به خودر مخاطب مى دهد كه ظاهراً قالب آموزشى و يا سرگرمى دارد، ولى حقيقتاً آگهى و تبليغ يك كالاى خاص و يك برنامه تبليغاتى است. به عنوان مثال در برنامه هاى مربوط به آموزش آشپزى از ابتدا تا انتها يك كالاى خاص تبليغ مى شود و مانند آن.» در اين نوع برنامه ها يك كالاى خاص به مدت طولانى تبليغ مى شود و اين با حقوق مخاطبان و اصل ۷ مجموعه مقررات و ضوابط توليد آگهى هاى تلويزيونى كه ناظر بر آن است كه آگهى ها بايد از نظر اجراى سبك به نحوى ساخته شود كه بينندگان و شنوندگان بسادگى آنها را از برنامه هاى تلويزيونى تميز دهند، مغاير است.
دكتر حسينى پاكدهى قوانين و مقررات مربوط به تبليغات در ايران را در مقايسه با ساير كشورها نارسا توصيف مى كند و مى گويد: «در كشورهايى چون فرانسه، انگلستان، تركيه، حتى شبكه هاى خصوصى آنها نبايد در طول يك ساعت بيشتر از ۱۲ دقيقه آگهى پخش كنند كه البته اين ۱۲ دقيقه نيز نبايد مستمر باشد و در ايران برعكس بينندگان براى تماشاى يك سريال ۴۵ دقيقه اى بايد دو ساعت وقت صرف كنند. پس هيچ گونه تناسب منطقى در زمينه پخش آگهى در ايران وجود ندارد.»
در مقابل گفته مى شود تبليغات به بازوى صنعت تبديل شده است، موجب رقابت شده و به صنعتى شدن جامعه كمك مى كند. اما آيا تبليغات در كشور ما به افزايش توليد كمك مى كند؟
دكتر حسينى پاكدهى در اين مورد مى گويد: «اگر محصولاتى كه توليد مى شوند، كيفيت لازم را داشته باشند كه نيازى به تبليغ نيست، ولى چون كالاها به ميزان كافى از كيفيت برخوردار نيستند، گرايش به تبليغ ايجاد شده است و بخصوص عدم برنامه ريزى در ساختار كشور، باعث مى شود يكباره شاهد صدور مجوز از سوى وزارت صنايع براى انواع شركت هاى ريسندگى و بافندگى، ماكارونى، اتومبيل سازى و مانند آن باشيم و در ضمن شاهد تبليغات گسترده آنان! اين در حالى است كه بر كيفيت محصولات ارائه شده توسط انواع اين شركت ها نظارت جدى اعمال نمى شود وگرنه نبايد شاهد آتش گرفتن خودروها و يا تحويل آنها ديرتر از موعد مقرر (كه آن هم بسيار طولانى است) مى بوديم. اين در حالى است كه مردم حتى حق اعتراض و يا دريافت خسارت را ندارند. در مقابل صنايع اين چنينى ما، كشورهايى چون ژاپن، كره و چين براساس سفارش ما و نيازجويى بازارهاى پوشاك و اسباب بازى ما را در اختيار گرفته اند كه البته نوع توليدات و قيمت محصولاتشان را با توجه به بازار ما تنظيم كرده اند.»
بر اين اساس به نظر مى رسد تبليغات به رقابت به مفهوم واقعى آن يعنى بهبود كيفيت كالاها منجر نشده است و اين صنايع كشور بوده اند كه باعث رونق بازار تبليغات شده اند و نه برعكس.
يك سؤال ديگر، تبليغات تلويزيونى تا چه حد بر روى خريد مصرف كنندگان اثرگذار است؟
دكتر حسينى پاكدهى معتقد است «از آنجا كه مردم به هر حال مجبورند براى تأمين نيازهاى اساسى شان خريد كنند، به عنوان مثال اتومبيل ولى از آنجا كه ورود آن به كشور ممنوع است و اگر مصرف كننده قادر به پرداخت هزينه اتومبيل وارد شده باشد، خدمات پس از فروش آن شركت اتومبيل سازى، حق فعاليت در ايران را ندارند، پس به ناچار به سمت توليدات داخلى مى رود. بنابراين عملاً حق انتخابى وجود ندارد و در حالى كه آگهى در وهله اول بايد تنها كالا را معرفى كند و ويژگى هاى آن را به مخاطب نشان دهد، فقط بر روى برخى نكات غلوآويز كه حتى در محصول هم وجود ندارد و براى تحريك مخاطب به خريد است، تأكيد مى شود.» كه همه اين موارد با اصول
۱۰ ، ۱۱ ، ۱۳ و ۱۵(۱) مجموعه مقررات و ضوابط توليد آگهى هاى تلويزيونى در تعارض است. همچنين بر اساس بند «د» ماده ۱۲ آيين نامه تأسيس و نظارت بر نحوه كار و فعاليت كانون هاى آگهى و تبليغاتى، تعيين جايزه در مقابل تشويق به خريد و مصرف ممنوع است.
دكتر پاكدهى تعيين جايزه براى خريد كالا را سوء استفاده از نياز واقعى مخاطب توصيف مى كند و مى گويد: «در حالى كه نياز بخش اساسى مردم، مسكن، اتومبيل و لوازم خانگى است، اكثر شركت ها براى فروش كالاهاى بى ارزش شان، چنين جوايزى تعيين مى كنند. هر چند مصرف كننده نيز ناآگاه نيست، ولى از يك سو به آن كالا نياز دارد و با توجه به تبليغات صورت گرفته نمى تواند انتخاب دقيق و درستى انجام دهد، پس هم پولش را از دست مى دهد، هم يك كالاى نامرغوب مى خرد و نيز مطلقاً به جايزه دست نمى يابد. البته كودكان كه شناخت كمترى نسبت به والدين دارند، بيشتر تحت تأثير اين نوع آگهى ها قرار مى گيرند.»
به جز اثرات مادى تبليغات بازرگانى، نبايد از بعد فرهنگى و اجتماعى آن غافل ماند.
استاديار دانشگاه علامه طباطبايى معتقد است:« محصول فقط يك كالا نيست و تنها جنبه مادى ندارد، بلكه به مصرف كننده اش تشخص و هويت مى بخشد. پس افراد جامعه بسيارى از كالاها را نه فقط به خاطر رفع نياز، بلكه براى نشان دادن شأن، جايگاه و طبقه اجتماعى شان استفاده مى كنند و اين مسأله به شكاف طبقاتى و فرهنگى دامن مى زند. به عنوان مثال شايد در خانواده اى نوشابه به صورت عادى سرو نشود، ولى هنگام پذيرايى از ميهمان، غذا با نوشابه سرو مى شود و يا اگر به نحوه خريد كودكان و نوجوانان توجه كنيد، درمى يابيد آنها بيشتر پفك، چيپس و مانند آن را خريدارى مى كنند تا كالايى مثل كيك را كه از نظر غذايى مفيدتر است و در حالى كه يك كيلو سيب زمينى حدود ۲۰۰ تومان ارزش دارد، يك بسته بزرگ چيپس كه مسلماً يك كيلو هم نيست، ۱۵۰۰ تومان قيمت دارد. ولى افراد براى حفظ تشخص و وجهه شان نزد اطرافيانشان اين محصولات را خريدارى مى كنند.»
پى نوشت:
۱- اصل ۱۰ - آگهى نبايد به هيچ وجه متضمن فريب بوده و فراتر از واقعيت، كالا يا خدمات مورد نظر را با ادعاى خلاف واقع معرفى كند. همچنين از اغراق بايد پرهيز شود.
اصل ۱۱- در آگهى نبايد از تمهيدات فنى و با قصد گمراه كردن بيننده ويژگى هاى كالاى موضوع آگهى، برتر از واقعيت آن به تصوير كشيده و نشان داده شود.
اصل ۱۳- تأكيد بر روى كالا و محصول بايد متناسب با اهميت آن محصول باشد و آگهى هاى توليد شده نبايد بيش از اندازه پر سر و صدا و هياهو باشد، به نحوى كه بيننده بدون دريافت آگاهى لازم تحت تأثير واقع شود.
اصل ۱۵- در آگهى ها نبايد با استفاده از تمهيدات حتى و يا به كارگيرى تصاوير بازرگانى كوتاه و يا شيوه هاى ديگر، ضمير ناخودآگاه مخاطب تحت تأثير قرار گيرد و پيام مورد نظر بدون دادن آگاهى لازم به بينندگان منتقل شود و اذهان آنان را تحت تأثير قرار دهد.

 

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 12:38 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیستم آبان 1385

يكي از مهمترين كار ويژه‌هاي جامعة اطلاعاتي، «شفافيت» و «پاسخگويي» است. شفافيت مستلزم عينيت و عدم پنهانكاري و پاسخگويي به معناي به رسميت حق شهروندان در مورد نحوة ايفاي تكاليف نمايندگي اجزاي حكومت و پذيرش حق نظارت آنان بر نهادها و سازمانهاي حكومتي است.

 

روابط عمومي در جامعة اطلاعاتي بيشترين نقش را در تحقق اين دو اصل اساسي جوامع دموكراتيك به عهده دارد. در يك حكومت مردم سالار، مردم بايد پيوسته در جريان چگونگي و چرايي تصميم‌گيري‌ها و جزئيات آنچه دو دستگاه ديوانسالاري مي گذرد قرار گيرند و روابط عمومي نخستين و مؤثرترين نهادي است كه وظيفه شفاف‌سازي و پاسخگو كردن سازمان ذیربط را به عهده دارند.

 

در اينجا به منظور روشن شدن دو مفهوم پاسخگويي و شفافيت در جامعه اطلاعاتي، به بررسي نظريات هابرماس در مورد نقش سازمانها در شفاف‌سازي، مديريت و دستكاري اطلاعات و همچنين به بررسي سه ركن اساسي جامعه دموكراتيك مي‌پردازيم:

  

1- نظرية مديريت و دستكاري اطلاعات هابرماس :

 

يورگن‌هابرماس تئوري پرداز اجتماعي آلماني (متولد 1929)، در كتاب تحول ساختاري گستردة همگاني به مقوله مديريت و دستكاري اطلاعات پرداخته است او معتقد است كه اصولاً در سده‌هاي هيجدهم و نوزدهم در انگلستان توسعه سرمايه‌داري به ظهور «گستره همگاني» انجاميده است. اما متعاقباً در نيمة دوم و اواخر سدة بيستم رو به نابودي گذاشته است. اين گستره ميداني مستقل از دولت است و از خودمختاري نسبت به نيروهاي اقتصادي برخوردار است. مباحث مطرح در گسترة همگاني، انتفاعي، رياكارانه و دست‌كاري شده نيستند و دسترسي به آن آزاد و براي پژوهش و كنكاش شهروندان آزاد است. در اين گستره همگاني است كه افكار عمومي شكل مي‌گيرد.

 

هابرماس اذعان دارد كه گسترش روابط عمومي‌ها و فرهنگ لابي‌گري به ويژه در طول سده بيستم در واقع گواهي بر تداوم اهميت گسترده عناصر گسسترده همگاني است. اما وي با تأكيد بر اهميت كسب مشروعيت سياسي معتقد است كه آنچه روابط عمومي‌ها در ورود به مباحث انجام مي‌دهند، لباس  مبدل پوشاندن است به منافعي است كه آنها نمايندگي‌اش را به عهده گرفته‌اند و آنها را با مستمسك‌هايي مانند «رفاه همگاني» و «منافع ملي» مي‌پوشانند.

 

هابرماس گسترده همگاني را ميداني مستقل از دولت مي‌داند ولي معتقد است كه در همان حال دولت‌ها از طريق روابط عمومي ها با بسته‌بندي و تحريف و سانسور اطلاعات عميقاً به گستردة همگاني لطمه مي‌زنند.

 

هابرماس مديريت اطلاعات توسط دولت‌ها، سازمانها و روابط عمومي‌ها را به عنوان نشانه‌اي از نابودي گسترة همگاني مي‌شناسد. او  همچنين ترويج تبليغات، اقناع ومديريت افكار عمومي و رشد سرسام آور آگهي‌هاي بازرگاني را دليلي بر غلبة جنبة غيرسازندة محتواي رسانه‌هاي جمعي و از ميان رفتن گسترة همگاني مي‌داند.(147)

 

از نظر هارولد لاسول، والترليپمن و ادوارد برنيز، مديريت اطلاعات مقوله‌اي  مورد نياز و ضروري براي جامعة مدرن و نيرويي مثبت به شمار مي‌رود اما هابرماس مديريت اطلاعات را نشانة نابودي گسترة همگاني و شناخته و بدون ترديد نسبت به گسترش و ترويج تبليغات،‌ اقناع و مديريت افكار عمومي نگران است و شواهدي را به دست مي‌دهد كه نشان مي‌دهند، عقيدة آگاه‌سازي و اطلاع‌رساني به مردم به وسيلة كارشناسان روابط عمومي به سمت پذيرش پيام و دستكاري افكار عمومي تغيير جهت داده است. اين در حالي است كه مفسران پيشين (برنيز، ليپمن و لاسول) متقاعد شده بودند كه جامعه مدرن بدون كارشناسان حقيقت، كارشناسان شفافيت و كارشناسان مصلحت، نمي‌تواند به صورت آگاهانه دست به اقدام بزند.

 

هابرماس مي‌گويد امروزه انبوهي از كارشناسان روابط عمومي، كانونهاي فكري و مشاوران، رهبران سياسي و بازرگانان را در روابطشان با رسانه‌ها و تا اندازه‌اي روشهاي آگهي بازرگاني و برنامه‌هاي وابسته به آنها را راهنمايي مي‌كنند. امروزه بالغ بر 30 درصد نمايندگان، حق «مشاوره» دريافت مي‌كنند. اين روند حاكي از رشد  روند سوگيري به سمت مديريت افكار  است.

در بعد تجاري نيز شركت‌ها به دنبال وجاهت همگاني خود بوده و با مشكل مهندسي رضايت روبرو هستند كه كاركرد روابط عمومي القاي تصاوير ذهني مطلوب شركت به افكار عمومي است.

به طور كلي هابرماس معتقد است سه جنبه مديريت اطلاعات را كه شامل بسته‌بندي، ارعاب و سانسور است، همراه با رازپوشي‌هاي دولت كه آن را روي ديگر چنين سكه‌اي مي‌شناسد عوامل عمده در نابودي گستره همگاني هستند.

۲- شفافيت، پاسخ‌پذيري و مشاركت به عنوان سه ركن اساسي جامعه دموكراتيك :

سه ركن بنيادين جامعه دموكراتيك، "مشاركت فعالانه شهروندان در فرآيندهاي اجتماعي"، "شفافيت كنش‌هاي حكومت"، و استقرار ساز و كارهايي با هدف «پاسخ‌پذيري حاكميت» است. بارزترين مثال شفافيت، دسترسي شهروندان به اطلاعات است. البته اصل مهم مقدم بر دسترسي به اطلاعات، آگاهي شهروندان از وجود اطلاعات موردنظر و چگونگي دسترسي به آن است. هر قدر دسترسي به اطلاعات و چگونگي استفاده از آن در يك جامعة مفروض دشوار باشد (زمان‌بر و هزينه‌بر بودن) به همان نسبت از ميزان شفافيت در جامعه كاسته مي‌شود.

مشاركت فعال نيز مستلزم آن است كه دسترسي به اطلاعات به توانمندسازي شهروندان براي مشاركت در فرآيندهاي سرنوشت ساز اجتماعي بينجامد. به بيان ديگر اطلاعات موردنظر بايد بر ظرفيت تجريه و تحليل، فهم و به عمل درآوردن اطلاعات از طريق فرآيندهاي ارتباطي بينجامد. جلسه‌هاي گفت و شنود مشاركتي، ابراز نظريه، مذاكره، ميزگرد، گردهم‌آيي و ... همگي مثالهاي ساز و كارهاي دسترسي، تجزيه و تحليل و فهم اطلاعات و به اشتراك نهادن نظرات بر پاية اطلاعات هستند.

 

لازمة پاسخ‌پذيري نيز توجه كردن به نظرات، دغدغه ها و نگراني‌هاي مردم و كاربست مسئولانه آنها و طراحي و اجراي سياست‌ها و رويه‌هاست،‌ پاسخ‌پذيري متضمن پاسخگو بودن حكومت در برابر مردم و در قبال سياست‌ها و كنش‌هاست اين امر تنها هنگامي تحقق مي‌يابد كه مردم در جريان اطلاعات مربوط به سياست‌ها و كنش‌ها قرار بگيرند.(149)

آنچه از مطالب بالا، خلاصه مي‌شود اين است كه با الهام از مفاهيم حق آزادي بيان، حق شهروندي و شفافيت و پاسخگويي، روابط عمومي  در سازمان بايد از پنهانكاري و دستكاري اطلاعات خودداري كند.

يك اعتقاد پيشرفته مبتني بر جامعه اطلاعاتي مي‌تواند اين باشد كه براي سازمان هيچ چيز جز حقيقت، مصلحت نيست و پنهانكاري و دستكاري اطلاعات فقط براي مدت كوتاهي مي‌تواند چهرة واقعي سازمان را مكتوم بدارد و  انكار حقيقت باعث تغيير حقيقت نمي‌شود.

 

در يك جامعة مردم سالار، منافع سازمان يا منافع عمومي در يك راستا قرار مي‌گيرند. نهادهاي دولتي خود را نمايندگان و كارگزاران و در عين حال ملزم به پاسخگويي مي‌دانند در حالي كه رابطة عمودي بين سازمان و مخاطبان در يك حكومت غيرمردم سالار، پاسخگويي را غيرضروري تشخيص مي‌دهد. در يك حكومت غيرمردم سالار كه بين سازمان و مخاطبان رابط عمودي وجود دارد، سازمان خود را در رأس و مردم را در قاعده مي‌بيند. بنابراين همه مصلحت‌ها را سازمان تشخيص مي‌دهد و اوست كه تصميم‌ مي‌گيرد. چه اطلاعاتي و به چه ميزان قابل انتشار باشد.

پس با قاطعيت مي‌توان گفت كه عملكرد روابط عمومي ها در رابطه با شفاف‌سازي واقعيت‌هاي سازمان و ميزان تعهد به پاسخگويي، يكي از شاخص‌هاي حضور با غيبت مردم سالاري در جامعه و يكي از شاخص‌هاي تحقق تشكيل يا عدم تشكيل گسترده همگاني است.

ديگر عامل تأثيرگذار لزوم تغيير نگرش مديران به مقولة اطلاعات، حقوق شهروندي  و تكاليف و مسئوليت‌هاي حكومت است. نگرش سنتي به روابط عمومي و ساز و كارهاي ارتباط سازمان با جامعه نمي‌توان كارآمد و پاسخگو باشد.

سازمان در حال حاضر به اطلاعات به عنوان مايملك سازمان نگاه مي‌كند. تغيير نگرش مديران به اين سمت و سو كه «اطلاعات تا زماني منتشر نشود، ارزشي ندارد» جانمايه كار روابط عمومي در جامعه اطلاعاتي و شرط تحقق پيدايي افكار عمومي بر پاية خرد جمعي است. در كنار اين تغيير ذهنيت فرهنگي، ايجاد ساختارهاي مناسب براي ايفاي مسئوليت‌هاي جديد روابط عمومي، اجتناب‌ناپذير مي‌نمايد. مديريت و بدنه كارشناسي روابط عمومي بايد آنچنان مورد اعتماد قرار گيرند كه بتوانند به سهولت به نيازهاي ارتقا يافته مخاطبان و تأمين حقوق شهروندي آنها پاسخ دهند.

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 12:36 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه شانزدهم آبان 1385

لزوم حذف گرايش ارتباطات اجتماعي

 
با وجود گذشت حدود ۱۳سال از احيای مجدد رشته علوم ارتباطات در ايران البته نه دانشگاههای دولتی بلکه برخی از واحدهای دانشگاه آزاد در ايران همچنان گرايش ارتباطات اجتماعی را در قالب رشته علوم اجتماعی حفظ کرده اند و برای آن دانشجو می پذيرند.
همانگونه که ارتباط گران حرفه ای و کارشناسان ارتباطات می دانند سابقه تاسيس رشته علوم ارتباطات در ايران به پيش از پيروزی انقلاب اسلامی و دهه ۱۳۴۰هجری شمسی برمی گردد ولی در اوايل دهه ۱۳۶۰اين رشته به دلايلی منحل و يکی از شاخه های علوم اجتماعی شد.
به هر حال بايد گفت برنامه دروس تخصصی اين گرايش از علوم اجتماعی ناقص و کارشناسی نشده است که يکی از اين موارد رعايت نشدن پيش نياز برای برخی دروس تخصصی و پيوسته نبودن اين دروس است که درک مطالب تخصصی را برای دانشجويان مشکل کرده است.
از سوی ديگر به نظر می رسد ارتباط چندان تنگاتنگی بين علوم اجتماعی و علوم ارتباطات وجود نداشته باشد. حتی اگر تاثيرات اجتماعی ارتباطات را ملاک قرار دهيم نمی توان گفت که حتما علوم ارتباطات بايد زير گروه علوم اجتماعی باشد.
علوم ارتباطات رشته ای بين رشته ای است و از همه حوزه های علمی حتی علوم فنی انجا که مربوط به مخابرات و فن آوری اطلاعات است استفاده می کند.
اگر ما علوم اجتماعی را در معنای عام درنظر بگيريم معنای خاص آن جامعه شناسی
مردم شناسی و... و معنای عام ان شامل تعداد زيادی از رشته های گروه علوم انسانی از جمله اقتصاد ، حقوق و.... خواهد شد.
بنابراين اگر بخواهيم علوم ارتباطات را به عنوان شاخه ای از علوم اجتماعی بپذيريم بايد
قبول کنيم که مثلا اقتصاد نيز شاخه ای از علو م اجتماعی باشد.
با احترام به رشته علوم اجتماعی که دانشجويان روزنامه نگاری و روابط عمومی بايد در جهت
شناخت جامعه آن را بشناسند بايد گفت که رشته علوم ارتباطات ارتباط تنگاتنگ و ساختاری
و حتی محتوايی با علوم اجتماعی ندارد و بايد گرايش ارتباطات اجتماعی کاملا حذف و علوم ارتباطات داير شود
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 13:41 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه شانزدهم آبان 1385

آغازگران مطالعات ارتباطی در آمریکا

                          
                               

کتاب زندگی و اندیشه پیشتازان علم ارتباطات

 کتاب آغاز مطالعات ارتباطي در امريکا (The Beginnings of Communication Study in America ) که خاطرات ويلبر شرام از    آغازين روزهاي تلاش انديشمندان براي علمي نمودن مطالعات ارتباطي است يکي از بهترين کتابهايي است که فضاي نيمه اول قرن بيستم را به نمايش مي گذارد و به معرفي آغازگران مطالعات ارتباطي مي پردازد. کساني که به قول شرام اجداد پدران ما (Forefathers of our forefathers)  مي باشند.او که انديشمندان ارتباطات را همچون يک خانواده علمي مي نگرد به تشبيه، آغازگران آن را به اجداد تمثيل مي کند.اين در حالي است که به قول ويراستاران اين کتاب (راجرز و چافي) هيچکس نمي تواند به انکار اين نکته اساسي بپردازد که شرام بنيانگذار واقعي مطالعات ارتباطي بوده است.

در ذيل که قسمت اول خلاصه هايي برگرفته از کتاب شرام است به چهار انديشمندي که به راستي بناي اوليه ارتباطات را نهادند اشاره مي گردد و ضمن آشنايي مختصر با زندگي و فعاليتهاي هر يک به طور گذرا به انديشه ها و نظريه هاي آنها نيز پرداخته مي شود.

 

۱- هارولد دوايت لاسول (۱۹۷۸ – ۱۹۰۲)

هارولد دوایت لاسول
او که در آمريکا متولد شد در ۱۶ سالگي به دانشگاه شيکاگو رفت. او يک سفر به اروپا داشت و هنگامي که در آنجا بود به شدت به روانکاوي علاقه مند شد و به مطالعه آن پرداخت. او دکتراي خود را در علوم سياسي اخذ کرد و رساله خود را پس از يکسال به صورت کتاب چاپ نمود.کتابي تحت عنوان تحليل تبليغات جنگ جهاني اول. او به تحليل نمادهاي ارزشمند در تبليغات جنگ جهاني دوم نيز در کتابخانه کنگره ايالات متحده و دانشگاه استنفورد پرداخت.وي مدتي نيز به عنوان يکي از اعضاي کميسيون آزادي مطبوعات گذراند.

بزرگترين کمک لاسول در مطالعات ارتباطي به انديشه پردازي بوده تا عمل.خدمات لاسول به حوزه مطالعات ارتباطي در سه حوزه تقسيم بندي مي شود.اول آنکه وي پايه گذار واقعي تحقيقات ارتباطي بود و اولين روش تحقيق عملي را در اين حوزه وي ارائه داد.مورد بعد پر بارساختن تصور کلي از تبليغات بود که وي بر روي آن مطالعه مي نمود.وي تبليغات را نظارت بر عقايد توسط نمادهاي ارزشمند مي دانست و معتقد بود جنگ امروزي در سه جبهه بايد صورت گيرد: جبهه نظامي، جبهه اقتصادي و جبهه تبليغات. و نهايتا آنکه وي در پيشبرد حوزه مطالعات سياسي بسيار مؤثر بود.

هارولد لاسول در مورد ارتباط فرمولي را ارائه داد که بر اساس ۵ محور سازمان يافته بود.

Who says what in which channel to whom with what effect
؟
۲- پاول فيليکس لازارسفلد(۱۹۷۶ - ۱۹۰۱)
پاول فلیکس لازارسفلد

او که در اتريش به دنيا آمد يک سوسياليست بود. به رياضيات علاقه مند بود و دکترای خود را در  اين رشته به دست آورد.تحت تأثير نوشته هاي فرويد اقدام به تأسيس مؤسسه روان شناسي در دانشگاه وين کرد.او که تا آن زمان در اتريش مي زيست به خاطر رعايت اصول علمي در يکي از تحقيقاتش بورس يکساله بنياد راکفلر را دريافت کرد و اينگونه به آمريکا رفت.در آمريکا نيز چون اتريش به خاطر مشکلات مالي مجبور به راه اندازي مؤسسه پژوهشي شد و در ابتداي امر موفق به گرفتن يک طرح پژوهشي در مورد راديو از بنياد راکفلر شد.بدين ترتيب بود که دفتر راديو پژوهي کلمبيا افتتاح گرديد.وي که از راديو پژوهي شروع کرده بود علاقه مند به حوزه مخاطب پژوهي شد. کتاب نفوذ شخصي او نيز به جريان دو پله اي ارتباطات نظر داشت(فرضيه جريان دوپله اي يا Two step flow theory در ارتباطات جمعي مطرح مي شود.اين فرضيه بيان مي دارد که اطلاعات رسانه هاي جمعي به صورت غير مستقيم و از طريق تجويز رهبران فکري يا Opinion leaders به مخاطبان مي رسد) و بايد گفت که اين فرضيه در دهه هاي ۵۰ و۶۰ به صورتي گسترده در محافل علمي مطرح شد و همواره مورد استفاده قرار گرفت.اما هم اکنون مورد تجديد نظر واقع شده و اينگونه برداشت مي شود که به علت سادگي مراحل آن، نياز به توصيف آن نداريم .

جالب آنکه وي هرگز نظريه پردازي نکرد اما تأثير عميقي بر ارتباطات داشت. او نظريه پردازي بزرگ نبود چون هرگز نظريه پردازي نکرد.به بيان ديگر نيروي او هميشه به سمت شناخت نظريه متمايل مي گشت و خلاقيت عجيبي در بر داشت.

۳- کورت لوين(۱۹۴۷ - ۱۸۹۰)
کورت لوین

او در لهستان متولد شد.جالب است که لازارسفلد اتريشي و کورت لهستاني جزو پدران ارتباطات آمريکا هستند.او که يهودي بود از فلسفه به روانشناسي تغيير مطالعات داد و تحت نظريه گشتالت (روانشناسي گشتالت مکتبي است که در حدود سال۱۹۱۲ پديد آمد.رهبري اين مکتب را سه دانشمند به نام هاي ورتايمر، کافکا و کهلر به عهده داشتند.اين مکتب هيأت نگر،به يک نوع اعتراض نسبت به جنبه هاي خاص روان شناسي ساختي و رفتاري معتقد بود.)به مطالعه مي پرداخت.به خاطر علاقه مندي به حوزه رفتار و روابط انساني به روانشناسي اجتماعي روي آورد.او در ۱۹۳۳ آلمان را که محل تحصيل (و به قولي تولد) وي بود به خاطر فشارهاي وارده بر يهوديان ترک کرد.پس از آن به آمريکا رفت و پس از مدتي فعاليتهايش را به آمريکاي مرکزي منتقل ساخت.او نظريه ميداني را در روانشناسي ارائه کرد.نظريه ميداني لوين عبارت بود از اينکه رفتار تابعي است ازتعامل ميان شخص و محيط.از نظر لوين عوامل دوني و بيروني توأم با هم رفتار انسان، و سطح آن را تحت تأثير قرار داده و تعيين مي کنند.به عبارتي B = f(P,E) که در آن Behavior تابعي است از Person  و Environment .

لوين هيچگاه حوزه ارتباطات را به صورت رسمي نپذيرفت و آشکارا راجع به آن صحبت نکرد. او بسيار بر روي ارتباطات از نوع گروهي وقت صرف نمود و حتي ايده هاي فراواني هم داد که مقبول جامعه علمي افتاد؛ از آن جمله مي توان به دروازه بانان ارتباطي (The idea of Communication Gatekeepers)نام برد.

۴- کارل آيور هاولند(۱۹۱۲-۱۹۶۱)

کارل آیور هاولند

او که در شيکاگو متولد شد به مدت ۱۵ سال يکي از برجسته ترين گروههاي تحقيقاتي را در مرکز تحقيقات ييل رهبري کرد و بيش از نيمي از برترين کتابهاي ارتباطي را در اين مدت با همکاري ديگران تأليف کرد.او به عنوان يک روانشناس آزمايشگر به فعاليت مي پرداخت. تأثير ديررس  (Sleeper Effect)  اولين کتاب کاربردي آزمايشگاهي دانشگاه ييل بود که او آنرا به نگارش در آورد.تأثير ديررس يا پديده خوابنده اصطلاح کارل هاولند براي تأثير پنهاني تبليغ يا پيام جمعيي است.اين اصطلاح بيان مي دارد که تغيير نگرش پس از تبليغ ظاهر مي گردد.ديگر کتاب او و همکارانش ارتباطات و اقناع بود.او پس از دانشگاه ييل به واشنگتن رفت و به عنوان مدير بررسي تأثيرات ارتباطات اقناعي در ارتش منصوب شد.در واقع ارتش ايالات متحده آمريکا يک نظريه نظام مند در عرصه ارتباطات انساني مي خواست بنابراين ترجيح مي داد به جهت گيري هاي علمي در خصوص پيامهاي آموزشي اقناعي توجه نمايد.

او و همکارانش بر روي فيلم چرا ما مي جنگيم؟ تحقيقاتي را انجام دادند.او نتيجه تحقيقات خود را در ۱۹۴۹ در کتاب آزمايشات در ارتباطات جمعي به چاپ رسانيد.

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:42 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه شانزدهم آبان 1385

مارپيچ سکوت در رسانه ها


 

نظريه مارپیچ سکوت که در علوم ارتباطات از جایگاه ویژه ای برخوردار است بیان می دارد که:

هر تفکری که در جامعه مطرح می شود دارای مافقان و مخالفانی است .عده ای با یک دیدگاه مافق وعده ای هم مخالف آن هستند.بنابراین اگر رسانه ها با این طرز فکر موافق باشند آن را به وسیله تبلیغات به گونه ای نشان می دهند که نه تنها هیچ مخالفی ندارد بلکه روز به روز بر تعداد موافقان آن افزوده می شود .عده ای از مخالفان و یا کسانی که هنوز مئضع مشخصی اتخاذ نکرده اند بر اساس اصل همرنگی با جماعت و برای اینکه از گروه خود طرد نشوند ناخواسته به طرف این تبلیغات کشیده رسانه ها کشیده می شوند این روند تا جایی پیش میرود که هر روز از تعداد مخالفان کاسته و به موافقان افزوده می گردد.در نتیجه تبلیغات رسانه ها شرایطی پیش می آید که مخالفان نمی توانند نظرات خود را بیان کنند و به طور ناخئاسته در سکوت خبری فرو می روند.

این روند را می توان در مورد انتخابات ایران به خوبی تعمیم داد.در ساعات پایانی رای گیری معمولا افرادی هستند که مردد به شرکت در انتخابات هستند. در همین حین رسانه های داخلی از خیل عظیم رای دهندگانی حکایت می کنند که جلو صندوق های رای صف کشیده اند برگه های اخذ رای تمام شده و نهادهای دولتی دم از تمدید زمان رای گیری می زنند.در این شرتیط هیجگاه صحبتی از مخالفان انتخابات ویا از پایگاههایی که میزان استقبال مردم کم بوده نمی شود.بدین ترتیب رسانه ها با توجه به نظریه مارپیچ سکوت افراد را تشویق به شرکت در انتخابات می کنند.

عکس این موضوع را می توان در تبلیغات سیاسی رسانه های خارجی علیه روند برگزاری انتخابات در ایران مشاهده کرد.

 

.........................................................................................................................................

 

• سايت مطالعات سايبر ژورناليسم

مطالعات سايبر ژورناليسم يكي از مراكز مطالعاتي موجود در دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات است كه به همت دانشجويان دكتراي تخصصي علوم ارتباطات اين دانشگاه و تحت نظر معاونت پژوهشي دانشگاه در سال 1384 آغاز به كار كرده است.  تحقيق در محيط سايبر، تكنولوژي‌هاي جديد ارتباطي، وبلاگ و نشريات الكترونيك، فصلنامه سايبر ژورناليسم، روزنامه نگاري الكترونيك، جامعه اطلاعاتي و آموزش عنوان لينك‌هاي اين سايت است

.http://www.ertebatat.net 

• سايت اطلاعات رسانه اي و ارتباطات آسيا     

مركز اطلاعات رسانه‌اي و ارتباطات آسيا كار خود را با هدف اشاعه پيشرفت‌هاي متخصصان رسانه و ارتباطات در منطقه آسيا و اقيانوسيه در سال 1971 و تحت حمايت دولت سنگاپور آغاز كرد.  در سايت اين مركز عناويني چون: درباره مركز، پژوهش (دورنماي پژوهشهاي مركز، رسالت و اهداف پژوهشهاي مركز، برنامه هاي پژوهشي، پروژه هاي در دست اجرا و پروژه هاي كامل شده به صورت خلاصه ، انتشارات كه شامل اطلاعات شناسنامه‌اي و خلاصه كتب منتشره در مركز با امكان خريد آنلاين قرار دارد.

http://www.amic-web.org/index.php

• سايت بين المللي ارتباطات

موسسه بين المللي ارتباطات يك موسسه مستقل و غير انتفاعي با انگيزه ايجاد موقعيتي جهاني براي مباحثه درباره گرايشات ارتباطات و گسترش دسترسي به ارتباطات براي تمامي افراد جهان است. مهمترين بخش اين سايت ، مربوط به انتشارات بوده و در آن مقالات ، مجلات و كتابهايي كه در اين موسسه به انتشار رسيده اند، قرار دارد. عنوان تعدادي از كتاب‌هايي كه در اين موسسه به چاپ رسيده است عبارتند از:  اكولوژي فرهنگ، مديريت رسانه و كنترل آن ، تاثير ارتباطات و...  است.

http://www.iicom.org/index.htm 

• سايت ارتباطات و فرهنگ يوريكام  Euri com

يوريكام(Euri com) يك موسسه غير‌دولتي در كشور اسلووني به منظور پژوهش در زمينه ارتباطات جمعي و  مطالعات رسانه‌اي ، فرهنگي تاسيس شده است . خلاصه مقالات مجله javnost در اين سايت از سال 1995 تا سال 2004 قرار دارد. عناوين موجود ؛ درباره اين موسسه، دانشكده ارتباطات و فرهنگ، اخبار ساير بخشهاي و...است.

 http://www.euricom.si 

• سايت پژوهش ارتباطات

كنسرسيوم اروپايي پژوهش ارتباطات يكي از موسسات معتبر و غير‌دولتي است و سايت آن مشتمل بر بخش‌هايي با عناوين : درباره اين كنسرسيوم ، تاريخچه‌، اعضا، خدمات و آخرين رويدادها و....

 http://www.eccr.info 

• سايت علوم ارتباطات در آسيا

اين موسسه سايت پژوهشي حوزه علوم ارتباطات در آسيا است. فعال در انتشار كتاب و مجله و اقدام به انجام پروژه‌هاي متعدد پژوهشي و.... است. در اين سايت شما فهرست و خلاصه‌اي از پژوهشهاي در حال انجام، پژوهشهاي انجام شده و ساير برنامه‌هاي پژوهشي اين موسسه، دسترسي خواهيد داشت. همچنين به عناوين تعدادي از كتابهاي منتشره اين موسسه مانند : رسانه در دنياي مملو از تروريسم ، حقوق فرهنگي در دنياي جهاني شده ، اخبار رسانه و رسانه جديد ، چالش اينترنت براي دموكراسي در آسيا و ..... دسترسي خواهيد داشت. علاوه بر اين، تالار گفتگوي سايت محل مناسبي براي بحث و تبادل نظر ميان پژوهشگران در زمينه علوم ارتباطات است

.http://www.amic.org.sg

• سايت پژوهشگران اينترنتي

موسسه پژوهشگران اينترنتي يك موسسه آكادميك است كه به طور اختصاصي در زمينه مطالعات و پيشرفتهاي اينترنتي فعاليت مي‌كند.سايت اين موسسه منابع مفيدي براي پژوهشهاي اينترنتي از جمله كتاب ، لينكهاي موجود ، اعضا ، فهرست آدرس‌هاي پستي اينترنتي و عضويت در آدرس‌هاي پستي كه در سايت ارائه شده است.

http://www.aoir.org

• سايت شرقي ارتباطات

سايت موسسه شرقي ارتباطات داراي اطلاعاتي درباره موسسه، اخبار ، اطلاعات مفيد ، معرفي لينكها ، منابع اينترنتي ، اعضاء ، فرصت‌هاي شغلي و ... است. اين سايت متعلق به موسسه شرقي ارتباطات است كه به عنوان قديمي ترين موسسه حرفه‌اي ارتباطات در ايالات متحده آمريكا در سال 1910 آغاز به كار كرده است. اين موسسه مجلات متعددي با عناوين ؛ فصلنامه ارتباطات، گزارش از پژوهش‌هاي ارتباطات، گزارشهاي پژوهش كيفي در ارتباطات چاپ مي‌كند.

www.ecasite.org  

• سايت پژوهش ارتباطات دانشگاه ايلي نويز

سايت فوق اطلاعاتي براي دانشجويان و نيز تاريخچه ، اخبار موسسه ارتباطات دانشگاه ايلي نويز ، مطالعات رسانه‌اي و ... ارائه مي دهد. در خصوص موسسه فوق بايد گفت: موسسه پژوهش ارتباطات دانشگاه ايلي نويز در زمينه آموزش بين رشته‌اي و سرويسهاي عمومي در ارتباطات فرهنگي فعاليت مي‌كند.


http://www.comm.uiuc.edu 

• سايت فدراسيون بين‌المللي ارتباطي

سايت فوق يكي از موسسات ارتباطي در دنياست كه تحت عنوان فدراسيون بين‌المللي موسسات ارتباطي فعاليت مي كند. اين سايت داراي اطلاعاتي درباره موسسات تحت پوشش خود، كنفرانسها ، منابع اينترنتي ، فرصتهاي شغلي ، آموزش و... مي باشد.


      http://www.acs.ucalgary.ca

• سايت بين المللي ارتباطات

سايت بين المللي ارتباطات در زمينه ارتباطات فرا مرزي فعاليت مي كند .عناوين موجود در اين سايت شامل: درباره موسسه، عضويت، بخشهاي مختلف سايت، رويدادها، اعضا ، فروشگاه و .... تقسيم مي شود. اين سايت ، موسسه بين المللي ارتباطات در واشنگتن است.

http://www.icahdq.org 

 • سايت مطالعه ارتباطي
در اين سايت لينك هاي مربوط به ارتباطات به صورت طبقه بندي موضوعي مانند: ارتباطات تجاري، روشهاي پژوهش، تكنولوژيهاي آموزش ارتباطات، ارتباطات مبتني بركامپيوتر، جنسيت و ارتباطات، مطالعات صورت گرفته برروي فيلم، زبان و زبانشناسي، آرشيو اطلاعات آماري، پژوهش ارتباطات علوم اجتماعي، مراكز رسانه‌اي مستقل،رسانه جمعي و فرهنگ و .... ارائه شده‌ است. اين سايت متعلق به يك مركز مطالعه ارتباطي درآمريكاست كه به منظور جمع‌آوري و تدوين نمايه‌اي كلاسه ، منابع وب در زمينه پژوهشهاي ارتباطاتي اقدام به راه اندازي اين سايت كرده است.

http://www.americancomm.org

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:39 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه شانزدهم آبان 1385

 

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:3 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه چهاردهم آبان 1385

 
نوشته شده توسط یه بنده خدا در 13:39 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه چهاردهم آبان 1385

کتاب تازه: نظریه ها و مکاتب ارتباطات

 

کتاب "نگاهی کوتاه به نظریه ها و مکاتب ارتباطات" نوشته جان فیسک است که ناصر فرونچی آن را به فارسی ترجمه کرده و از سوی انتشارات کنکاش دانش نیز چاپ و منتشر شده است.
کتاب حاضر ترجمه پنج فصل از اثر معروف جان فیسک (John Fiske) تحت عنوان "مقدمه ای بر مطالعه ارتباطات" می باشد. انتخاب این فصول به لحاظ اهمیت ویژه آنها از دیدگاه تئوری های اساسی ارتباطات بوده است. همان گونه که خود مولف نیز در مقدمه کتاب متذکر شده، پنج فصل اول صرفا به مباحث تئوریک ارتباطات اختصاص دارد و کاملا مستقل از فصول دیگر است. البته گفتنی است که قسمت های بعدی کتاب در رابطه با زمینه های کاربردی نظریه های مطرح شده در بخش های نخست می باشد و به همین دلیل از ترجمه آنها صرف نظر شده است.
جان فیسک در مقدمه این کتاب آورده است: "... به نظر من، ارتباطات چیزی قابل مطالعه می باشد، اما آنچه که در این میان برای یک مطالعه جامع ضرورت دارد، وجود برخی دیدگاه های معین و منضبط است... سر و کار ارتباطات همواره با علائم و رموز است. علائم عبارت از مصنوعات بشری و یا اعمالی است که به چیزی غیر از خودشان دلالت دارند، یعنی ساختارهای علامت دهنده به شمار می آیند و اما رموز (کدها) سیستم هایی هستند که علایم در چارچوب آنها سازماندهی می شوند و خود ماهیت روابط علائم را با یکدیگر معین می کنند... علائم و رموز برای دیگران ایجاد و منتقل می گردد، و این انتقال و یا دریافت علائم و رموز در ارتباطات به شکل روابط اجتماعی تجلی می کند... به اعتقاد من، ارتباطات اساس و شالوده موجودیت فرهنگی مان را تشکیل می دهد، یعنی بدون وجود آن، هیچ فرهنگی قادر به ادامه حیات نیست. بنابراین، تحقیق در عرصه ارتباطات جدا از مطالعه فرهنگ مکمل آن نیست... اینک با توجه به فرضیات فوق، می توان ارتباطات را به طور کلی به عنوان "تعامل اجتماعی از طریق پیام ها" تعریف نمود.
از محتوای کتاب حاضر به سهولت می توان دریافت که در مطالعه ارتباطات دو مکتب اصلی وجود دارد: دیدگاه اول، ارتباطات را بسان انتقال پیام ها می بیند. سر و کار این مکتب با رمزگذاری و رمزگشایی توسط فرستندگان و گیرندگان پیام و چگونگی انتقال آن از طریق مجاری و وسایل ارتباطی است. دقت و کارایی از جمله موضوعاتی است که در این مبحث مورد بررسی قرار می گیرد. در حقیقت، این مکتب ارتباطات را به عنوان فرآیندی تلقی می کند که در طی آن یکی رفتار و یا افکار دیگری را تحت تاثیر قرار می دهد. اگر ماهیت این تاثیر متفاوت و یا میزان آن کوچک تر از آنچه که مورد نظر است، باشد، آنگاه مکتب مزبور سخن از شکست ارتباطی به میان می آورد و در پی یافتن علل آن به بررسی مراحل مختلف فرآیند می پردازد. من این دیدگاه را "مکتب فرآیندی" می نامم.
و اما مکتب دوم، ارتباطات را به عنوان تولید و مبادله معانی قلمداد می کند. این دیدگاه چگونگی تعامل متون نوشتاری و اخبار را با مردم در رابطه با تولید معانی، و یا به عبارت دیگر، نقش این متون را در فرهنگ مورد بحث قرار می دهد. در این جا عباراتی مانند "ادای معنی" (Signification) به کار می رود، و سوءتفاهمات در جریان ارتباطات الزاما به عنوان شکست و عدم موفقیت قلمداد نمی شود، زیرا بر پایه این مکتب چنین مسائلی ممکن است از اختلاف فرهنگی موجود بین فرستنده و گیرنده پیام ناشی گردد. از این نقطه نظر، مطالعه ارتباطات همان مطالعه متون و فرهنگ است. متد اصلی تحقیق در این مکتب، "سمیوتیک" (نشانه شناسی) است.
مکتب فرآیندی میل دارد بحث را بیشتر به علوم اجتماعی، روانشناسی و به ویژه جامعه شناسی بکشاند، و عمدتا معطوف به اعمال ارتباطی است. در عوض مکتب سمیوتیک بر زبان شناسی و موضوعات هنری تاکید می کند و بیشتر به آثار ارتباطات می پردازد..."
عناوین فصل های این کتاب به شرح زیر است: 
فصل اول: تئوری ارتباطات
ـ مدل شانون و ویور
ـ حشو و آنتروپی
ـ مجرا، رسانه، رمز
ـ بازخورد
فصل دوم: مدل های دیگر
ـ مدل گربنر
ـ مدل لاسول
ـ مدل نیوکومب
ـ مدل وستلی و مک لین
ـ مدل جکبسون
فصل سوم: ارتباط، معنی و علائم
ـ سمیوتیک
ـ علائم و معنا
ـ علامت و سیستم
ـ نشانه شناسی و معنا
ـ انواع علائم
ـ سازماندهی علائم
فصل چهارم: رمزها
ـ رموز قیاسی و رموز رقمی
ـ رموز نمایشی
ـ ارتباطات غیر کلامی
ـ رموز پیچیده و رموز محدود
ـ رموز خاص و رموز عام
ـ رموز مطلق یا منطقی
ـ رموز زیباشناختی
فصل پنجم: معنی
ـ معنای صریح
ـ معنای ضمنی
ـ اسطوره
ـ نمادها
ـ استعاره
ـ کنایه
ـ کنایه ها، اسطوره ها و شاخص ها
ـ استعاره ها و نمونه های جانشینی

عنوان اصلی: Introduction to Communication Studies 
نویسنده: جان فیسک / ترجمه: ناصر فرونچی / ناشر: انتشارات کنکاش دانش ـ ۰۹۱۵۵۱۱۱۹۲۱ / نوبت و سال انتشار: اول ۱۳۸۴ / تعداد صفحات: ۱۴۴ / قیمت: ۱۶۰۰۰ ریال

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:29 |  لینک ثابت   • 

شنبه سیزدهم آبان 1385

منابع آزمون کارشناسی ارشد رشته علوم ارتباطات اجتماعی


نمی توان ادعا کرد منابع آزمون کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی منحصر به موارد ذیل است ولی تجربه سالهای گذشته نشان داده که احتمال طرح پرسش از این منابع بیشتر است، ضمن اینکه بعضی از مباحث بسیار مهم مانند جامعه اطلاعاتی که پیش بینی می‌شود امسال در سوالات گنجانده شود نیز در این منابع گنجانده شده است. البته منابع ذکر شده بر اساس آزمون کارشناسی ارشد دانشگاههای دولتی بویژه دانشگاههای علامه طباطبایی و تهران تنظیم شده است.

مواد آزمون کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی و منابع پیشنهادی برای مطالعه این رشته ( کد 1138 ) به این شرح است:

*****مبانی کلی ارتباطات اجتماعی*****


(مباحث شناخت وسایل ارتباط جمعی، نظریه های ارتباط جمعی، حقوق ارتباط جمعی، ارتباطات بین المللی، مخاطبان ارتباطات)

کتاب های:

1_ *وسايل ارتباط جمعی، تالیف دکتر معتمد نژاد، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی
2_ *حقوق مطبوعات، تالیف دکتر کاظم معتمد نژاد، انتشارات مرکز تحقیقات رسانه ها
3_ *ارتباط شناسی؛ تالیف دکتر مهدی محسنیان راد، انتشارات سروش
4_ *جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی، تالیف ژان کازنو، ترجمه دکتر باقر ساروخانی و دکتر منوچهر محسنی، انتشارات اطلاعات
5 _ *جامعه شناسی ارتباطات، دکتر باقر ساروخانی _ انتشارات اطلاعات
6_ مبانی ارتباط جمعی، تالیف دکتر سید محمد دادگران، انتشارات فیروزه
7_ *یک جهان، چند صدا، ویرایش شون مک براید، ترجمه ایرج پاد، انتشارات سروش
8_ نظریه رسانه ها، تالیف فرد اینگلس، ترجمه محمود حقیقت کاشانی، انتشارات مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه ای صدا و سیما
9_ ارتباطات اقناعی، تالیف اتولربینگر، ترجمه علی رستمی، انتشارات مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه ای صدا و سیما
10_ تلویزیون در زندگی کودکان ما، تالیف شرام، لابل، پارکر، ترجمه محمود حقیقت کاشانی، انتشارات مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه ای صدا و سیما
11_ *نظریه های ارتباطات، تالیف ورنر سورین، ترجمه دکتر علیرضا دهقان ، دانشگاه تهران
12_ کاربرد نظریه های ارتباطات ، تالیف سورین ویندال و همکاران، ترجمه دکتر علیرضا دهقان ، دانشگاه تهران
13_  ژئوپلتیک اطلاعات ،تالیف آنتونی اسمیت، ترجمه فریدون شیرانی ، سروش
14_  نظریات و مفاهیم ارتباط جمعی، تالیف دکتر هرمز مهرداد، فاران
15_ گذر از نوگرایی ، تالیف دکتر حمید مولانا ، ترجمه یونس شکرخواه
13_ *مطبوعات، تالیف پیر آلبر، ترجمه فضل الله جلوه، انتشارات انقلاب اسلامی
14_ جریان بین المللی اطلاعات ، تالیف دکتر حمید مولانا، ترجمه یونس شکرخواه
15_ *اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی،تالیف دکتر کاظم معتمدنژاد، مرکز پژوهش های ارتباطات
16_ *جامعه اطلاعاتی،اندیشه های بنیادی، دیدگاههای انتقادی و چشم اندازهای جهانی، تالیف دکتر کاظم معتمدنژاد، مرکز پژوهش های ارتباطات
17_ نظریه های جامعه اطلاعاتی، تالیف فرانک وبستر، ترجمه اسماعیل قدیمی، انتشارات قصیده سرا
18_ درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی، تالیف دنیس مک کوئیل، ترجمه دکتر پرویز اجلالی، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها
19_ *نظریه های ارتباطات اجتماعی، تالیف افشین رزاقی، نشر پیکان
20_ مقالات مربوط در فصلنامه رسانه ها

*جزوه های درسی اساتید دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه تهران نیز بسیار مفید است. ( به عنوان مثال جزوه نظریه های ارتباطات جمعی دکتر مهدیزاده از منابع اصلی محسوب می شود.)


*****اصول روزنامه نگاری*****


(مباحث: شیوه نگارش فارسی در مطبوعات، اصول روزنامه نگاری ، روزنامه نگاری عملی 1و2 ، ویراستاری و مدیریت اخبار)

کتاب های:

1_ *روزنامه نگاری با فصلی جدید در بازنگری معاصر، تالیف دکتر کاظم معتمد نژاد با همکاری دکتر ابوالقاسم منصفی، نشر سپهر
2_ *روزنامه نگاری نوین، تالیف:دکتر نعیم بدیعی و حسین قندی، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی
3_ مقاله نویسی، تالیف حسین قندی، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی
4_ *شیوه نگارش فارسی در مطبوعات، تالیف شادروان حسین عماد افشار، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی
5_ خبر، تالیف دکتر یونس شکرخواه، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها
6_ روش های مصاحبه خبری، تالیف دکتر مهدی محسنیان راد، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها
7_ *مجموعه مقالات روزنامه نگاری حرفه ای، تالیف سید فرید قاسمی
8_ شیوه های مصاحبه در مطبوعات، تالیف سوزان دان، ترجمه علی ایثاری کسمایی، انتشارات موسسه ایران
9_ ویراستاری و مدیریت خبر، تالیف علی اکبر قاضی زاده، انتشارات موسسه ایران
10_ گرافیک مطبوعاتی، تالیف کامران افشار مهاجر، انتشارات سمت
11_ *مقالات مربوط در فصلنامه رسانه ( مخصوصا ویژه نامه های آموزشی آن که 2 مجموعه می باشد و مجموعه دوم آن در مرداد ماه جاری منتشر شده است.)
 
در زمینه روزنامه‌نگاری، تمام کتابها و حتی مقالات روزنامه‌ها نیز می‌توانند مرجعی برای طرح پرسشها باشند و آشنایی با این حرفه و کار عملی به جای مطالعه صرف بسیار مفیدتر است. ( برای بدست آوردن اطلاعات بیشتر می توانید به قسمت کتابخانه علوم ارتباطات سایت مراجعه کنید.)


*****زبان تخصصی (انگلیسی)*****


در حد درک متون تخصصی ارتباطات اجتماعی و واژگان منابع خاصی مورد نظر نیست.

مطالعه کتابهای زیر توصیه می شود:

1_ *انگلیسی برای دانشجویان روزنامه نگاری و علوم ارتباطات، تالیف دکتر سید محمد ضیاء حسینی و فهیمه معرفت، انتشارات سمت
2_زبان انگلیسی تخصصی روابط عمومی و ارتباطات، تالیف میر سعید قاضی و هوشنگ عباس زاده، انتشارات موسسه نشر علم نوین
3_  واژه نامه پژوهش های ارتباطی و رسانه ای، دکتر یونس شکرخواه، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها
4_  واژه نامه ارتباطات، دکتر یونس شکرخواه، سروش
5_ *رسانه و سیاست در انقلاب مشروطیت ایران دکتر علی اصغر کیا که به زبان انگلیسی نوشته شده، انتشارات سایه روشن
6_خواندن متون مطبوعاتی، بدون نویسنده مشخص، انتشارات سمت و دانشگاه امام صادق(ع)
7_ خواندن متون مطبوعاتی، تالیف دکتر صابر دلشاد، انتشارات سمت
8_ *ویژه نامه ارتباطات در ایران فصلنامه رسانه (به زبان انگلیسی)
9_ چکیده های مقالات تخصصی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها که هر سه ماه یکبار به صورت جزوه منتشر می شود.

*جزوه های درسی اساتید دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه تهران نیز بسیار مفید است.


*تجربه سالهای گذشته نشان می‌دهد که بیش از نیمی از سوالات بخش زبان مربوط به اطلاعات عمومی زبان است و تنها کمتر از نیمی از سوالات و یا حتی حدود یک سوم به صورت تخصصی مرتبط با علوم ارتباطات است.

*****آمار و روش تحقیق*****


در حد مباحث دروس آمار در علوم اجتماعی، روش تحقیق در علوم اجتماعی، تحلیل محتوای پیامهای ارتباطی در دوره کارشناسی رشته علوم ارتباطات اجتماعی)


کتابهای:

1_* روشهای تحقیق در علوم اجتماعی، تالیف ارل ببی ، ترجمه دکتر رضا فاضل، دانشگاه تهران
2_ روش پیمایشی در تحقیق اجتماعی، تالیف: دی.ای.دوس، ترجمه مریم رفعت جاه و رخساره کاظم، نشر مرکز ملی مطالعات و سنجش افکار عمومی
3_ کند و کاوها و پنداشته ها، تالیف دکتر فرامرز رفیع پور، تهران: انتشارات شرکت انتشار
4_ مبانی پژوهش در علوم رفتاری، تالیف فرد کرلینجر، ترجمه حسن پاشا شریفی و دکتر جعفر نجفی زند، جلد اول و دوم، انتشارات آوای نور
5_ مقدمه ای بر آمار در علوم اجتماعی، تالیف نورمن کورتز، ترجمه حبیب الله تیموری، انتشارات نشر نی
6_ مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی، تالیف دکتر علی دلاور، انتشارات رشد
7_ احتمالات و آمار کاربردی در روانشناسی و علوم تربیتی، تالیف دکتر علی دلاور، انتشارات رشد
8_ مبانی آمار، تالیف کریم منصور فر

*جزوه های درسی اساتید دانشگاه تهران بویژه دکتر عبداللهیان و دانشگاه  علامه طباطبایی بویژه دکتر شریفیان نیز بسیار مفید است.
شایان ذکر است منبع اصلی جزوه دکتر عبداللهیان کتاب روشهای تحقیق در علوم اجتماعی تالیف ارل ببی ، ترجمه دکتر رضا فاضل  و منبع اصلی جزوه دکتر شریفیان کتاب مبانی آمار کریم منصورفر  و کند و کاوها و پنداشته ها تالیف دکتر فرامرز رفیع پور است.


*****تاریخ معاصر ایران و جهان و مسایل بین المللی معاصر******

منابع خاصی را نمی‌توان برای این بخش عنوان کرد، با این وجود مطالعه تاریخ معاصر از آغاز قرن نوزدهم به بعد و مسایل بین المللی جهان از جنگ جهانی دوم به بعد و بویژه تاریخ مشروطیت ایران پیشنهاد می‌شود.


بعضی از کتابهای پیشنهادی به این شرح می‌باشد:

1_  تحولات روابط بین الملل، تالیف دکتر احمد نقیب زاده
2_  ایران بین دو انقلاب، تالیف یرواند آبراهامیان
3_ * کتابهای تاریخ دبیرستان رشته علوم انسانی
4_* مطبوعات سیاسی در عصر مشروطیت، تالیف دکتر حسین ذاکر، انتشارات دانشگاه تهران
5_* تاریخ مطبوعات جهان، تالیف آلن پیر
6_ تاریخ سانسور در مطبوعات ایران، تالیف گوئل کوهن
7_* تاریخ تحلیلی مطبوعات ایران، تالیف استاد سید محیط طباطبایی، انتشارات بعثت
8_ اندیشه های سیاسی در قرن بیستم، تالیف دکتر حاتم قادری، انتشارات سمت
9_* تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران( دو جلد)، تالیف دکتر علیرضا ازغندی، انتشارات سمت
10_* تاریخ روزنامه نگاری ایران(دوجلد)، تالیف سید فرید قاسمی ، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
10_ رویدادهای مطبوعاتی ایران، تالیف سید فرید قاسمی، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها

11_ از سید ضیاء تا بختیار، مسعود بهنود
12_ قدرت های جهان مطبوعات، مارتین واکر
13_ سیر ارتباطات اجتماعی در ایران، دکتر حمید مولانا

*کتاب های فراوان استاد سید فرید قاسمی در  زمینه تاریخ مطبوعات بسیار مفید است.

***کتاب های راهنما و تستی که در زمینه آزمون کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی منتشر شده اند، به این شرح است:

1_ مجموعه علوم ارتباطات اجتماعی، گردآوردگان دکتر سید رضا نقیب‌السادات و ابراهیم گودرزی فراهانی، انتشارات کارآفرینان _ این کتاب در بر گیرنده  11 آزمون است که کنکورهای سال های 74 تا 79 دانشگاه سراسری و دانشگاه آزاد را (به استثنای کنکور سراسری سال 77 ) شامل می شود. البته متاسفانه بسیاری از پاسخ های این کتاب نادرست است.

2_ کنکور کارشناسی ارشد ارتباطات اجتماعی،گردآوری حاجی محمد احمدی، انتشارات کارآفرینان در این کتاب بعضی از نکات آزمون های سال های 74 تا 83 دانشگاههای سراسری و آزاد عنوان و پرسش های چهار گزینه ای آزمون های سال های 81 و 82 نیز ارایه شده است.

3_ کتاب روزنامه نگاری( ویژه داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد رشته علوم ارتباطات اجتماعی)، فریبا صیاد و دکتر علی اکبر فرهنگی، انتشارات شرکت تعاونی خدمات آموزشی کارکنان سازمان سنجش آموزش کشور و سنجش تکمیلی مدرس این کتاب در واقع ترکیبی از دو کتاب روزنامه نگاری نوین دکتر نعیم بدیعی و حسین قندی و کتاب روزنامه نگاری دکتر معتمد نژاد است و جالب اینکه با وجودی که بیشتر قسمت های این کتاب دارای نثر مشابه با این دو کتاب است حتی نامی نیز از این منابع برده نشده است.

4_ مبانی ارتباطات(مبانی کلی ارتباط جمعی) ویژه داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد رشته علوم ارتباطات اجتماعی، دکتر علی اکبر فرهنگی، انتشارات شرکت تعاونی خدمات آموزشی کارکنان سازمان سنجش آموزش کشور و سنجش تکمیلی مدرس در این کتاب علاوه بر توضیح مختصر بعضی از مباحث، تست هایی نیز ارایه شده است.

5_ آمار و روش تحقیق، علی اسماعیلی و دکتر اسماعیل بیابانگرد، نتشارات شرکت تعاونی خدمات آموزشی کارکنان سازمان سنجش آموزش کشور و سنجش تکمیلی مدرس در این کتاب علاوه بر توضیح مختصر بعضی از مباحث، تستهایی نیز ارایه شده است.

*****تذکرات مهم در خصوص نحوه آزمون*****

*تمامی سوالات به صورت تستی چهار جوابی خواهد بود.

* با توجه به اينكه مديران گروه رشته‌هاي ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايي ــ دكتر كيا ــ و دانشگاه تهران ــ دكتر عبداللهيان ــ و دكتر محسنيان‌راد بازنگري نهايي در مورد سوالات آزمون را انجام مي‌دهند، بررسي مقالات و مطالعه كتابهاي اين افراد اهميت بسزايي دارد

............................................................................................................................................

جديدترين منابع ارتباطات

منابع جدید ارشد ارتباطات اعلام شد

در تازه ترین اصلاحیه گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی منابع کارشناسی ارشد ارتباطات به شرح زیر اعلام شده است:

*وسایل ارتباط جمعی/معتمد نژاد

*حقوق مطبوعات/معتمد نژاد

*ارتباط شناسی/محسنیان راد

*جامعه اطلاعاتی/معتمد نژاد

*نظریه های جامعه اطلاعاتی/وبستر/ترجمه قدیمی و داوودی

*مخاطب شناسی/ترجمه منتظر قائم

*افکار عمومی/ژودیت لازار/ترجمه کتبی

*مبانی ارتباط تبلیغ اقناع/کیا و سعیدی

*شناخت ارتباط جمعی/دانشکده صدا و سیما

*نظریه های ارتباطات/ترجمه دهقان

*مفاهیم و نظریه های ارتباطات/هرمز مهرداد

*عصر اطلاعات.ظهور جامعه شبکه ای/کاستلز/ترجمه علیقلیان

*تکنیک های روابط عمومی/سعیدی

*ویژه نامه آموزشی رسانه

*فصلنامه علوم اجتماعی/ویژه ارتباطات/۱۳۸۵

*رسانه ویژه ارتباطات و توسعه/۱۳۸۴

*رسانه ویژه جامعه اطلاعاتی

*رسانه ویژه رسانه حوزه عمومی و دموکراسی

*روزنامه نگاری با فصلی جدید/معتمد نژاد

*روزنامه نگاری نوین/بدیعی و قندی

*روزنامه نگاری الکترونی/ترجمه کیا

*مقله نویسی/قندی

*شیوه نگارش فارسی در مطبوعات/ عماد افشار

*شیوه خط فارسی مصوبه فرهنگستان

*شیوه نگارش مطبوعاتی/بروجردی

*انگلیسی برای دانشجویان ارتباطات و روزنامه نگاری/ضیا حسینی و معرفت

*زبان انگلیسی تخصصی روابط عمومی/ میرقضی سعید و عباس زاده

*کتاب انگلیسی رسانه و سیاست/ کیا

*در زمینه تاریخ منبع خاصی معرفی نشده

*تحلیل محتوای کمی پیام های ارتباطی/بروجردی

*پیمایش در تحقیقات اجتماعی/دی.ای.دوس/ترجمه رفعت جاه و کاظم

*کندو کاوها و پنداشته ها/رفیع پور

*مبانی پژوهش در علوم رفتاری/کرلینجر/ترجمه پاشا شریفی و نجفی زند

*مقدمه ای بر آمار در علوم اجتماعی/کورتز/ترجمه تیموری

*مبانی نظری وهش در علوم انسانی و اجتماعی/دلاور

*احتمالات و آمار کاربردی در روان شناسی و علوم تربیتی/دلاور

*روش تحقیق در وسایل ارتباط جمعی/سید امامی

*تحلیل محتوای کریپندورف/نایبی

منابعی که برجسته شده اند منابع اصلاحی جدید می باشند.

کتاب تازه

كتاب "زبان تخصصي براي دانشجويان علوم ارتباطات و روزنامه نگاري" تاليف دكتر سيد وحيد عقيلي و دكتر احمد توكلي منتشر شد.

در مقدمه كتاب مي خوانيم: " اين كتاب سعي كرده است بين دو ديدگاه در باره آموزش زبان تخصصي پلي برقرار كند؛ ديدگاهي كه مي گويد قرار دادن ترجمه فارسي در كنار متن انگليسي به تنبلي كاربر مي انجامد و مانع فراگيري او

مي شود و ديدگاهي كه معتقد است اين امر كاربر را تشويق به فراگيري كرده، به درك بهتر او كمك مي كند.

در اين مجموعه سعي شده است متن ترجمه شده جمله به جمله در اختيار كاربر قرار نگيرد، بلكه در اين بخش تنها به داستان متن انگليسي پرداخته شده است.

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 9:20 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه دهم آبان 1385

تصاوير حمله سربازان وحشي صهيونيست به مدارس فلسطين

نام: 9.jpg نمايش: 728 اندازه: 48.3 كيلوبايت

نام: 8.jpg نمايش: 474 اندازه: 47.9 كيلوبايت

نام: 7.jpg نمايش: 463 اندازه: 47.7 كيلوبايت

نام: 6.jpg نمايش: 493 اندازه: 46.9 كيلوبايت

نام: 5.jpg نمايش: 467 اندازه: 48.8 كيلوبايت
__________________
وقتي مقاومت مي كني،هستي و ريشه ات خشك نخواهد شد....
زيتون is offline   پاسخ بهمراه نقل قول

« تصويرت، معصومانه‌ترين واکنش به تيره‌ترين روز زمين بود...تصويرت با همه سکوتش بلند‌ترين فريادي بود که شنيده بودمش...بلندترين ندايي که صدايم مي‌زد...نخواه نبينمت...نخواه نشنومت...»؛ اشك‌هاي وبلاگ‌نويسان در سوگ ستاره‌هاي بي‌پناه واژه‌هايي هستند در دنياي شيشه‌اي...

نام قانا در لبنان همواره با جنايت و خونريزي و مظلوميت گره خورده

 نويسنده‌ي وبلاگ "روشناي كاريز" به نشاني http://kaariz.blogfa.com كه اين روزها از لبنان وبلاگ خود را به روز مي‌كند در نوشتاري درباره‌ي جنايات رژيم صهيونيستي در "قانا" نوشته است: نام قانا در لبنان همواره با جنايت و خونريزي و مظلوميت گره خورده ... در سال 1996 بيش زنان و کودکان لبناني به مقر سازمان ملل در اين شهر پناهنده شدند. آنها گمان مي‌بردند که مقر سازمان ملل در امان بوده و مشمول بمباران جنگنده‌هاي اسرائيلي نمي‌شود، ولي شد آنچه که نبايد مي‌شد ... بمباران مقر نيروهاي بين‌المللي باعث کشته شدن تمامي پناهندگان شد و دريغ از اعتراضي کوتاه به اين جنايت ددمنشانه ...

در ادامه مي‌خوانيد: ساعت يك بامداد ... ده‌ها تن از زنان و کودکان به زيرزمين خانه‌اي در قانا پناه برده بودند تا شب را به صبح رسانده و بار ديگر به اميد توقف جنگ و کشتار به خورشيد بنگرند، ولي افسوس ... اسرائيلي ها آن را هدف قرار دادند و نابود کردند... چندين کودک، همگي از اين دنيا رفتند. با اين فکر خودم را تسکين مي‌دادم که شايد همه خواب بودن و شايد بدون آنکه دردي را حس کرده باشند اين دنيا را ترک گفته باشند ولي تصاوير چيز ديگري را مي‌گفتند ... مادري که کودکش را در آغوش کشيده و هر دو با هم سوخته بودند. ... کودک سه ساله اي که خرسک کوچولوش رو در آغوش کشيده و به خود چسبانده بود و شبيه آن، ديگر جاني در بدن کوچک و دردمندش نبود... عروسکي درست همانند آن چيزي که کودک من هم دارد ...

اين بلاگر نوشته است:دستام مي‌لرزه ... از صبح قدرت حرف زدن ندارم ... همه‌ي خبرنگارا اشک مي‌ريختن. همه‌ي مردم با حالتي جنون آميز به کمک شتافته بودند ...

عكس روز: لگدكوب شدن در سرزمين ارعاب
 
  
عکس روز - همشهري آنلاين:
يك اتيوپيائي زير سم اسب افسر سواره نظام اسرائيل در خياباني در بيت المقدس

در اسرائيل دستور داده شده خون اتيوپيائي‌ها آزمايش شود تا از طريق آن‌ها كسي دچار بيماري نشود.

رويترز در شرح اين عكس نوشته، اتيوپيائي‌ها اعتراض كرده‌اند و اين كار را نژادپرستي خوانده‌اند.

سواره نظام اسرائيل هم براي سركوب تظاهرات اتيوپياي‌هاي مزبور وارد عمل شده است.

 

............................................................................................................

هیچ نیازی به توضیح نداره . فقط کافیه نگاه کنید و افسوس بخورید .

بالای آخرین عکس نوشته ( عکس خودش حرف میزنه )

اینه دموکراسی و آزادی بیان

 

Go to fullsize image

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 13:26 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه دهم آبان 1385

شکنجه قانونی شد!

 
جهان، قانوني شدن شكنجه توسط آمريكا را محكوم كرد

سازمان ملل و بسياري از كشورها و مجامع جهاني تصويب قانون جديد شكنجه در آمريكا را شديداً محكوم كردند.
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي به نقل از رويتر، گزارشگر تحقيقي ويژه سازمان ملل در امور شكنجه، روز جمعه آمريكا را متهم كرد كه با به كارگيري قانون جديد، قصد اعمال شكنجه هاي وحشيانه تر و نقض گسترده تر حقوق بشر را دارد.
كميته هاي مبارزه با شكنجه و دفاع حقوق بشر سازمان ملل نيز شيوه هاي بازجويي آمريكا را غيرقانوني اعلام و از بازداشت هاي خودسرانه در اين كشور ابراز نگراني كردند.
اين قانون جديد كه ضوابطي را براي بازجويي افراد مظنون تعيين كرده است، حاوي مقررات پيچيده اي است كه به گفته گروه هاي حقوق بشري، شيوه هايي از جمله محروم كردن از خواب را مجاز مي شمارد و دامنه كاربرد شكنجه را گسترده تر مي كند.
بوش با اين قانون به بيشتر موارد مورد نظرش در زمينه ادامه برنامه سازمان مركزي اطلاعات آمريكا (سيا) در بازداشت و بازجويي هاي گستاخانه و بي پروا دست يافته است، برنامه اي كه زماني محرمانه و مخفيفانه بوده است.«رسد برودي» مشاور حقوقي گروه ديده بان حقوق بشر در نيويورك، در رابطه با اين قانون گفت: «اين يكي از سركوبگرانه ترين نحوه قانونگذاري در تاريخ آمريكاست.»
طبق اعلام كميسيون بين المللي حقوقدانان، اين قانون، زندانيان گوانتانامو و جاهاي ديگر را به يك سياه چال قانوني بازمي گرداند.
«جرالد استابروك» برنامه امنيت جهاني رئيس كميسيون بين المللي گفت: «اين قانون ، علاوه بر اينكه براي زندانيان و حاكميت قانون در آمريكا خطرناك است، بدعتي خطرناك نيز محسوب مي شود، چرا كه ضوابط قانون بين المللي حقوق بشر را تضعيف مي كند.»
تصويب قانون شكنجه در آمريكا همچنين از سوي مقامات و محافل و مجامع مختلف كشورهائي چون فرانسه، سوئيس، اسپانيا، لهستان، عراق، انگليس و غيره كه اكثراً از متحدان واشنگتن نيز به شمار مي روند، شديداً مورد اعتراض قرار گرفته است.
 
آمریكا: جریان آزاد اطلاعات، بدون نظارت ما معنی ندار

ITanalyze.ir -  در حالی كه موج گسترش سایت‌های اینترنتی و ثبت نام‌ها و آدرس‌های این سایت‌ها، كلیه كشورهای دنیا را درنوردیده، مقامات آمریكا، نهایت تلاش خود را به خرج می‌دهند تا نفوذ و مدیریت سنتی خود بر مدیریت شبكه پهناور اینترنت را نگه دارند.
به گزارش سرویس بین‌الملل «بازتاب»، به تازگی چینی‌ها از طریق یك سیستم مدیریتی جدید، سعی در راه‌اندازی یك پهنه جدید اینترنتی دارند و كشورهای دیگر نیز در تلاشند تا مدیریت انحصاری آمریكا بر اینترنت را بشكنند.
به نوشته «نیویورك‌تایمز»، در گیرودار درخواست‌های پیاپی كشورهای مختلف برای داشتن یك ساختار مدیریتی و كنترل بین‌المللی اینترنت، دولت بوش بر ابقای نقش مدیریتی فعلی خود، پافشاری كرده است تا به این ترتیب، ایالات متحده آمریكا به نقش طولانی‌مدت خود در مدیریت اینترنت، ادامه دهد.
این اظهارات روز پنجشنبه از سوی سایت اینترنتی مدیریت اطلاعات و ارتباطات از راه دور ملی آمریكا ـ كه بخشی از وزارت بازرگانی ایالات متحده می‌باشد ـ انتشار یافته است.
این سازمان خاطرنشان كرد كه در راستای اهداف خود، مبنی بر حفظ ثبات و امنیت زیربنای علمی و فنی اینترنت، نقش تاریخی خود را در اعمال نفوذ بر تغییرات و نوسازی‌ها ابقا خواهد كرد تا «مسترفایل» اینترنت حفظ شود.
در حالی كه موضع آمریكاییان، حاكی از آن است كه مسئولیت فنی اینترنت وابسته به فعالیت شركت اینترنتی «Icann» است، در یادداشت تفاهم سال 1998 مبنی بر این‌كه شركت مذكور می‌تواند، مستقل از وزارت بازرگانی عمل كند، اشاره‌ای نشده است. گروه‌های مختلف از جمله اتحادیه بین‌المللی ارتباط از راه دور یا آژانس وابسته به سازمان ملل متحد در ژنو، از این‌كه دولت آمریكا، كنترل بسیار زیادی روی اینترنت و شاهراه حیاتی در تجارت بین‌الملل دارد، انتقاد كرده‌اند.
به گزارش «اینترنشنال هرالد تریبون» و «نیویورك‌تایمز» برزیل، هند، سوریه و چین و دیگر كشورها در مورد ایجاد یك ساختار بین‌المللی اینترنت و خارج كردن كنترل آن از دست «Icann» پیشنهادهایی ارائه نموده‌اند.
ماه گذشته نیز اتحادیه اروپا بر یك توافق و اجماع بین‌المللی درمورد مدیریت اینترنت تأكید داشت تا هیچ دولتی یا بخش خصوصی نظیر «Icann» به طور خاص، نتواند نقش ویژه‌ای داشته باشد.
این در حالی است كه اعلامیه جدید دولت آمریكا، عكس این اظهار را داشته و گفته كه واشنگتن، به حمایت از سیاست دستیابی به بازار و مدیریت بخش خصوصی برای توسعه همه‌جانبه اینترنت ادامه خواهد داد.

نوشته شده توسط یه بنده خدا در 13:22 |  لینک ثابت   •